Kóshpendi halyqtardyń basyn biriktirip, dástúrin jalǵastyrǵan túrik qaǵanatynyń dańqty áskerı qolbasshysy Kúlteginniń jastyq shaǵyna qurylǵan, tarıhı salmaǵy myń batpan mýltfılmdi besikten beli shyqpaǵan balaǵa qalaısha «jeńil» etip jetkizýge bolady? Myń san sýretpen sáıkestendire otyryp, tórt aıaǵyn teń basyp, taıpalyp turǵan jatyq til taýyp, keıipker sózin júrekke baılap beretin daýysty oraılastyra sıýjet qurý rejısserlerge ońaıǵa soqpasy anyq. Árıne, bala tanymynda sýret pen dybystyń orny erekshe, mýlfılmdegi qııaldy samǵatatyn ádemi sýretke, tebirentetin sazdy daýysqa onyń eresekter sekildi eligip, elitip qaraıtynyn baıqaý qıyn emes. Ázirge kórgeni men estigenine ǵana senetin kishkentaı kórermenniń júregin birden baýrap alatyn, senimi men sezimin bıleıtin daýysty meńgerýge kez kelgen ártistiń sheberligi jete bermeıdi de. Sanasy qalyptaspaǵan búldirshinder jaǵymdy-jaǵymsyz keıipkerlerdi eń aldymen daýys arqyly ajyratady.
Elimizdiń barlyq kınoteatrynda 22 qarashadan bastap prokatqa shyǵatyn tolyqmetrajdy anımasııalyq «Kúltegin» mýltfılmindegi negizgi keıipkerlerdi elimizdiń belgili teatr jáne kıno akterleri dybystaǵan. Qazaqstannyń halyq artısi Núketaı Myshbaeva, Mereı Ájibekov, Dınara Ábikeeva jáne Fılıpp Voloshınder qatysqan mýltfılm kórermen qyzyǵýshylyǵyn oıatyp jatsa, jetistik syry sapaly jasalǵan dýblıaj jumysymen tikeleı baılanysty. Belgili ártistermen birge kóptegen gollıvýdtyq fılmderdi qazaq tiline dybystaǵan Ramazan Amantaı («Bıznes po-kazahskı»), Álıhan Baısultanov («Semıa Bazarbaevyh») sekildi jas akterler de tarıhı keıipkerlerdi asa jaýapkershilikpen dybystaǵan.
Fılıpp Voloshın: Men bala Kúltegindi orys tilinde dybystadym. Mýltfılm keıipkerlerin dybystaýdy janym súıedi, óıtkeni stýdııa ishinde otyryp-aq daýystyń kómegimen keıipkerińniń obrazyn jasaı alasyń. Keıipkerdiń maqsatyn, erekshelikterin jáne astarly áreketterin daýys qana beredi. Bul rette akter kóptegen tehnıkalyq mashyqtarmen qarýlanýy tıis. Men úshin mýltfılmde jumys isteý – ózimdi akter retinde jan-jaqty synap-baıqaý, tájirıbe jınaqtaý.
Ramazan Amantaı: «Kúltegindi» kórgen kezimde onyń gollıvýdtyq mýltfılmderden esh kem túspeıtinin baıqadym. Men bul mýltfılmde Bilge Qaǵannyń bala kezin dybystadym. Dýblıajdaǵy tájirıbem kóp bolmasa da, bul dybystaýdan erekshe lázzat aldym. О́ıtkeni, menimen birge dosym Álıhan Baısultanov ta dybystaýǵa qatysty. Onyń dybystaýyndaǵy Kúltegindi jaıbaraqat otyryp qaraı almaısyń.
Adaı Ábildınov, fılm rejısseri: Tarıhı keıipkerlerdi dybystaýda akterler bar kúshin salyp jumys istedi. Jalpy bárimizge de «Kúltegin» fılmi baǵa jetpes tájirıbe berdi. Jıyrmaǵa jýyq elimizdiń úzdik kompıýterlik grafıka jáne anımasııa mamandary jumys istedi. Bir jyldyń ishinde ǵana buryn-sońdy bolmaǵan anımasııalyq aýqymdy týyndy jasap shyǵara aldyq. Bul halyqaralyq standarttar boıynsha óte az ýaqyt. Alaıda, bar kúshimiz ben janymyzdy salyp jasap shyǵarǵan bul týyndy kishkentaı kórermenderimizge ǵana emes, barlyq qazaqstandyqtardyń da talǵamynan shyǵatynyna, unaıtynyna senemin.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
