«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda on kúnge sozylǵan «Altaı – Qazaqstan jaýhary» atty plenerge Astana, Almaty, Pavlodar, Qaraǵandy, О́skemen, Semeı qalalarynan belgili sýretshiler keldi. Jıyrmadan astam qylqalam sheberleri Ulan aýdany aýmaǵyndaǵy Kóktaý, Shybyndy kól, Taıynty syndy tabıǵaty sulý jerlerde jata-jastana etıýd jazdy. Fotoapparatymdy asyp alyp, sýretshilerdi sýretke túsirip júrmin. Shyǵarmashylyqtyń adamdary ǵoı. Oılaryn bólmeıin dep kóp suraq qoımaýǵa tyrysamyn. Sóıtip Sembiǵalı Smaǵuldyń qasyna jaqyndadym. Jazyp otyrǵan etıýdine oıly kózderin uzaq qadap otyrdy. Kartınasynda qańyrap turǵan ǵımarat. Taý bókteri. Bergi planda jer qazyp jatqan ıt. Este qalatyndaı erekshe kartına.
«Aǵa, ıt joq qoı anaý jerde», – dedim báseń daýyspen.
«Itti men de sýretke salaıyn degem joq. Biraq bir ıt dál osy jerdi kelip qazyp ketti. Sol kezde men de syzyp ala qoıdym. Bul jer qazba baılyqqa baı bolýy kerek. Jalpy qasıetti jer. Qarsy bettegi tóbeniń arǵy jaǵy Qasym Qaısenovtiń aýyly eken. Osyndaı batyr týǵan óńirde etıýd jazý – bir baqyt», deıdi sýretshi.
Sýretshi, músinshi Sembiǵalı Smaǵul – Astananyń sáýletine zor úles qosqandardyń biri. «Qazaq eli» monýmenti sııaqty birneshe músinderdiń avtory.
Tabıǵat aıasyndaǵy taǵylymdy sharaǵa múıizi qaraǵaıdaı qylqalam sheberlerimen birge jas sýretshiler de qatysty. Olar úshin bir aptaǵa sozylǵan plener úlken tájirıbe bolǵany sózsiz. Sońdarynan ókshelep kele jatqan ini-qaryndastaryna aǵa býyn bilmegen tustaryn úıretip, aqyl-keńesterin aıtyp jatty. «Úlken sýretshilermen plenerge birinshi ret shyqtym. Úırengenim kóp. Tipti ýnıversıtet bitirip shyqqandaı sezimde júrmin», deıdi jas sýretshi Farıda Esqazy.
Jastar demekshi, Qazaqstannyń tórt buryshynan kelgen kil myqty sýretshiler Baqytnur Búrdespekov, Májıt Báıtenovter óskemendik jas sýretshilerge «Palıtra álemi» taqyrybynda sheberlik saǵattaryn júrgizdi. Biliktilikterin arttyrýǵa kelgen Olga Chavkına, Natalıa Zınoveva, Elena Bragına, Natalıa Iаrovskaıalar eki-úsh saǵattyń ishinde bir-bir etıýd jazyp úlgerdi. Biri peızaj, biri portret saldy. Kásibı sýretshilerdiń aıtýynsha, sheberlik synybyna qatysqandardyń barlyǵy derlik – bolashaqtarynan úmit kúttiretin jastar.
Eki-úsh kúnnen keıin qylqalam sheberleri at basyn Taıyntyǵa burdy. Aýyldy janaı aǵyp jatqan ózenniń jaǵasyna jaıǵasqan olar kerilgen kenepterine keremetteı kórinisti beıneleýge kirisken. «Taıyntynyń tańǵajaıyp tabıǵaty-aı» dep tańdanystaryn jasyrmady. Taı-qulyndaı jarysyp júrgen aýyl balalary bolsa sýretshilerdiń mańaıynan shyqqan joq. Aýyldaryn sýretten kórý olar úshin asa qyzyq. Fotodan kórgen bir basqa, maıly boıaýmen salynǵan sýretter múldem basqa. Qundy kórinedi.
Qazaqstan Respýblıkasyna eńbegi sińgen mádenıet qaıratkeri, sýretshi Murat Qalqabaevtyń oıynsha, kórgenińdi aına-qatesiz kóshirýdiń qajeti joq. «Sýretshi kórgenin júreginen ótkizip baryp halyq nazaryna usynǵany jón. Al kóshirme jasaý – bos áýreshilik. Qylqalamsyz-aq syrt etkizip fotoǵa túsire salsańyz, áldeqaıda artyq», deıdi ol.
Oblystyq О́ner murajaıynyń uıymdastyrýymen ótken «Altaı – Qazaqstan jaýhary» atty plener jumysy 13 maýsymda aıaqtalyp, sýretshilerdiń jazǵan kartınalary kórmege qoıyldy.
Plenerge qatysqan sýretshilerge oblys ákimi Danıal Ahmetov alǵysyn bildirip, 100 myń teńgeniń sertıfıkattaryn tabystady. «Sýretshiler – erekshe adamdar. Sizderdiń elimizdi álemge tanytatyndaı zor múmkindikterińiz bar. Bıylǵy plener on kúnge sozylsa, kelesi jyly ýaqytyn budan da sozamyz. Sizderge densaýlyq, baıandy baqyt tileımin», dedi aımaq basshysy.
Budan keıin oblys ákimi kórmeni aralap kórdi. Kóptegen sýretterdiń ishinde Azat Tábıev pen Quralaı Amanjolovanyń jumystaryna toqtalyp ótti. «Azattyń ákesi Bahtııar Tábıevti jaqsy bilemin. Eńbekterin erekshe baǵalaımyn. Aınalaıyn Azat, ákeńniń jolyn jalǵastyr. Qolyńnan qylqalamyńdy tastama», dep tilegin bildirdi.
Sonymen qatar jerlesimiz Álibek Shoqanovtyń da jumystaryna joǵary baǵasyn berdi. Al Sýretshiler akademııasynyń vıse-prezıdenti Erlan Aıtýarov plenerge qatysqan sýretshilerdiń atynan oblys ákimdigine, uıymdastyrýshylarǵa rızashylyǵyn jetkizdi.
Mereı QAINARULY,
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Ulan aýdany
Sýretterdi túsirgen avtor
