Almatyda aǵymdaǵy jyldan bastap osy maqsatty kózdegen «Belsendi uzaq ómir» jol kartasy iske qosylǵany kópshilikke aıan. Az ýaqyt ishinde atalǵan baǵdarlama aıasynda atqarylǵan sharýalar legi az emes. Sonyń biregeıi qalada joba sheńberinde dúnıege kelgen «Uzaq ómir súrý ortalyǵy».
Resmı málimet boıynsha búginde alyp shahar Almatyda 222 myń zeınetker bar. Bul jalpy qala halqynyń 12,5 paıyzyn quraıdy. Olardyń 57 myńnan astamy 75 jastan asqandar. Baǵdarlamany iske asyrýǵa 160 mıllıon teńge qarjy bólinse, sonyń 26 mıllıony biz sóz etip otyrǵan ortalyqtyń jumysyn júıeli júrgizýge baǵyttalǵan. Atalǵan jol kartasy egde jandardy belsendi ómirge tartýǵa, olardyń áleýetin paıdalana otyryp urpaqtar úndestigin qalyptastyrýǵa negizdelgen. Jyl basynda ótken qoǵamdyq keńestiń keńeıtilgen otyrysynda megapolıs basshysy: «Bizdiń qarttarymyz da ózderiniń tyń ári qamqorlyqta ekendigin sezinýge tıis. Sondyqtan bıylǵy jyldy biz Almatyda aǵa urpaqqa qoldaý kórsetý aıasynda ótkizemiz» degen bolatyn. Jol kartasy aıasynda zeınetkerlerdi qalanyń belsendi ómirine tartý úshin bıyl Almatyda 100-den astam mádenı-sporttyq, ıntellektýaldy sharalar ótti. Ásirese, zeınetkerler arasynda áleýmettik týrızmdi damytýǵa aıryqsha nazar aýdarylyp otyr. Osy maqsatta qalalyq jáne taýly baǵyttar, ekotýrızm aımaqtary, toptyq serýender, týrıstik nysandardy jaıaý aralaý, týrızm boıynsha sheberlik sabaqtary úzdiksiz uıymdastyrylyp keledi. Ortasha eseppen ár aýdannan júz zeınetkerdi aqyly sport zaldary men bı stýdııalaryna tegin aparatyn áleýmettik joba ázirlengen. Jyl saıyn 4 myń zeınetkerge shıpajaıǵa joldama berilse, 17 myń zeınetkerge áleýmettik kómek kórsetiledi jáne olardyń 75 paıyzy qoǵamdyq kóliktermen tegin qatynaıdy. Jospar boıynsha shaharda búginge deıin otyzdan astam áleýmettik klýb óz jumysyn bastaǵan. Nátıjesinde myńnan astam zeınetker kompıýterde mátin terip, ǵalamtormen jumys isteýdi meńgerip úlgergen. Birer jyldyń ishinde bul kórsetkishti 40 paıyzǵa jetkizý josparlanǵan.
«Jarqyldaıdy eken dep jastyqty sókpe, bárińniń shyqqan tegiń sol, Qaltyldaıdy eken dep qarttyqty sókpe, bárińniń barar jeriń sol» degen dana halqymyz eńbektegen balany da, eńkeıgen kárini de erekshe qurmettegen. Ashylǵanyna nebári jarty jyldyń júzi bolǵan «Uzaq ómir súrý» ortalyǵyna bas suqsańyz osy maqaldyń mánine boılaǵandaı bolasyz. Munda zeınetkerlerdiń bos ýaqytyn tıimdi ótkizýine, salamatty ómir saltyn ustanýyna tolyqtaı jaǵdaı jasalǵan. Áleýmettik jobany qala ákimdigi men «Kúmis ǵasyr» qoǵamdyq qory júzege asyryp otyr. Munda zeınetkerler kez kelgen ýaqytta bas qosyp, pikir almasyp, zańger, psıholog, dárigerlerden ózderin mazalaǵan suraqtarǵa jaýap ala alady. Ortalyqta aqsaqaldar klýby, kompıýterlik synyp, arnaıy dene shynyqtyrý bólmeleri jasaqtalǵan. Zeınetkerlerdiń án salyp, qolónermen shuǵyldanýyna da mol múmkindik bar. Eń bastysy, ortalyq qyzmeti tegin. Iаǵnı, Almaty qalasynda turaqty tirkeýi bar árbir zeınetker «Uzaq ómir súrý» ortalyǵyna kele alady.
«Zeınetkerlerge joldamany Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý basqarmasy beredi. Zeınetkerler turǵylyqty meken-jaıy boıynsha Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna baryp, zeınetkerlik jáne medısınalyq kýáligin tapsyrýy shart. Qajetti qujattardy tapsyrǵannan keıin, HQKO olardy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý basqarmasyna joldaıdy. Basqarma joldamasy bar qarııalardy bizdiń ortalyqqa jiberedi», deıdi ortalyq jetekshisi Aınur Eshmanova. Zeınetkerlerdi tasymaldaý máselesi de ońtaıly sheshimin tapqan. Ortalyqtaǵy arnaýly kólikter qarııalardy úıinen alyp ketip, mekeme esebinen qaıta jetkizedi.
– Jol kartasy «Belsendi uzaq ómir» jobasyn qalalyq ákimdikpen birlese júzege asyryp kelemiz. Qaladaǵy aýdandar bir-birimen tyǵyz jumys isteıdi. Aıtalyq A.Chehov atyndaǵy kitaphana bazasynda egde jandarǵa arnalǵan shahmat klýby ashyldy, osy kitaphanaǵa qosa taǵy da birqatar kitaphanalarda zeınetkerler men ardagerlerge arnalǵan kompıýterlik kýrs jumys isteýde. Gandı atyndaǵy saıabaqta zeınetkerlerdiń qatysýymen kún saıyn tańerteńgilik jattyǵýlar jasalady. Jambyl atyndaǵy kitaphana qabyrǵasynda egde jandar úshin qazaq, aǵylshyn tilderin meńgerý maqsatynda tildik kýrstar ashyldy. Bul jerde zeınetkerler úshin psıhologııalyq trenıngter ótedi. Ardagerler úshin shahmat klýbtaryn ashý maqsatynda qaladaǵy kóptegen kásiporyndarmen kelissózder júrgizilýde. Zeınetkerler velosherý, marafon, jalpyqalalyq spartakıadalarǵa turaqty qatysyp turady. Keıbir aýdandarda jalǵyzbasty qarttardy anyqtap, arnaıy áleýmettik kómek kórsetilýde. Kommýnaldyq tólemderin tóleý boıynsha aqparattyq-túsindirý jumystary júzege asty. Emhanalarda medısınalyq tegin tekserý jumystary júrgizildi. О́zdiginen júre almaıtyn qarttardyń úılerine dáriger mamandardyń baryp tekserýi qamtamasyz etildi, – deıdi Almaty qalalyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy basshysynyń orynbasary Lázzat Jetibaeva.
Qaladaǵy bir ǵana Bostandyq aýdanyndaǵy saıabaq, gúlzar, aýlalarda 22 sport alańy ornalasqan. Qarııalardyń densaýlyǵyn nyǵaıtyp, yntalandyrý maqsatynda túrli jarystar uıymdastyryp turý isi de jiti nazarda. Bul turǵyda qalalyq salamatty ómir saltyn qalyptastyrý ortalyǵynyń ókilderi men «Eýrazııa skandınavııalyq júris» mektebi mamandarynyń qatysýymen Tuńǵysh Prezıdent saıabaǵynda belsendi tyl eńbekkerleri men zeınetkerler arasynda ótken «Skandınavııalyq júris» is-sharasyn aıryqsha ataýǵa bolady. Budan bólek Qara jorǵa sııaqty ulttyq bılerdi ujymdasa bıleý zeınetkerlerdiń kóńilin kóteredi. Qazaqstannyń kıeli jerlerin aralaý maqsatynda Saryaǵash, Túrkistan, Túrgen, Esik qorǵany, Alakól syndy tarıhı mekenderge jasalǵan saıahat-saparlar qarttardy qýanyshqa bólep otyr.
Qamkóńil qarııalardyń qas-qabaǵyna qarap, kóńilin aýlap, olarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetý – qoǵamǵa ortaq paryz. Osy maqsatta júzege asyp, 2018-2020 jylǵa josparlanyp otyrǵan «Belsendi uzaq ómir» jol kartasy jobasynan áli de kúterimiz mol.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
