Tórt aıda 71 000-nan astam adam jumyspen qamtyldy

Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasy Memleket basshysynyń tapsyrmasy bo­ıynsha 2016 jyldyń so­ńyn­da ázirlendi. 2018 jyly naq­ty­lanǵan bıýdjetti eskere otyryp, ony iske asyrýǵa 106,9 mlrd teńge qarastyrylǵan.

1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha baǵdarlamaǵa 160 500 adam qatysqan, olardyń 95 900-i jumyssyzdar (59,7%), al ózin-ózi ju­myspen qamtyǵandar – 
10 800 adam (6,7%).

Jumys úsh negizgi baǵyt bo­ıynsha júrgizilýde. «Tehnıkalyq jáne kásiptik bilimmen (TjKBB) jáne qysqa merzimdi kásiptik oqýmen qamtamasyz etý» atty birinshi baǵyt aıasynda ótken jyldan beri TjKBB boıynsha 20 776 adam oqýyn jalǵastyryp jatyr. Baǵdarlamaǵa qatysý­shy­lar stıpendııamen, bir rettik ys­tyq tamaqpen jáne jol jú­rý aqysymen qamtamasyz etil­gen. Osy jyldyń tórt aıynda jos­parly kórsetkishtiń, ıaǵ­nı 37 249 adamnyń 16 896-sy eń­bek naryǵynda suranysqa ıe daǵ­dylar boıynsha qysqa merzimdi kásiptik oqýǵa jiberilgen.

Ekinshi «Jappaı kásip­ker­likti damytý» baǵyty aıasynda al­ǵashqy tórt aıda 290 shaǵyn ne­sıe berilip, olardyń 62-si aýyl turǵyndary arasynda, 228-i qala halqy arasynda bó­lingen. Barlyǵy 98 adam startap-jobalar quryp, jeke bız­nes­terin ashyp, kásipker atandy. Sondaı-aq «Bastaý-Bıznes» jo­basy aıasynda alǵash ret óz bız­nesin bastap jatqan azamat­tar kásipkerlik negizderine oqy­tylady. Bıyl 7347 qatysýshy oqýǵa jiberildi.

Úshinshi baǵyt: «Halyqty ju­myspen qamtýǵa járdemdesý jáne eńbek resýrstarynyń ut­qyr­lyǵy arqyly eńbek naryǵyn damytý».

2018 jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵ­daı boıynsha bos jumys oryn­daryna 71 325 adam jumys­qa ornalastyryldy. 14 564 aza­matqa áleýmettik jumys oryndary berildi, bul jospardy 86,6%-ǵa oryndaýǵa múmkindik ber­di (maqsatty kórsetkish – 16 806). Bul sanatta 4324 adamdy qam­ty­ǵan Ońtústik Qazaqstan oblysy joǵary kórsetkishke jetip otyr.

10 405 adam nemese jospar­lanǵan sannyń 51,4% jastar praktıkasyna baǵyttalǵan. Budan ózge, bıyl Qazaqstanda 1706 qonys aýdarýshy otbasyna jáne 622 oralmandar otbasyna jumys kúshi kóp aımaqtardan (Almaty, Jam­byl, Qyzylorda, Mańǵystaý jáne Ońtústik Qazaqstan oblystarynan) jumys kúshi az óńirlerge (Shyǵys Qazaqstan, Qostanaı, Pav­lodar jáne Soltústik Qazaq­stan oblystaryna) kóshý úshin kvota qarastyrylǵan.
Esepti kezeńde 206 otbasy nemese 820 adam kóshirilgen. Olar­dyń ishinde eńbekke jaram­dy jastaǵylar – 394 adam, olardyń 147-si jumysqa ornalasqan.

Nursultan Nazarbaevtyń áleý­mettik bastamalary árbir qazaq­standyqtyń ál-aýqa­tyn odan ári jaqsartýdy kóz­­deı­tini belgili. Tórtinshi bas­ta­ma aýyl­dyq jerlerde jáne qa­­la­­lar­da shaǵyn nesıe berý kó­le­min keńeıtýge ba­ǵyt­tal­ǵan. Ol kásip­kerlikti damy­tý­ǵa, jumys oryn­daryn qu­rýǵa, az qamtyl­ǵan halyq sa­­na­­ty­nyń tabysyn ósirý­ge, son­­­daı-aq ózin-ózi ju­mys­­pen qam­­ty­ǵan halyqty res­­­mı­­­­len­­­dirý­ge qatysty keshendi min­­det­­­­­­terdi sheshýge múmkindik beredi.

Shaǵyn nesıe berýdi damytý búginde 2017-2021 jyl­dar­ǵa arnalǵan nátıjeli ju­mys­pen qamtýdy jáne jappaı kásip­kerlikti damytý baǵ­dar­lamasy aıasynda júzege asyrylýda jáne jappaı kásip­kerlikti damytýdyń eń tıimdi tetigi bolyp tabylady.

2018 jyly bekitilgen bıýd­jette shaǵyn nesıe berý baǵ­dar­la­ma­­sy­na 42 mlrd teńge, onyń ishin­­de aýyldyq jerlerge 31 mlrd teńge jáne qalalar men mono­qa­lal­ar úshin 11 mlrd teńge qaras­tyrylǵan.

Memleket basshysynyń tap­syr­­­ma­symen qarjylan­dyrý 20 mlrd teńgege ulǵaıyp, bıyl 62 mlrd teńgeni quraıdy. Sonyń nátı­jesinde shaǵyn nesıemen qamtý­dyń jalpy kólemi 14 000 adam­nan asady, bul 2017 jylǵy deńgeıden eki ese kóp.

Bes áleýmettik bastamanyń tórtinshi baǵytyn tıimdi iske asyrý úshin baǵdarlamaǵa bir­qatar ózgerister men tolyq­tyrý­lar engizilgen. Atap aıt­qan­da, ón­diristi ulǵaıtý jáne onyń kepil­dendirilgen saty­lymy úshin qaıta óńdeý­shi aýyl­sharýashylyq kásiporyn­dary aıasynda zákir­lik kooperasııany damytý qaras­tyrylǵan. Osy maqsattarǵa bar­lyǵy 10 mlrd teńge bólingen.

Aýyldyq jerlerde –Aýyl sharýa­shylyǵy mı­nıstr­­ligi, qala­lar men mono­qala­larda Ult­tyq ekonomıka mınıstr­ligi shaǵyn nesıe berý baǵdar­lamasynyń ákim­shileri bolyp tabylady.

Bıyl «Sıfrly Qazaqstan» memlekettik baǵdarla­masy aıa­synda úsh iri joba iske qo­sylýda.

Birinshisi – Áleýmettik-eń­bek salasynyń biryńǵaı aqpa­rattyq júıesin damytý. Búgingi kúni júıe eńbek, jumyspen qamtý, áleýmet­tik saqtandyrý, zeınetaqy­men jáne áleýmettik qamsyzdandyrý, áleý­­mettik qoldaý, arnaıy áleý­met­­tik qyz­metter jáne kóshi-qon sekil­­­di vedomstvo qyzmetiniń bar­lyq baǵyttary boıynsha 11 aq­pa­rat­tyq shaǵyn júıe­lerdi qamtıdy.

Ekinshi joba  –  Elektrondy eńbek bırjasy. Azamattardy ju­mysqa ornalastyrý pro­sesi elektrondy formatqa kóshi­rilip, jumys izdeýshiler men vaka­n­­sııa­lardyń iri bazasy qalyptasqan.

Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý mınıstr­ligi­niń derek­teri boıynsha qazir­gi kezde bır­jaǵa jumysqa orna­lastyrýǵa qatysty 45 jeke agenttik pen 5 ınternet-alań qosyl­ǵ­an. Aı saıyn Elek­tron­dy bırjaǵa shamamen 141 myń adam kiredi, jyl basynan beri onyń sany aı saıyn 2,7 esege ósip  otyrdy jáne 3 mln adamnan asty.

Úshinshi úlken joba – elek­tron­dy eńbek sharttaryn esepke alý júıesin engizý. Jumys­kerler úshin bul, birinshi kezekte, jumys­qa or­nalasý prosesin jeńil­detedi: qu­­jat­­tar jınaý qajet emes, ju­mys iz­d­eý­­shiniń jeke isi avtomatty túr­­de qalyp­tastyrylatyn bolady.

Osylaısha, qabyldanyp jat­qan sharalar mem­lekettik qyz­metterdi ońtaı­lan­dyrý ese­bi­nen azamattar men mem­­le­ket­­tiń shyǵyndaryn 600 mln teńgege deıin qysqartýǵa, elekt­ron­dy kadrlyq is qaǵaz­daryn júrgizý­di engizý ese­binen bıznestiń jyl sa­ıynǵy shyǵyndaryn 1 mlrd teńgege deıin tómendetýge múm­kindik beredi.

Seıfolla ShAIYNǴAZY,
«Egemen Qazaqstan»