Qazaqstan • 09 Qarasha, 2018

Tamasha tabystyń syry

390 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń agroónerkásip keshenin damytý baǵytynda «Aqyldy tehnologııalardy» qoldaný qajet degen tapsyrmasy jergilikti jerde osy ispen aınalysatyndardy qanattandyra túsýde. Shynynda da, kóne soqpaqtyń kósegeni kógertpeıtindigi belgili. Bul ara­da­ǵy sheshýshi tetikterdiń biri – agroónerkásip salasyn sıfr­landyrý.   

Tamasha tabystyń syry

Sıfrlandyrýdyń arqa­synda «Atameken-Agro» aksıo­nerlik qoǵamynyń aýqymdy isi tabysty arnada toǵysyp jat­qandyǵyn búginde kóz kórip otyr. Aýyl­sharýashylyǵy ónimderin molynan óndirý men óńdeý birneshe esege kóbeıgen. Astyqty Aqmola oblysynda sıfrlandyrýdy óz isterine negizgi serpin retinde alyp, túbegeıli qoldanysqa engizip otyrǵan, sóıtip aýyl­sharýa­shylyǵy ónimderin molynan óndirýge baǵyt alyp otyrǵan ujymnyń biri – «Ata­meken-Agro» aksıonerlik qoǵa­my. Tabys syry − eń aldymen sıfr­­landyrý, negizinen ilki­degi tá­jirıbe men jańa zaman­ǵy ja­ńa­lyqtardy ushtas­tyra bi­lýinde. Elbasy Nursul­tan Nazarbaev eńbek ónimdi­ligin ul­ǵaıtyp, aýylsharýa­shy­ly­ǵynyń óńdelgen ónimin bes jyl ishinde  2,5 ese ulǵaıtý týraly mindet júktegeni belgili. Búgingi tańda oblys qana emes, elimiz boıynsha aýylsharýashylyǵy salasynda sıfrlandyrý bo­ıynsha kósh bas­tap kele jatqan kásiporynnyń Elbasy tapsyrmasyn buljytpaı oryndaýǵa tolyq múmkindigi bar. 

Aǵymdaǵy jyly «Atame­ken-Agro» kompanııasy eli­miz boıynsha ótkizilgen agroóner­ká­sip keshenin sıfrlandyrý baı­qaýynda jeńimpaz retinde tanyl­dy. Qazirgi tańda astyq egi­letin alqaptarǵa ǵarysh­tan mo­nıtorıng júrgizý múm­kin­digine ıe. Osylaısha barlyq agro­teh­nıkalyq sharalarǵa tıis­ti saraptama jasaı alady. Onyń ústine alqaptar kes­te­­sin belgileý, qaı tanapqa qan­­daı tuqym sińirilgendigin, onyń ónimdiligin, topyraqtyń qu­naryn elekten ótkizip, eń sońyn­da óndirilgen ónimdi saq­taý men óńdeý úrdisterin de osy sıfr­landyrýdyń arqa­syn­­da baqylaı alady. Búgingi tańda ilkim­di jańalyqtyń arqa­synda eńbek ónimdiligi eki ese kóbeıgen. 

Kompanııanyń jer kólemi kóp. Naqtyraq aıtsaq, 260 myń gektar jerdi quraıdy. Osyn­shama alqapqa egiletin da­qyl túri de az emes. Máselen, keı­bir sharýashylyqtar tek bıdaı, arpa egýge mamandansa, bul kásip­oryn jıyrmadan as­tam daqyl túrin ósirýde. Kom­pa­nııa mamandarynyń aıtýyna qara­ǵanda, jyl saıyn al­qap­­tardyń qunaryn, egilgen tu­qym­nyń qanshalyqty tıimdi eken­digin aqyl tarazysyna salyp ekshep otyrý kerek. Bul ulan-ǵa­ıyr jumysty sıfrlandyrýsyz atqarý múmkin emes. Onyń ústine qolda bar tehnıkalardy utymdy paıdalanǵan jón.     

Jerdi ıgerý, agrotehnıkalyq sharalardy ýaqtyly atqarý eń al­dymen materıaldyq-teh­nı­ka­lyq múmkindikke baılanysty ekendigi álmısaqtan belgili. Sondyqtan munda mashına-traktor parkin jańalaýǵa jete mán berilip otyr. Sońǵy jyldary kompanııa 270 aýylsharýashylyǵy tehnıkasyn satyp aldy. Onyń ishinde qýaty jo­ǵary astyq kombaındary, egis keshenderi, topyraq óńdeı­tin agregattar men eńbek ónim­diligi joǵary traktorlar bar. 

О́nim molaıǵan soń ony saq­taý máselesine de jetkilikti nazar aýdarylǵan. Sońǵy jyl­dary astyq saqtaıtyn qamba­lar­dyń da múmkindigi molaıyp keledi. Búginde 500 myń tonna daqyl saqtaýǵa qaýmetteri tolyq jetedi. Esepti kezeń ishinde 7 mıllıard teńgeden as­tam ınvestısııa quıyldy. Osy ın­ves­tısııanyń arqasynda da­qyl óndirý mádenıeti kóp-kórim jaqsaryp qaldy. О́nim kólemi de óse tústi. Máselen, ótken jyl­dardaǵy qol jetkizgen ta­bys deńgeıinen 25 paıyz ar­tyq ónim jınaý múmkindigi týyp  otyr. 2017 jyly taýar­ly ónim kólemi odan arǵy jylmen salystyrǵanda 136,5 myń ton­naǵa nemese 41 paıyzǵa kóbeıdi. Sóıtip uzyn-yrǵasy 463 myń tonnany qurady. 

Tabystyń taıqazanyn ta­syt­qan kompanııanyń jumys yrǵaǵynda kóp qupııa da joq. Bary zaman talabyna saı sıfr­landyrý úrdisin qýattaýy. Endigi arada bir kezde ilkimdi sa­nal­ǵanymen, kónergen ádis­terdi qoıa turyp, tıimdiligi kóz­ge uryp turǵan jańanyń jaly­na jarmasqan lázim. Bul aýyl­sharýashylyǵyn  túbe­geı­li tıimdi arnaǵa buratyn sıfrlandyrý tehnologııasy.      

Baıqal BAIÁDIL,

«Egemen Qazaqstan»

Aqmola oblysy

Sońǵy jańalyqtar