Jumysymyzda eshqandaı usaq-túıek bolmaýy tıis

Keshe Aqordada Memleket basshysy Nursultan Nazar­baev­tyń tóraǵaly­ǵy­men Prezıdent Ákimshiliginiń, Úkimettiń bas­shylyǵymen keńes bolyp ótti, dep habarlady Qazaqstan Res­pýblıkasy Prezıdentiniń baspasóz qyzmeti. Keńes jumysyna Premer-Mınıstr Ká­rim Másimov, Senat Tór­aǵasy Qaı­rat Mámı, Prezıdent Ákimshiliginiń Ba­s­shy­sy Aslan Mýsın, Úkimet músheleri, memlekettik organdardyń basshylary qatysty. Keńesti ashqan Memleket basshysy bú­ginde 2011 jyly atqarylǵan jumys­tar­dyń aldyn ala qorytyndysy shyǵarylyp jatqanyn atap ótti. Bıylǵy jyl óte ma­ńyz­dy, erekshe jáne tabysty boldy. Qa­zaq­stan el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyn jaqsy kórsetkishtermen aıaqtaıdy. Ishki jalpy ónimniń naqty ósimi jyldyń qo­ry­tyndysy boıynsha 7,3 paıyzdy quraıdy, halyqtyń jan basyna shaqqandaǵy qaıta esep 11 myń AQSh dollaryna jetedi. Halyqaralyq rezervter jıyntyǵy 75 mıllıard AQSh dollarynan asady. Jyl aýyl sharýashylyǵy úshin tabysty boldy – ónim ósiminiń kólemi ótken jylmen salystyrǵanda 25,5 paıyzdy, al qurylys salasynda – 3 paıyzǵa derlik, ónerká­sipte 4 paıyzǵa jýyq kórsetkishti qurady, al saýda men kólik salalarynda da ósim bar. Prezıdent qazirgi ýaqytta Indýs­trııa­landyrý kartasyna 9,6 trıllıon teńgeni quraıtyn 609 joba engizilgenin atap kór­setti. Eki jyldyń ishinde nysandardy iske qosýdyń esebinen 90 myń jańa jumys orny quryldy. Myńdaǵan adamdar tıisinshe tabys pen joǵary bilikti jumysqa ıe boldy. Buryn Qazaqstanda eshqashan ónim shyǵaryp kórmegen 106 óndiris ıgerildi. Mem­leket basshysynyń tapsyrmasy boı­ynsha turǵyn úı qurylysy baǵdarlamasy iske asyryla bastady. 389 nysan boıynsha 53 myń úleskerdiń problemasy sheshimin tapty. Bul zor máni bar memlekettik sheshim boldy. 2010 jyldan bastap «Bız­nes­tiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyn iske asyrý barysynda jalpy somasy 240 mıllıard teńge bolatyn 750 joba maqul­dan­dy. Bul taǵy jańa jumys oryndarynyń ashylýy, ekonomıkanyń jandanýy. Nursultan Nazarbaev sondaı-aq áleý­met­tik salada oń nátıjelerge qol jetkizilgenin atap ótti. Jumyssyzdyq deńgeıi 5,3 paıyzǵa deıin tómendedi. 2011-2015 jyldarǵa arnalǵan «Sa­la­matty Qazaq­stan» densaýlyq saqtaýdy damytý memlekettik baǵdarlamasy jú­zege asyryla bastady. Bul baǵdar­la­mada ana men bala ólimin, aýrý deńgeıin tómendetý jóninde naqty ındıkatorlar qamtylǵan. Prezıdent mereıtoılyq jyl – ekono­mı­ka­nyń odan ári jyldam ósimi men halyq­tyń ómir súrý deńgeıiniń artý jyly bol­ǵanyn atap ótti. Qazaqstandyqtar 2012 jyldy qanaǵattanýshylyq jáne bo­ry­shy­nyń oryndalǵandyq sezimimen qarsy alýy múmkin. – Degenmen, biz sheshilmegen máseleler baryn aıtýǵa tıispiz. Mańǵystaý obly­syn­daǵy oqıǵa kúlli Qazaqstan úshin aıtarlyqtaı synaq boldy. Mereıtoılyq jyly bizge qater tóndi. Maqsaty bizdiń qoǵamda áleýmettik, ultaralyq, dinaralyq jáne basqa da alaýyzdyqty týdyrý boldy. Qazir tek onyń shyǵý sebepterin ǵana emes, sondaı-aq osy oqıǵalardy uıymdastyrý­shylardy tabý úshin tergeý júrgizilýde. Bizdiń aldyn ala bilýimizshe, munyń ar­tyn­da uıymdasqan qylmystyq toptar tur­ǵan, olar aqshany bólisken, olarǵa ózde­ri­niń «izderin» jasyrý qajet bolǵan, soǵan baılanysty órt qoıylǵan. Biz munyń barlyǵyn jan-jaqty anyqtaımyz. Biz munyń artynda kim turǵanyn, ol «iz» shet elden kelgenin, eldiń ishinde qandaı búl­dirý áreketterin júrgizgenin bilemiz. Bar­lyq osy faktiler boıynsha Bas prokýratýra tıisti organdarmen birigip, barynsha egjeı-tegjeıli tergeý júrgizýi tıis. Basty sebep, úkimettik sheneýnikter, «Samuryq-Qazyna» basshylyǵy jáne osy eńbek kıkiljińin tikeleı sheshýge qatysy barlar jaýapsyzdyq kórsetti, is júzinde naqty adasýshylyqqa jol berdi. Sondyqtan qazir barlyǵy osy oqıǵalardan sabaq alýlary tıis. Bas prokýratýra nazaryn qylmystyq isterdi ashyq, adal júrgizýdi jáne osy tártipsizdikterdi uıymdastyrýshylar men arandatýshylardyń barlyǵyn qatal zań boıynsha jaýapkershilikke tartýdy qam­tama­syz etý qajettigine taǵy da aýdara­myn. Sonymen qatar, osy oqıǵalar boıyn­sha túsindirý jumystaryn júrgizý jónin­degi jaýapkershilikti Prezıdent Ákimshi­li­gi men Memlekettik hatshyǵa tapsyramyn jáne júkteımin, – dedi Prezıdent. Memleket basshysy jergilikti jerlerdegi ákimderdiń áleýmettik mańyzdy máni bar problemalyq máselelerdi jedel sheshý qajettigine toqtaldy. Mereke kele jatyr, biraq jergilikti jerlerdegi sheneýnikter bosańsymaı, jumys júrgizýleri qajet. Jumysta eshqandaı da usaq-túıektik bol­maýy tıis. Osy kezeńde barlyq deńgeıdegi ákimdikter aldynda turǵyn úılerdi jylý­men, sýmen, gazben úzdiksiz qamtamasyz etý, áleýmettik máni bar baǵyttar boıynsha basqa da máselelerdi sheshý mindeti tur. Qys bıyl sýyq bolady. Sondaı jaǵdaıda barlyq oblysta, qalalar men aýyldarda barlyq kommýnaldyq qyzmetterdiń minsiz jumysy qamtamasyz etilýi tıis. Jylytý maýsymynda bul másele ákimderdiń qatań baqylaýynda bolýy kerek. Kólik qyzmeti, saýda-sattyq naqty qamtamasyz etilýi tıis. Árbir ákim eshqandaı da áýre-sarsań bol­maýy úshin azamattardyń shaǵymyna na­zar aýdaryp, olardyń ótinishteri boıyn­sha barlyq máseleni jedel sheshýi qajet. Jergilikti BAQ problemalar týraly jáne olardy sheshý jóninde atqarylǵan ju­mystar boıynsha aqparattardy kóptep berýi qajet. Prezıdent kelesi jyly bári de álemdik qarjy-ekonomıkalyq daǵdarystyń jańa tolqynynyń bastalýyn kútip otyrǵanyn atap ótti. Qazaqstan buǵan burynnan daı­yn­dalýda. Alaıda, eger daǵdarys basta­lyp ketse, onda bul jáıt eshkim úshin de, ortalyq deńgeıde de, jergilikti deńgeıde de, ańdaýsyzda ústinen túskendeı bolmaýy tıis. Úkimet álemdik ekonomıkadaǵy jaǵ­daı­dyń damý úrdisterine monıtorıng jasaý jónindegi jumystardy aıtarlyqtaı kúsheıtýi qajet. Bul sondaı-aq Prezıdent Ákimshiligi men ózge de organdarǵa qa­tys­ty. Daǵdarys jáne ony eńserýdiń ártúrli ssenarıılerin pysyqtaý qajet. – Daǵdarys jaǵdaıynda bizge erekshe yjdaǵatty bolý kerek, eń aldymen, bul memlekettik organdar men ulttyq kom­pa­nııalardyń shyǵysyna qatysty. Olar qymbat turatyn shýly is-sharalardy, ta­nys­tyrylymdardy, halyqaralyq konfe­ren­sııalardy ótkizýden bas tar­tý­la­ry tıis. Ondaıdyń barlyǵyn toqtatý qajet, – dep atap ótti Nursultan Nazarbaev. Prezıdent qańtardan bastap Qazaqstan Reseı men Belarýstiń qatysýymen Bir­tu­tas ekonomıkalyq keńistik (BEK) aıasynda ju­mys isteı bastaıtynyn atap ótti. Ol qazaqstandyq kásiporyndar aldynda jańa múmkindikter týǵyzyp, ónim ótkizýde jańa rynoktar ashady. Sonymen birge, otandyq kásiporyndar bizdiń seriktesterimizben birge jańa básekelestik alańǵa enedi. Qa­zaq­standyq óndirýshiler mundaı básek­e­les­tikke daıyn bolyp, odan myqty ári ny­ǵaıyp shyǵyp, Búkilálemdik saýda uıymy aýmaǵyndaǵy básekelestikke daıar bolý­la­ry tıis. Úkimet BEK jumysyndaǵy erejeler, barlyq artyqshylyqtar men táýe­kel­der jaıly naqty túsindirý jumystaryn uı­ymdastyrýy qajet. Eshqandaı búgip qa­lý­shylyq bolmaýy kerek. Elimiz úshin paı­dasy bar máseleniń mánin túsinbeı synaý­shy­lyq jón emes. Bul jumys, ásirese, sha­ǵyn jáne orta bıznes ókilderine baǵyt­ta­lýy kerek. Úkimet, Prezıdent Ákimshiligi jáne vedomstvolar osy boıynsha jumys júrgizýge tıis. Prezıdent ındýstrııalandyrý baǵdar­lamasy qazir qolǵa alyp otyrǵandaı, basty nazarda bola beretinin atap ótti. Barlyq jerde, Úkimette de, jergilikti atqarýshy organdarda da jylyna eki ret baıandama júzege asyrylatyn bolady. Muny negizgi mindet dep sanaý qajet. Memleket basshysy árbir mınıstr osy kezeńde óz salasynyń jaı-kúıi men jumysy úshin derbes jaýapkershilikte bolatynyn atap kórsetti. Avıareıster, poıyzdardyń toqtap qalýy Kólik jáne kommýnıkasııalar mınıstrinen suralady. Jylý júıesindegi apat úshin ákimdik jaýapty bolady. Prezıdent Premer-Mınıstrge ár mınıstrlik pen vedomstvonyń barlyq ju­my­syn jeke baqylaýyna alýdy tapsyrdy. Nursultan Nazarbaev Úkimettiń, mınıstrlikter men vedomstvolardyń barlyq basshy qyzmetkerleri, barlyq ákimdikter úshin jańajyldyq jáne ózge de memlekettik merekelerde demalysqa sheteldik saparǵa shyǵýǵa tyıym saldy. – Merekeni elde, óz halqyńmen atap ótý kerek. Bul aldaǵy jańa jylǵa ǵana emes, sondaı-aq barlyq ulttyq jáne memlekettik merekelerge de qatysty, – dep atap ótti Prezıdent. Memleket basshysy saılaýaldy kezeń­de ákimder Ortalyq saılaý komıs­sııa­symen birge ashyq, ádil jáne taza saılaý ótkizý úshin barlyq jaǵdaıdy jasaý kerek ekenin atap ótti. Olar saılaý komıs­sııa­lary­nyń minsiz jumys isteýin qamtamasyz etýleri tıis. Qazaqstan azamattary parlamenttik saılaýdyń jáne oǵan ózderiniń qatysýlarynyń mán-maǵynasyn túsinýleri kerek. Qazaqstandyqtardy saılaý ýchaskesine kelip, ózderiniń azamattyq paryz­da­ryn oryndaýǵa shaqyrý óte mańyzdy. – Halyqtyń ıgiligi jolyndaǵy bizdiń barlyq baǵdarlamamyzdyń odan ári júzege asýy jáne tynyshtyǵymyz bizdiń qandaı Parlamentti tańdaıtynymyzǵa baıla­nys­ty bolady. Daǵdarys pen turaqsyzdyqtyń bolýy múmkin jaǵdaıynda, biz óz hal­qymyzdyń birligin saqtap, odan ári ny­ǵaı­týymyz qajet. Bul taqyryp udaıy kóńil aýdarýdy jáne belsendi jumys júrgizýdi talap etedi, – dedi Prezıdent. Memleket basshysy saılaýaldy kezeń­de ulttyq jáne dinı kartany oınaǵysy keletinder árdaıym tabylyp qalatynyn atap ótti. Mundaı áreketke batyl toıta­rys berý qajet. Bul bizdiń qaǵıdattarǵa qarama-qaıshy keletinin, turaqtylyqqa, memlekettiń damýyna, bizdiń Táýelsiz­di­gimizge qarama-qaıshy keletinin uǵyndyrý qajet. Kúlli elimiz boıynsha Qazaqstan halqy Assambleıasynyń aktıvi jigerli jumys júrgizýleri tıis. – Saılaý qoǵamdy bizdiń basty qun­dy­lyǵymyz – turaqtylyq, birlik, kelisimniń aınalasyna toptastyrý faktory bolýy tıis. Tek sonyń nátıjesinde ǵana biz alǵa jyljımyz. Men bul týraly el Táýelsiz­di­giniń 20 jyldyq mereıtoıyna oraı jasaǵan baıandamamda tolyq aıttym. Qazir adamdarǵa, olardyń múddesine jaqyn bolý úshin, halqymyz merekeni jaqsy atap ótýi jáne biz saılaýaldy kezeńnen jaqsy ótýi­miz úshin, eldiń ár kúngi tynys-tirshiligi úzilip qalmaýy úshin jumyla jumys isteýimiz qajet, – dedi Prezıdent. Keńestiń qorytyndysy boıynsha Memleket basshysy birqatar naqty tapsyr­malar berdi. Sýretti túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.