Sýretti túsirgen Orynbaı BALMURAT, «Egemen Qazaqstan»
Ekspozısııalardy M. Tynyshpaev atyndaǵy Almaty oblystyq tarıhı-ólketaný murajaıy jáne onyń fılıaldary, sondaı-aq Abaıdyń «Jıdebaı-Bórili» memlekettik tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldyq qoryq-murajaıy daıyndaǵan.
Almaty oblysynyń murajaı qorlarynyń materıaldary ishinde Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń, sondaı-aq Muhamedjan Tynyshpaevtyń, Shoqan Ýálıhanovtyń, Jambyl Jabaevtyń, Súıinbaı Aronulynyń, Ilııas Jansúgirovtyń, Muqaǵalı Maqataevtyń, Muqan Tólebaevtyń, Dinmuhamed Qonaevtyń jáne basqa da ańyzǵa aınalǵan tulǵalardyń ómiri men qyzmetine baılanysty biregeı eksponattary usynylǵan. Kórme «Jetisýdyń 20 murajaıy» dep atalady.
Almaty oblysy daıyndaǵan jádigerlerdiń arasynda kózge erekshe túsetini aqyn Ilııas Jansúgirovtiń ádebı mýzeıinde saqtalǵan aqynnyń kóılegi, sońǵy sýreti, Fatıma Ǵabıtovanyń terim mashınasy men qobdıshasy. О́tken ǵasyrdyń surapyl jyldarynyń kýásindeı bolǵan zattar endi tym-tyrys, jym-jyrt qalpy jańa urpaqtyń betine únsiz qaraıdy. «Meni tany, syrymdy ash!» dep kenet ǵaıyptan taıyp sóılep keterdeı urlana qaraısyń. Kóldeneńinen jatqan Ilııas ustaǵan taıaqtyń jumbaǵy sheshilip, dombyrasynyń shegi nege sheshile sóılep ketpeıdi eken. M. Gorkıı Ilııasqa: «Altyn sandyqtyń ústinde otyrsyń ǵoı» depti birde. Endi ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ótkende aqyn ustaǵan ár zat «altyn sandyqqa» para-par. Kiltin taba almaı júrgendeımiz sol altyn sandyqtyń.
Muqaǵalı Maqataev mýzeıinen kelgen aqynnyń shaqshasy men qarmaǵy erekshe kózge túsedi. Kónetoz portfelinde áldeqalaı umytylyp, eshqashan, eshqaıda oqylmaı qalǵan óleń tabylyp qalardaı aınalsoqtaısyń. Árıne qııal ǵana. Álgi bir Gollıvýd fılmindegi kórinis kóz aldyńda kólbeńdeıdi de qoıady.
Muhamedjan Tynyshpaevtyń mýzeıinen kelgen jádigerlerdi qarap kele jatqanda kóz aldyńa Alash qaıratkeriniń sońǵy sýreti túsedi. О́ne boıyńdy dir etkizetin jalǵyz sát – osy. Qazaq táýelsizdigi úshin qansha jannyń ómiri opat, jany sheıit boldy. Solardy túsiný úshin, tarıhty seziný úshin bizge ne jetpeıdi. Tarıhı sana, bálkim, ulttyq rýh! Múmkin jańǵyrý...
Osy jyly kompozıtor, fılosof, aqyn Shákárim Qudaıberdiulynyń týǵanyna 160 jyl. Aqynnyń jáne onyń ustazy Abaı Qunanbaevtyń ómiri jáne shyǵarmashylyǵymen Shyǵys Qazaqstan oblysynyń «Uly tulǵalar úndestigi» atty kórmesi tanystyrdy. Kórmede Abaı men Shákárimniń kóp qyrly álemin ashatyn baǵaly eksponattary qoıylǵan. Kórmeniń arnaıy bólimin 1885 jyly Abaıdyń Semeı qalasyndaǵy ólketaný murajaıyna tapsyrǵan qazaq halqynyń turmysta qoldanylatyn zattary quraıdy.
Mýzeı – halyq tarıhy. Tarıh – ulttyń taǵdyry. Endigi kezekte taǵdyrymyzǵa da, tarıhymyzǵa da tek jaqsylyq jazylǵaı!
Baǵashar TURSYNBAIULY,
«Egemen Qazaqstan»
