“KEŃ DÚNIE, ESIGIŃDI ASh, MEN KELEMIN!”

“Minezim bar sekildi quımaq – óleń, Anam maǵan: – Úlkendi syıla, – degen. Úlkenderden aýys­qan kishi­likti, Úlkenderdiń ózine syıǵa berem. Qalǵan mura Atamnan – izettilik, Arymdy soǵan qoıdym kúzettirip. Adaldyq – meniń sábı Aıbarym ǵoı, Mań­daıynan júrgeni júz óptirip”, dep qazaqtyń aqıyq aqyny Muqaǵalı Maqataevtyń ózi aıtqandaı, onyń týǵan kúnine oraı jaqynda astana­lyqtar “Turan” meıramhana­synda poezııa keshin ótkizdi. Bul aqynǵa degen erek­she qurmettiń belgisi edi. Poezııa hanshaıymy atanǵan Farıza Ońǵarsynova ótken jyly memlekettik nagrada alyp turyp, aqyn-jazýshylardyń basty nagradasy halyqtyń súıip, izdep oqýy degeni bar edi. Sol sózdiń rastyǵy osy keshte aıqyn ańǵaryldy. Alǵashqy sózdi alǵan kórnekti jazýshy Ákim Tarazı Muqaǵalı Maqa­taev­tyń poezııasy qazaqtyń qara óleńin aldyndaǵy alyptardan keıin bıikke kóter­gen qudiret ekenin asyl aǵa­sy Áb­dilda Tájibaevtyń sózimen dáıektedi. Al belgili jazýshy Qajyǵalı Muha­mbet­qalıev aqynmen “Jul­dyz” jýrna­lyn­da birge qyzmet atqarǵanyn, sol tustaǵy onyń qarym-qabiletin anyq tanyǵanyn jetkizse, Qazaqstan­nyń halyq ártisi Qaırat Baıbosynov, sol sekildi Lena Ábdiqalyqova, Erlan Tóletaev, Perızat Turarova, taǵy bas­qa­lar aqyn óleńine jazylǵan ánderdi oryndady. Qýanyshbaev atyndaǵy mýzykalyq-drama teatrynyń jáne Jastar teatry­nyń ártisteri “Mosart. Jan azaby”. “Arý-ana” sııaqty birqatar óleńderin oqyp, qoıylymdar kórsetti. Ásirese, Astana fılarmonııasynyń ánshileri men bıshileri aqyn rýhyn ár qyrynan kórsetip, mektep oqýshylary Muqaǵalı jyrlaryn birinen keıin biri jańyl­maı jatqa oqyp, oǵan degen shynaıy iltıpattaryn kórsetti. Bir sózben aıtqanda, aqynǵa arnal­ǵan kesh jıylǵan jurttyń jan dúnıesin serpiltip qana qoımaı, shyn óleńniń ómirsheńdigin tanytty. Sońy aqyn óleńderin oqý men onyń sózderi­ne jazylǵan ánderdi oryndaýdan saıys­qa ulasyp, júldegerlerge syı-syıapat kórsetildi. Osyndaı jyr keshiniń ótýine uıytqy bolǵan Astana qalasynyń Tilderdi damytý basqarmasynyń bastyǵy Orazkúl Asanǵazy­qyzy: “Bizdiń mundaı keshti uıymdastyrýdaǵy maqsatymyz, qazaq óleńiniń shoqtyǵy bıik aqynyna qurmet kórsetý bol­sa, ekinshi jaǵynan bas­qosý­ǵa tek úlkenderdi ǵana emes, jas­tardy, onyń ishinde mek­tep oqýshy­laryn qatys­tyra oty­ryp, urpaq sabaqtas­ty­ǵynyń úzilmeıtinin dáıekteý bola­tyn. Soǵan oraı, mektep oqýshylarynyń ynta-yqy­las­tary erekshe boldy. Olar aqyn óleńderin buǵan deıin de jatqa biletindikterin aıtyp, oǵan qosymsha jyr shýmaq­taryn qosyp, ajaryn asha túskenine kópshilik kýá boldy. Buǵan qarap keıingi urpaq óleń oqymaıdy degen sózdiń beker ekenine kóz jetkizesiń. Uıym­dastyra al­saq, aqynyna halqy qashan da jan jylýyn usyna alady eken. Biz mundaı úrdisti aldaǵy ýaqytta da jalǵastyra beretin bolamyz”, dedi. Súleımen MÁMET. BIZDE “MAIDANGERLER ANSAMBLI” BOLǴAN Qazaq týasy qaýymshyl, dýman­shyl halyq qoı. Ásirese, Syr elinde óner dese ishki asyn jerge qoıatyn­dardyń qatary mol. Jaǵdaı bolyp jatsa án men kúıge belsene aralasyp ary qaraı damytyp áketetinderdiń kóptigine, olardyń jigerligine súı­sinesiń. Sondaı ásershildik izdeni­mpaz­dyqqa ulasyp 1985 jyly Shıeli aý­danyndaǵy Jólek aýylynda “Maı­dan­gerler ansambli” qurylǵan edi. Onyń bastamashylary sol kezdegi ardagerler keńesiniń tóraǵasy Shákir Ábdinazarov pen klýb meńgerýshisi Zákir Jaqypov bolatyn. Jastary alpystan asqan qarııalardan ártis jasamaqshy bolǵan áreketine alǵashqy kezde kúle qaraǵandar da bar edi. Biraq Álıakpar Ábdireev sekildi maıdanger­lerdiń óneri kúlegeshterdi az ýaqytta táýbesine keltirip úlgergen-tin. О́ıt­keni, ol kisi 1942 jyly serjanttar daıyndaıtyn polkte oqyǵanynan bastap, shaıqas dalasyndaǵy sherý­lerde án salýmen erekshelenipti. Sóıtip, “Zapevala” atanǵan eken. Osy ónerin Álıakpar aǵa aýylda da jalǵastyrǵan. Ansambl qurylǵanda: – Áýeli “Katıýshany” aıtamyn, – degeni esimizde qart serjanttyń ornynan tiktele turyp. Sonan soń ańyratty deısiń ony. Budan soń “Temnaıa noch”, “Sýrovaıa vremıa” ketti boıdy shymyrlatyp. Kóziniń oty ushqyndaǵan maı­danger jastyq shaǵyna qaıta oralǵan­daı. “Zákir, aldymen krýj­ka­lar­dy toltyr sonan soń baıandy qolǵa al!” dep klýb meńgerýshisi bılep-tóstep jónel­gen-tin. Qyzyǵy sol, “Kesteli oramal” sekildi qazaq áýenderi de sherýlik ánderge keledi eken. Arqasy bar soǵys ardageri Shákir aǵa da bul kezde syryq­taı serjanttyń qasynda keńirdegin sozyp shyrqap tur edi. Klýb meń­gerýshisi Zákirdiń joǵalǵany tabylǵan­daı, ólgeni tirilgendeı bolsa da máz. Soǵys ardagerleri Seıdáli Sar­taev, Nábı Súıinbaev, Aslan Sho­panov, Sádir Iztileýov, Qalı Álip­baev, Málik Saparymbetov bul usynysty qýana qabyldady. Sóıtip, segiz kisi bolashaq ansambldiń negizin qalady. О́zara kelisip alǵan soń, kúnde klýbta daıyndyq jumystary bastalyp ketti. Osylaı qurylǵan “Maıdangerler ansambli” ózderiniń alǵashqy konsertin Jólektiń aýyl klýbynda qoıdy. Aýdannan ókilder de kelip qatysqan shara olardyń ózderi kútkenderinen de asyp túsken edi. Sol kúngi barlyq qoshe­met, qur­met soǵys ardager­lerine arnaldy. Jólekten shyqqan ónerpazdar kele-kele aýdannyń bar­lyq aýyl­­­darynda óz óner­lerin kórsetti. Qy­zyl­orda qalasyn­daǵy qoıy­lymdaryna da jurt kóp jınaldy. Jeńis kúni qarsańynda sol kezdegi respýblıka asta­nasy Almatyǵa konsert qoıýǵa shaqyrý keldi. – Sonda bir qyzyq boldy, – dep eske ala­dy án bastaýshy Álıak­par Ábdireev. – Júre­tin kún jaqyn­daǵan kezde Qalı: “Men bara almaı­myn-aý”, – dep qısańdaıdy. “E, ne boldy?” “Davlenıem joǵary. Al­matyń taýly jer kórinedi. Aýy­ryp qalar­myn”. Ári-beri úgitke kónbeı, shyryqty buzatyn túri bar. Sonda kem­piri: “Nemistiń oǵy al­maǵanda, endi seni kim alady? Bar, telebezerden bir kóri­nip kel”, dep kóndirip berdi, – deıdi. Shıeliden attanǵan “Maıdan­gerler ansambli” Almatyda bir jeti bolyp, óz ónerlerin pash etti. Kon­sertterin Qazaq radıosy da jazyp aldy. “Máde­nıet jáne turmys” jýrnaly syrtqy muqabasyna maı­dan­gerlerdiń án salyp turǵan sátin beıneledi. – Bir kúni, – dep eske alady Shákir Ábdinazarov, – “Almaty” qonaq úıinde jatqan bizdi ataqty jer­lesimiz, akademık Shahmardan Esenov izdep kelipti. “Jólektiń ánshi shal­dary, bizdiń úıden sybaǵa­laryńdy jep ketińder”, – dep úıine shaqyrdy. “Ulyq bolsań, kishik bol” demekshi, sol joly ataqty ǵalym aqsaqaldarymyzdy óz avtokóli­giniń rólinde júrip, qyzmet jasapty. “Volgasymen” qonaq úıge eki ret qaty­nap úıine alyp ketse, qaı­tarynda da solaı etipti. Bárin qushaq­tap, baýyryna basyp, betterinen súıip, ystyq yqyla­syna bólepti. “Sen­derdi kórip, týǵan jerim, aǵaıyn-týysqa degen saǵyny­shym arta tústi”, – dep eljirep otyrypty jatqan jeriń peıish bolǵyr Shákeń. Mine, sodan beri de 25 jyl, shırek ǵasyr óte shyǵypty. “Maıdan­gerler ansambliniń” músheleriniń kóbisi baqı­lyq bolyp ketti. Tek Shákir aǵa men Álıakpar aǵa ǵana Uly Jeńistiń 65 jyldyǵy merekesine jaqyndap keledi. Án bastaýshy Á.Ábdireev Más­keýde óte­tin sherýge qatysý úshin bara­tyn ob­lystaǵy 2 ardagerdiń biri retinde da­ıyn­dyq ústinde. Júris-turysy shıraq, sózi nyq. Daýsyn kenep, kúnine bir mezgil soǵys áýenderin aıtyp qoıady. Nurmahan ELTAI, Qyzylorda oblysy, Shıeli aýdany. OIYMYZ ORYNDALDY Men bul hatty qazaqtyń kúmis kómeı ánshisi Ǵarıfolla Qurmanǵalıevtiń 100 jyldyq torqaly toıynan keıin jazyp otyrmyn. Qazaqta eli, jeri úshin jan aıamaı kúresken, bar óneri men kúshin sarqa jumsaǵan aıaýly da abzal jandar barshylyq ekendigi belgili. Olardyń halqy úshin sińirgen eńbegin baǵalap, eske alyp otyrý artynda qalǵan urpaqtaryna amanat. Mine, sondaı bar ómirin sarp etip, halyq ónerin tanytqan jandardyń biri – Ǵarıfolla Qurmanǵalıev ekeni belgili. Ol 1909 jyly Oral oblysy, Qaratóbe aýdany, Aqkól aýylynda dúnıege kelgen edi. О́ner dese ishken asyn jerge qoıatyn Ǵarıfolla alǵashqy jyldary aýyldyń keńes hatshysy, keıin kolhoz bastyǵy bola júrip, ataqty Muhıttyń jáne onyń shákirtteri Shyntas pen Shaıqynyń ásem ánderin tyńdap, jetile tústi. Sóıtip, 1934 jyly respýblıkalyq halyq ónerpazdarynyń 1-sletine qatysyp, sol jyly-aq Opera jáne balet teatryna qabyldanady. Ǵarıfolla kóptegen operalyq rólderde, sonyń ishinde “Jalbyr”, “Ertarǵyn”. “Qyz-Jibek”, “Abaı”, “Evgenı Onegın” sekildi rólderde sheber oınap, “Aınamkóz”. “Úlkenaıdaı”, “Aqkerbez”, “Ismet”, “Bozjorǵa” jáne basqa da ózi shyǵarǵan ánderdi jaqsy oryndaıdy. Kóp uzamaı Qazaq KSR-iniń artısi atanady. Ol respýblıka Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Eńbek Qyzyl Tý jáne Qyzyl juldyz ordenderimen marapattalǵan. Mine, ánshiniń osyndaı artynda qaldyrǵan eline sińirgen eńbegin baǵalaı otyryp, biz budan buryn, aýyl turǵyndary “Til týraly” zańnyń “Eldi mekenderdiń tarıhı ataýlaryn qalpyna keltirý týraly” 19-babyna sáıkes jergilikti oryndarǵa Shamalǵandaǵy Pervomaıskaıa kóshesi týǵanyna 90 jyl tolýyna baılanysty marqum Ǵarıfolla Qurmanǵalıev atyndaǵy kóshe bolyp atalsyn degen usynys túsirgen edik. Bul máseleni qaraǵan eńbek ujymy májilisine barlyǵy 78 adam qatysyp, olar túgelimen bizdiń usynysty maquldap, qabyldady. Atalǵan májilis hattamasynyń sheshimin oryndaý Jańashamalǵan aýyldyq okrýgi ákiminiń oryndalýyna berildi. Sóıtip, eshten kesh jaqsy degendeı, kópten kútken kókeıde júrgen bir ıgilikti is sheshimin tapty. Biz endi soǵan rızamyz. Abat AHANOV, Almaty oblysy, Qarasaı aýdany, Shamalǵan stansasy. JOLBARYS. QYL ARQAN. JÁNE... QARIIа Meniń ákem maǵan kishkentaıymnan qyzyqty áńgimeler aıtatyn. Árqaısysy ózinshe bir tunyp turǵan tarıh bolatyn. Solardyń ishindegi eń shytyrman oqıǵaly, qyzyqty bir hıkaıany aıtsam deımin. Bul oqıǵany ákem jas shaǵynda atasynan estipti. Meniń arǵy babam Beısebaı ertede Jetisý óńirin meken etken eken. Jaz maýsymynda qazirgi Qarqara jaılaýyn, qys kezinde qary az túsetin Ile ózeniniń úlken saǵalaryn jaǵalaı kóship-qonyp, tirshilik keshken. Balalary azyn-aýlaq qoıdy baqsa, atam “ózim ıe bolaıyn” dep bir úıir jylqyny jeke baǵady eken. Ol kezdegi Ileniń boıy qazirgideı emes, ań-qusqa óte baı bolǵan. Birde atamnyń úıirin­degi taı joǵalady. Ary izdep, beri izdep taba almaı qur qaıtady. Biraz kúnnen soń taǵy bir jabaǵy kózden ǵaıyp bolady. Jaıyp júrgen kezinde jylqylardy baıqa­sa, keń kósilip shóp shúıkeı almaı júrgenin sezedi. Úıirge ne soqtyǵyp júrgenin oıla­nyp, taba almaıdy. Biraq “maldy kózden tasa qylmaý kerek” degen bir toqtamǵa keledi. Araǵa biraz kún salǵanda taǵy da kelesi jylqy izim-qaıym joq bolyp kete barady. Atam: “Endi búıtip qolymyzdaǵy nesibeden aıyryla beretin jaıymyz joq. Jylqyny alyp ketip júrgen ne de bolsa jolbarys. Adam bulaı taldap almaıdy”, – deıdi ishteı. Sodan bastap ógizdeı alyp, eki aıaqty pendege jeńilmeıtin, ábjil de aılaker mysyqty óltirý múmkin emes ekenin bilip, biraq óltirmese bala-shaǵany rızyqtan aıyratyny taǵy eske túsip, oıyna maza bermeıdi. Aqyrynda atam táýekel etip, azýly jyrtqyshty óltirmekke bel baılaıdy. Kıim syrtyndaǵy sol qoldyń bilegi men búkil denesine attyń qylynan órilgen arqandy saýyt sııaqty orap, ıligýi ońaı bolý úshin oń qolyn ashyq qaldyrady da oǵan ótkir qanjar iledi. Túni boıyna jylqy úıiriniń mańynda, qamys arasynda buǵyp jatady. Tań ata aspan kógi aǵara bastaǵanda, aıǵyr pysqyryp mazasyzdana bastaıdy. Sol-aq eken baıǵus janýarlar elegizip, jaıylýdan qalady. Qulaqtaryn qaıshylap, tyń tyńdaýǵa kóshken jylqylar, bir sátte dúrkireı úrkedi. Atam qarasa qamys arasynan oqtaı atylǵan jolbarys jylqy sońyndaǵy taıdy keýdesimen soǵyp qulatqanyn kóredi. Atam dál osy kezde jolbarystyń artynan jetip barady. Syrtynan tiri jan kelgenin sezgen jolbarys atama qaraı arandaı aýzyn ashyp umtyla bergende, ol kisi arqan oraǵan sol qolyn apandaı aýyzǵa kóldeneń tosa qoıady. Aýzy attyń qylyna kirip qaıta shyqpaı qalǵan jolbarys, jaǵyn asha almaı typyrlaı bastaıdy. Atam ákki jyrtqyshtyń baýyryna kirip úlgerip, dál júrek tustan qanjardy aıamaı suqqylap, ony qan josa etedi. Tańdy ý-shýmen atyrǵan el qamys arasynda ólgen jolbarystyń mańyna jınala bastaıdy. Barlyǵy alyp maqulyqtyń adam qolynan ól­geni­ne tań tamasha bolyp, atamdy jolbarys­tyń astynan zorǵa shyǵaryp, ańnyń qarysyp qalǵan jaǵyna baqan suǵyp, atamnyń sol qolyn áreń sýyryp alady. Qarııa bir juma es-tússiz jatyp, sońy­nan óz-ózine bir kelgende balalary­na: “Er­­­jet­tińder. Urpaǵymdy jalǵar sender bar­syń­­­dar. Rızyq, nesibeden aıyrylyp, elge kún­derińdi qarat­qym kelmedi. Men ólsem aja­lym­nyń jet­keni. Bir Allaǵa razymyn senderdiń erjet­ken­derińdi kórgenime”, – dep dúnıe salyp­ty. Bul áńgimeni aıtýdaǵy maqsatym – óz ata-babamnyń osyndaı erlik isimen maqtaný emes, kerisinshe óz ultymyzdyń tańdaı qaǵarlyq júrek jutqan batyr bolǵandyǵyn eske salý, keıingi jastarǵa úlgi-ónege etip kórsetý. Babalar isin umytpaı, dáripteıik degim keledi. Nazar TURYQBAIULY, 11-synyp oqýshysy. Almaty oblysy, Raıymbek aýdany, Kegen aýyly. ÁN ÁLEMINDEGI ÁNÝARBEK Shyraıly shyǵys jerinde kishigirim Marqakól degen eldi meken bar. Osy Marqa óńirinen de talaı ónerli jastar shyqqan. Sonyń biri – Ánýarbek Saǵ­dol­dauly Otarbaev. Mektep bitirgen soń Ánýarbek aǵa shopannyń kómekshisi bolyp eńbekke aralasady. Sonda júrip komsomol komıtetiniń hatshysy bolyp saılanady. 1968 jyly Otan aldyndaǵy boryshyn óteýge Amýr oblysyna jiberiledi. Beıbit zamanda da erlik ja­saýǵa bolady eken. Bir kúni oıda joqta qoımadan órt shyǵady. Kózdi ashyp-jumǵansha órt talaı jerdi sharpyp ketedi. Al qoımada adamdardyń bolýy ábden múmkin. Oılanyp turatyn ýaqyt joq. Jas jigit otqa oranǵan qoımaǵa kirip ketedi. Shynynda da, qatelespepti. Es-tússiz jatqan bir adamdy dalaǵa kóterip shyǵyp, ajal aýzynan arashalap aman alyp qalady. Osy erligi úshin “Áskerı dańq” jáne “О́rtten qutqarǵan erligi úshin” degen eki medalmen marapat­talady. Bala kúnnen ándi súıgen jas jigit ásker qatarynda júrgen kezde de osy ádemi ónerden qol úzbeıdi. Áskerden oralyp kel­gennen keıin aýdandyq mádenıet bólimine qyzmetke ornalasady. Áýelde “Qyzyl otaý” jáne av­toklýb meńgerýshisi bolady. Biraz ýaqyt “Sáýle” halyqtyq úgit teatrynda rejısser bolyp, odan soń on jyl boıy aýdandyq mádenıet úıiniń dırektory retinde birsypyra ónegeli ister jasady. Al 2002 jyldan bastap birjola “Sáýle” halyqtyq teatrynyń re­jısseri bolyp qyzmet etip keledi. О́miriniń órkendi jyldarynda ánshi Qazaqstannyń barlyq qalalarynda derlik óner kórsetip, kórermender qoshemetine ıe boldy. Ol kisiniń ánshilik daryny tek oblysqa ǵana emes, respýblıka jurtshylyǵyna keńinen tanys. Almaty, Aqtóbe, Semeı, Shym­kent qalalarynda ótken ánshiler baıqaýynda birinshi oryndy jeńip alǵany taǵy bar. Sondaı-aq ol 1987 jyly óner qaıratkerleri quramynda Germanııadaǵy Qazaq­stan óneriniń onkúndigine qa­tysyp, Á.Dinishev, Ǵ.Esimov, N.Úsenbaevalarmen birge Berlın, Karl Marksshtadt sııaqty iri qalalarda óner kórsetken. Bol­garııanyń Sofııa, Gabrovo qala­larynda da bolyp, ondaǵy jurtty ónerimen tánti etti. Ánshi reper­týary óte baı. Orys, qazaq, ýk­raın, bolgar tilderinde shyrqaǵan ánderin halyq árqashan qoshe­metpen qabyldaıdy. Al “Jeńis kúni” ánin Ánýarbekteı eshkim aı­ta almaıdy desem, basqa ánshiler renjı qoımas. Ánýarbek Saǵdoldauly tek qana ánshi emes, sheber akter de. Ol kisiniń somdaǵan rólderi 60-70-ten asady. Shekspırdiń “Otello” spektaklindegi Otello, “Qozy Kórpesh-Baıan sulýdaǵy” Qodar, “Revızordaǵy” dýanbasy rólderi ónersúıer qaýymnyń esinde uzaq saqtalary sózsiz. Aýyldaǵy ońdy ózgerister, kem­shi­likter jaıly satıralyq qoıy­lymdar jazyp, ony ózi oınap beredi. Konsertter, ta­qyryptyq keshter, ár túrli me­rekelik sha­ralardyń ssenarıı­lerin jazyp, ózi júrgizip, eldi úıirip alatyn tamasha júrgizýshi. El arasynda tanylmaı júrgen ónerli jastardy taýyp, halyqqa tanytý – Ánýar­bek aǵanyń ómirlik ustanymy. Sońǵy jyl­dary “Jas qanat”, “Kórkemsóz oqý sheberi” sııaqty túrli baǵ­darlamalar jıi ótkiziledi. Ol jas talanttarmen jumys isteýden esh jalyqqan emes. Olardy sahna mádenıetine baýlyp, jyr shýmaq­taryn qalaı mánerlep oqý kere­k­tigin úıretedi. О́zi de birneshe mýzykalyq aspaptarda erkin oınaıdy. Aýyldyń úlkeni de, kishisi de Ánýarbek Saǵdoldaulyna erekshe qurmetpen qaraıdy. Ol kisini erkeletip “Án aǵa” dep ketken. Búkil ǵumyryn mádenıet salasyna arnaǵan ol óner jolyna shyn berilgen, naǵyz óz isiniń sheberi. Elbasy N.Á.Nazarbaevtan alǵan “Alǵys haty” kóp jylǵy jemisti eńbeginiń laıyqty baǵasy deýge bolady. Jeke ómiri de ózgelerge úlgi. Jubaıy Qadıra Aıdarhanqyzy №1 Terekti orta mektebinde orys synyptaryna qazaq tilinen sabaq beretin, joǵary sanatty ustaz. Otbasynda Azamat, Amanjol atty 2 ul tárbıelep ósirdi. Olar óz otbasylarymen Almatyda turady. Marqakóldiń sulý tabıǵa­ty­nyń aıasynda ósip, er jetken Ánýarbek sonaý 90-shy jyldary ózge adamdar sııaqty Jeruıyqty izdep, basqa jaqqa qonys aýdarǵan joq, týǵan jerden alysqa ketýdi jón kórmedi. Ol isine qazir de esh ókinish bildirmeıdi. Jany taza, ónerge adal, eń bastysy Marqakólin erekshe súıetin Ánýarbek Saǵdoldaulyna mol shyǵarmashylyq tabystar tileımiz. Ánaǵanyń óz aýyl­dastaryn áli de shýaqty ónerimen qýanta beretinine senimimiz mol. Aıjan AHMETOVA, №1 Terekti orta mektebiniń muǵalimi.Shyǵys Qazaqstan oblysy, Kúrshim aýdany.