Jyl basynda oblys ákimi Asqar Myrzahmetov ótken jyly 120 myń tonna qant óndirgen Taraz qant zaýytynyń júktemesin bıylǵy jyly 200 myń tonnaǵa jetkizý týraly tapsyrma bergen bolatyn. Tapsyrmaǵa saı strategııalyq daqyl sanalatyn qant qyzylshasyn egý alqaptaryn ulǵaıtý isi de jolǵa qoıyldy. Sonymen qatar aýdandardaǵy tátti túbir alqaptary arnaıy kartaǵa túsirildi. Búginde aýdandarda agroqurylymdardyń materıaldyq-tehnıkalyq áleýeti jáne tuqym men tyńaıtqyshtardyń sapasy qandaı degen saýaldyń kún tártibinde turǵany anyq. Sýarmaly egis alqaptary tolyǵymen paıdalanylyp jatyr ma degen de suraqtyń kóldeneń shyǵatyny belgili. Ázirge qant qyzylshasyn egýde aýdandardaǵy ahýal turaqty, jumys nátıjeli, degenmen másele de joq emes.
Búgingi tańda Qordaı aýdanynda qoldanysta 38061 gektar sýarmaly alqap bar. Atalǵan aımaqta qant qyzylshasyna arnalǵan egistik kólemin arttyrýǵa múmkindik mol. О́tken jyly 17200 tonna tátti túbirdi jınap, qabyldaý pýnktine jóneltken qordaılyq dıqandar bıylǵy jyly bul kórsetkishti 22-23 myń tonnaǵa deıin jetkizýdi josparlap otyr eken. Osy ýaqytqa deıin sharýalardyń bas aýrýyna aınalyp kelgen baǵa máselesi de turaqtandy.
Jumys bar jerde máseleniń de bolatyny belgili. Osy oraıda alqapty sýmen qamtamasyz etetin kanaldardy tazartý isi jergilikti sharýalar úshin ózekti bolyp tur. Biraq onyń sheshimin tabatyn kúni alys emes sııaqty. Olaı deıtinimiz, oblys ákiminiń orynbasary Máden Musaev sý júıelerin tazalaýmen aǵymdaǵy jyldan bastap mehanıkalandyrylǵan otrıadtyń aınalysatyndyǵyn aıtty. Otrıad jumysyn júıeleýge 472 mıllıon teńge qarajat qarastyrylǵan eken. Sonymen qatar ákimniń orynbasary tutynylǵan sýǵa aqy tóleýdi sýbsıdııalaý máselesiniń de kún tártibinde turǵanyn jetkizdi.
Bıylǵy meje boıynsha Shý aýdanynda 2000 gektar jerge qant qyzylshasy egilýi tıis. Atalǵan aýdanda óńirdegi sýarmaly egis alqaptaryn sýmen qamtamasyz etý túbegeıli sheshilgen. Biraq búginde alqaptardy sýmen qamtyp otyrǵan jekemenshik kanaldyń tehnıkalyq jaǵdaıy syn kótermeı tur. Osy ýaqytqa deıin jóndeýdi qajet etip turǵan arnaǵa qarajat qarastyryp, onyń sý ótkizý qarqynyn arttyrýǵa kanaldyń jekemenshikten memleket ıeligine qaıtarý jumystarynyń júrgizilmeýi sebep bolyp otyr eken.
Qant qyzylshasyn egý erekshe qarqyndy júrgizilip jatqan aımaqtyń biri – Merki aýdany. Atalǵan aýdannyń T.Rysqulov aýyldyq okrýgindegi «Transfer» sharýa qojalyǵy bıyl 214 gektar alqapqa qant qyzylshasyn egýdi josparlaǵan. Aıta keteıik, bul jerde jyl saıyn gektaryna 800-1000 sentnerden ónim alynady. Sonymen qatar «Transfer» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Vladımır Bondarenko 12 gektar qyzylsha alqabyna tamshylatyp sýarý ádisin engizgenin aıtyp otyr. Al osyndaǵy «Krasnyı Vostok» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Zıadın Shıradze 176 gektar súdiger jerge baltamyr egýdi josparlaǵan eken. Aýyl sharýashylyǵy salasy boıynsha aýdanda jetekshi agroqurylym bolyp sanalatyn «Sypataı batyr» JShS bıyl 350 gektar alqapqa qant qyzylshasyn egýdi qolǵa alypty. Alaıda merkilik sharýalardy alańdatatyn máseleler de bar. Aıtalyq aýdandaǵy 10813 gektar alqapty sýmen qamtýy tıis Úlken-Shý kanalynyń batys tarmaǵyndaǵy gıdroqurylymdar jóndeýdi qajet etedi. Jóndeý jumystaryna 43 mıllıon teńge bólinip, tıisti jumystar qolǵa alynǵanymen, Qyrǵyzstan memleketi sýdy qajetti mólsherde jibermeı otyr eken. Alaıda oblys ákiminiń orynbasary Máden Musaev atalǵan máseleni sheshý úshin múddeli mekemelermen tıisti jumystar júrgizilip jatqanyn aıtty.
Jalpy, Jambyl oblysynda baltamyrdyń babyn taýyp, básin arttyrýǵa múddeli sharýashylyqtar barshylyq. Olarǵa memleket tarapynan tıisinshe qoldaý da kórsetilip keledi. Endigi jerde aýdan ákimdikteri jergilikti sharýalarmen tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, nátıjeni arttyrýǵa jumys istese, kórsetkish joǵary bolmaq. Al dıqandardyń joǵaryda kórsetilgen máseleleri de oblys ákimdigi tarapynan eskerilip, oń sheshimin tabady degen senim bar.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
