Danııanyń chempıondyqtan dámesi bar

70-jyldardan beri qaraı Danııa fýtbolynyń damýy jańa deńgeıge kóterildi. 1977 jyly tuń­ǵysh ret danııalyq Allan Sı­monsen álemniń úzdik fýtbol­shy­syna beriletin «Altyn dopty» ıelendi. Osydan bastap Danııa klýbtary kásipqoı komanda dárejesin alyp, legıonerlerdi tartý jáne myqty fýtbol­shy­lardyń Eýropanyń eń úzdik chempıonattaryna transfer jasaýyna jáne dál osy jaǵdaı el­degi fýtboldyń odan ary qa­raı damýyna múmkindik berdi. Eýro­panyń úzdik komandalaryn­da oınaı bastaǵan Mıkael Laýdrýp, Pre­ben Elkıaer, Iesper Ol­sen, Morten Olsen jáne Se­ren Lerbıý sekildi fýtbolshylar 80-jyldardyń basynda bú­kil álemdi tamsandyryp, jan­kúıerler sol kezdegi Danııa qu­ramasyna «Dat dınamıti» dep aı­dar taqqany bar.

Danııalyqtar 1958 jylǵy álem chempıonatyna qatysýǵa talpynyp kórgen, alaıda irikteý kezeńinde joldary bolmady. Osydan soń birinshilikke qatysý talpynysy birneshe jyl ná­tı­jesiz aıaqtalyp, tuńǵysh ret 1986 jylǵy Meksıkadaǵy fýtbol toıyna qatysýǵa múmkindik aldy. Sol birinshilikte «Dat dınamıti» úsh oıynda jeńiske jetip, bir oıynda jeńilip, 1/8 fınalǵa deıin jetti. Osydan soń Danııa quramasy álem chem­pı­­onatyna tek 1998 jyly Fransııada ótken birinshilikke qa­tysty. О́z tobynda ekinshi oryn alǵan danııalyqtar 1/8 fı­nalda Nıgerııa quramasynan 4:1 esebimen basym túskenimen, 1/8 kezeńinde Brazılııa qura­ma­synan jeńilip qaldy. 2002 jy­ly Ońtústik Koreıa men Ja­ponııada uıymdastyrylǵan tórt jyldyqtyń basty dodasynda Danııa 1/8 fınalǵa deıin jetse, 2010 jyly OAR-da ótken bi­rin­­shilikte toptyq kezeńinen ári asa almady. Bir kezdesýde je­ńis­ke jetip, eki oıynda je­ńil­gen danııalyqtar chempıonat­pen er­te qoshtasty. Jalpy aıt­qanda, Da­nııa quramasy álem chem­pı­o­na­tynyń fınaldyq kezeńine tórt ret qatysyp, úsh ret pleı-off ke­zeńine deıin jetken.

Irikteý kezeńindegi Danııa quramasy qazaqstandyq fýtbol jankúıerlerine jaqsy tanys. О́ıtkeni Skandınavııa eliniń ókilderi irikteý kezeńinde Qazaqstan quramasymen «E» tobynda synǵa tústi. 2016 jylǵy óz alańynda ótken kezdesýde Danııa quramasy otandastarymyzdan 4:1 esebimen basym tússe, bir jyldan keıin Almatydaǵy qarymta kezdesýde de danııalyqtar 3:1 nátıjesimen jeńiske jetti.

Jalpy, Danııa fýtbolshylary toptyq kezeńde Polsha quramasynan bes upaı az jınap, ekinshi oryndy ıelendi. Irikteý kezeńinde segiz gol soq­qan Krıstıan Erıksen Danııa quramasynyń úzdik surmergeni boldy. Topta ekinshi oryn ıelengen Danııa joldamaǵa birden ıe bolǵan joq. Qosymsha joldamany Irlandııa quramasymen birge sarapqa salyp, eki oıyn qorytyndysy boıynsha 5:1 esebimen Danııa qura­masy jeńiske jetip, segiz jyl­dan soń álem chempıonatyna qaıta joldama aldy. 

Danııalyqtar Reseıde álem chem­pıonatynda «S» tobynda Fransııa, Perý jáne Aýstralııa qu­ra­malarymen birge oınaıdy. Jal­py, fransýzdarmen bir topta synǵa túsý kóbine Danııaǵa sát­­tilik alyp keletinin aıta ket­­­ken jón. Mysaly, Eýro-92 týr­­­­nırinde de, 1998, 2002 jyl­dar­­­­daǵy álem chempıonatynda da bul eki qurama bir topta oına­ǵan jáne barlyǵynda Danııa qu­ra­masy toptyq kezeńnen sátti ótken. 

Danııanyń alǵashqy oıyny 16 maýsym kúni Saran qalasynda Perý quramasyna qarsy ótedi. 21 maýsymda Samarada Aýstralııa – Danııa matchy josparlanǵan. Al 26 maýsymdaǵy toptyq kezeńniń sońǵy oıynynda Eýropanyń atalǵan eki ókili jolyǵady. Bálkim, bul joly fransýzdar Danııany toptan alyp shyǵa almaýy múmkin. Jalpy, toptan qaı qurama shyǵyp, qaısysy eline qaıtatyny osy oıynda sheshiletin sııaqty. 

Danııa 

quramasynyń tizimi:

• qaqpashylar: Frederık Rennov («Brondbıý»), Ionas Lessl («Haddersfıld»), Kasper Shmeıhel («Lester»);

• qorǵaýshylar: Andreas Krıstensen («Chelsı»), Henrık Dalsgor («Brentford»), Iаnnık Vestergor («Borýssııa Mıonhengladbah»), Iens Larsen («Ýdıneze»), Ionas Knýdsen («Ipsvıch Taýn»), Matıas Iorgensen («Haddersfıld Taýn»), Sımon Ker («Sevılıa»);

• jartylaı qorǵaýshylar: Krıstıan Erıksen («Tottenhem Hotspýr»), Lasse Shene («Aıaks»), Lýkas Lerager («Bordo»), Mıkael Kron-Delı («Deportıvo»), Tomas Dıleını («Verder»), Vıllıam Kvıst («Kopengagen»);

• shabýylshylar: Andreas Kornelıýs («Atalanta»), Kasper Dolberg («Aıaks»), Martın Breıtýeıt («Bordo»), Nıkolaı Iorgensen («Feıenoord»), Pıone Sısto («Selta»), Vıktor Fısher («Kopengagen»), Iýssýf Poýlsen («RB Leıpsıg»).

Álı BITО́RE,

«Egemen Qazaqstan»