Ol tipti keıbir jurt jamanǵa shyǵaryp tastaǵan adamdarmen aralassa da, «onyń jomarttyǵyn aıtsańshy, márttigin-aı!» dep álgi «iske alǵysyz» delingen adamdardy áp-sátte keremet kisi qylyp otyrady. Tipti álgi kisilerdi qarap otyryp saǵynasyń. Jaqynda sol azamattyń osy mineziniń syryn uqqandaı boldym.
Úıine barǵanmyn. Jastary jetpisten asqan ata-anasy bar eken. Anasy áńgimeshil, balasynyń dostarymen tipti jaqyn tartyp shúıirkeleskendi unatady eken. Áńgime árediginde bala tárbıesi jóninde bir-eki aýyz sóz aıtyp qaldy. Qalaı tábıelegen deısiz ǵoı?
«Úıde bes bala boldy, qansha degenmen bala emes pe? Syrttan, «anaý súıtti, mynaý búıtti» dep bir-birin jamandap keledi. Kórshiniń balalaryn da tártipsizder qataryna qosady. Ol balanyń: «Men tártipsizdik jasamadym» degen ishki aqtalýy ǵoı. Sodan men bulardyń mundaı áreketterinen kádimgideı shoshydym. Bir kúni otaǵasyǵa aıttym: «Bular osylaı kete berse keıin aınalasynda jaqsy adam qalmaıtyn shyǵar», dedim. Sodan aqyldasyp, amalǵa kóshtik. Balalarǵa tapsyrma berdim. Nursulýǵa «sen Bektaıdyń úsh jaqsy qasıetin aıt, saǵan úsh kámpıt berem» dep, Bektaıǵa «sen Nursulýdyń bes jaqsy qasıetin aıtsań saǵan oıynshyq alyp berem» degen sekildi talaptar qoıyp syılyq berýdi bastadym. Onsyz da jeıtin kámpıt, alatyn oıynshyqtary ǵoı, sodan bular «ol úı jınaýǵa kómektesedi, ol úı tapsyrmasyn ýaqytynda oryndaıdy, ol áke syrttan kelgende amandasady» degendeı bir-biriniń jaqsy jaqtaryn sanamalap turyp aıtatyn boldy. Keıbir kezde azdap ótirik te maqtap jiberedi. Ondaıda toıtarys berem. «Joq, bulaı emes, bylaı shyǵar» dep baǵyttap jiberem. Qyzyq bolǵanda bir aı óter-ótpeste bular mańyndaǵy adamdardyń jaqsy qyrlaryna shyn úńile bastady. Bizdiń úı jaqsy adamdarǵa tolyp ketti. Kórshiniń balalaryn da maqtasa syılyq berip otyrdym. Keıin syılyqsyz-aq mańyndaǵy balalardyń, úlkenderdiń jaqsy qasıetterin aıtyp keletin boldy. О́zderi sondaı bolýǵa umtylady ǵoı sodan keıin.
Shúkir, óskende sodan jaman bolǵan joq. Adam boıynda jaqsylyq ta, jamandyq ta bar ǵoı, jaqsy jaǵyn kórseń jaqsy mámile jasaısań, sen jaqsy mámile jasasań onyń qaıtarymy da jaqsylyq qoı, shyraǵym. Al bir jaqsylyǵyn kórip jaman adamdarǵa da senip qalýǵa bolmaıdy. Ony adamnyń aqyly eksheıdi ǵoı», – deıdi apamyz.
Sodan oıyma ózimizdiń orynsyz áreketterimiz orala bergeni. Balamyzǵa ózgeniń balasyn jamandaýdy úıretedi ekenbiz ǵoı. Tipti óz balasyna tamaq ishkizý úshin «pálendi qarashy, tamaq ishpeı kúshi joq bolyp qalypty, meniń balam tamaǵyn taýysyp qoıady» nemese «pálenniń balasy jylaýyq, meniń balam jylamaıdy» dep aıdaladaǵy Muratty, Janardy jamandaıtyn ádetimiz ótirik pe?
«О́zgeniń jaqsylyǵyn kórgish bolsań, óziń de jaqsylyq kóresiń», degen sózdi taǵy sol balasy jaqsy apa aıtyp edi...
Ularbek NURǴALYMULY,
«Egemen Qazaqstan»
