Yntymaqtastyqtan halyq paıda kóredi

Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqtyń Parlament­ara­lyq Assambleıasynyń Sankt-Peterbýrgtegi on úshinshi otyrysyna qatysqan Qazaqstan Parlamenti Senatynyń Tór­aǵasy Qaırat Mámı bastaǵan parlamenttik delegasııa birneshe turaqty komıssııada bas qosyp, bizdiń el tarapynan kóte­ril­gen máseleler boıynsha kózqarastaryn bildirdi. Sankt-Peterbýrgtiń kórnekti jerinde ornalasqan Tavrııa sa­raıy tarıhtyń qoıyp ketken qa­ma­ly ma degendeı. Saraı syr­tyn­daǵy «Bul jerde Reseıdiń I, II, III Dýmasynyń otyrystary ót­ken» degen jazýdy kórip, halqymyzdyń Álıhan Bókeı­ha­nov, Ahmet Birimjanov, Sháı­mer­den Qosshyǵulov, Muhamedjan Tynyshbaev syndy ardaqty ul­da­rynyń tabany tıgen, eldiń sózin sóılegen qasıetti oryn eken-aý, dep ishine engende bul saraıda tarıh jylnamasynyń jazylýyn júrisinen jańyldyrǵan Lenın­niń «Aprel tezısteri» de osyn­da jarııalanǵandyǵy da ja­zy­lypty. Ekinshi Ekaterına pat­shaıy­mnyń zamanynda onyń álpeshteýshisi graf Potemkınge arnap arhıtektor I.Starovtyń jobasy­men salynǵan saraı aýasymen tynystaǵanyńyzda, kóńilińiz tarıh qoınaýyna eriksiz dendeı beredi. Tavrııa saraıy sol tyny­sy­nan áli de jańylmaǵan qalypta. Jańylmaǵany emeı nemene, arada talaı ondaǵan jyldar tarıh qoınaýyna engenimen, EýrAzEQ Parlamentaralyq Assambleıasy­nyń shtab-páteri osy saraıǵa qo­nystanǵan. Q.Mámı bastaǵan Serik Aqyl­baı, Bolat Jylqyshıev, Mıhaıl Bortnık, Nurlan Súleımenov syndy depýtattardan quralǵan de­legasııa sapar barysynda jo­ǵa­ryda aıtylǵan otyrystarmen birge, birneshe turaqty komıs­sııa­lardyń jumysyna qatysty. Ag­ro­ónerkásiptik saıasat, tabıǵatty paıdalaný jáne ekologııa jónin­degi turaqty komıssııa otyry­sy­na qa­ty­syp shyqqan senator B.Jylqy­shıevti sózge tartqany­myz­da, ol:  «Búgingi Turaqty komıs­sııa­nyń otyrysyna EýrAzEQ-qa mú­she elder parlamentteriniń ókil­de­ri tegis qatynasty. Onyń ishinde óndiristegi apattardy boldyr­maý, aldyn alý, saqtaný sekildi máselelermen qatar, ónerkásiptik qaldyqtardyń tabıǵatqa tıgizetin keri áserlerine qatysty tıptik zańdardy qarastyrdyq. Jáne de Reseı, Qazaqstan, Belarýs ara­syndaǵy Keden odaǵyna baı­la­nysty osy elderdiń aýyl sha­rýashylyǵyna beriletin memlekettik kómekti shekteý másele­le­rin talqyladyq. Máselen, bizdiń elimizde bul kómek 4 paıyz sheginde bolsa, Reseıde – 6, al Belarýste ol 18 paıyz kóleminde. Negizinen ol kómekti 10 paıyz kóleminde kórsetilý kelisilgen, alaıda, qazir ol birdeı deńgeıde bolmaı otyr. Sondyqtan, Qazaq­stan men Reseı 10 paıyzǵa deıin kóterýi qajet te, Belarýs ony kemitýi tıis. Al ol úshin olarǵa bir ótpeli kezeń berilip otyr. Jáne de depýtattardyń nazaryn erekshe aýdarǵan máseleniń biri RF-nyń BSU-ǵa kirýine qatysty bolǵanyn aıtqan jón», dese, depýtat Mıhaıl Bortnık: «Qaral­ǵan máseleler óte keń aýqymdy qamtydy. Onyń ishinde aldaǵy jyldan jumysyn bas­taı­tyn Ekonomıkalyq odaqqa qatys­ty osy elderdegi zańnamalarǵa qajetti ózgerister engizý, bir memleketten ekinshi memleketke qonys aýdaratyn adamdardyń aza­mat­tyq­tary men eńbek mı­gra­sııa­sy sııaq­ty zańdardy úıles­ti­rý keńinen áńgimelendi. Sonymen qatar, trans­ulttyq ózender men Kaspıı, Aral sekildi teńizderdi paıdalaný jaıy da depýtattar nazarynda boldy. Árıne, tek bir el ǵana emes, birneshe memleket paıdalanatyn sý kózderine qa­tysty biryńǵaı zań bolýy qajettilik», dedi. Quqyqtyq, kedendik úılestirý men shekaralyq saıasat, saýda jáne halyqaralyq yqpal­dastyq boıynsha Turaqty komıssııanyń otyrysynan shyqqan senator Serik Aqylbaı: «Komıssııanyń aty aıtyp turǵandaı, qaralǵan máse­lelerdiń deni zańdarymyzdy bir-birine jaqyndatý turǵysynda boldy. Ásirese, biryńǵaı ekono­mı­kalyq keńistikti qurýdyń negizinde zańdardy birizdendirý, odan soń osy jumysty úılestirý tý­ra­synda keńesildi. Sonymen birge, azamattarymyzdyń shekaradan ótýlerinde bıometrııalyq máli­metter týrasyndaǵy zańdary­myz­dyń birdeıligi, sot sheshim­deriniń oryndalýynda birkelkilik jaıy aıtyldy. Mysaly, bizdiń elimizde turyp jumys istep, osynda jaýapqa tartylyp, sot sheshimi shyqqan jaǵdaıda, qo­nys aýdaryp nemese eline qaı­ta ketken azamattardyń suraý salyný boıynsha zań aldynda jaýapqa tartylýy, sony barǵan jerinde oryndaý týrasyndaǵy máseleler qaraldy», dedi. Otyrystardaǵy úzilis kezinde Reseı depýtaty, ózimizben kórshi jatqan Qorǵan oblysynyń ókili Oleg Panteleevti áńgimege tart­tyq. Oleg Evgenevıch: – Jalpy, yntymaqtasa jumys isteý, ınte­grasııaǵa umtylý al­dy­men qarapaıym halyqqa óte paı­daly, – dep sóz bastaǵan. – Máselen, Keden odaǵy jumys isteı bas­taýymen Ortalyq Azııadan, Ba­tys Sibirden Reseıdiń ishki ja­ǵyna ótetin poıyzdar júrisi ájep­táýir jyldamdady. Buryn saǵattap kedendik tekserýden óte­tin halyq endi oǵan alańdamaıdy. Qazir shekarada burynǵydaı turý joq. Al búgingi otyrystarda, Eýr­AzEQ-tyń turaqty komıs­sııa­larynda mańyzdy máselelerdi sóz ettik. Ekonomıkalyq yqpal­das­tyqtyń qaı eldiń de halqyna tıgizetin paıdasy mol. Oǵan onyń jumysyna qatysqan bar­lyq depýtattar kelisedi. Árıne, barlyq máselelerde birden bir­aýyzdan kelisimge keldik dep aıtýǵa bol­maı­dy. Alaıda munyń barlyǵy jumys barysynda sheshiletin dúnıeler, – dep  oı bólisti. EýrAzEQ Parlamentaralyq Assambleıasynyń kezekten tys on úshinshi otyrysy aıaqtalyp, oǵan qatysqan depýtattar mindet jú­gin arqalap qaıtty. Anar TО́LEÝHANQYZY.