Elbasy óziniń bir sózinde: «Dinnen adamdardy bir-birine qarsy qoıatyn emes, kerisinshe, olardy bir-birimen tabystyratyn bastaýlardy izdeýimiz kerek» degen bolatyn. Búginde dástúrli din men túrli teris aǵymdardyń ara-jigin ajyrata bilý asa mańyzdy. Oǵan toıtarys beretin eń durys jol – sapaly bilim men sanaly tárbıe ekeni daýsyz. Osy maqsatqa negizdelgen is-shara Halyqaralyq uıymdardyń sheńberinde «Quqyq ústemdigi prınsıpin qoldaýdaǵy jahan azamattyǵy rýhynda bilim berý» kontekstinde uıymdastyrylyp otyr. Álemniń ár qıyrynan kelgen bilikti mamandar Orta Azııadaǵy áleýmettik máseleler men túrli qaıshylyqtardy bilim berý arqyly keshendi retteýdiń mańyzdylyǵyn aıtty. Olar atalǵan bastama dástúrli nanym-senim jáne ejelgi tarıhpen sabaqtasyp jatýy qajet dep esepteıdi.
– Búginde kóptegen elder dinı, etnostyq nemese saıası sebepterge negizdelgen zorlyq-zombylyq ekstremızmniń syn-qaterlerine tap bolyp otyr. Bul rette Ortalyq Azııa elderi de shette qalmaıdy. Sondyqtan óńirdegi zorlyq-zombylyq ekstremızmniń sebepterin túsinýdi jaqsartý mańyzdy. Osy máseleni talqylaý boıynsha birqatar keńester ótkizildi, onda zorlyq-zombylyq ekstremızminiń aldyn alý salasynda «jumsaq tásildiń» jáne aǵartýdyń mańyzdy ról atqaratyny anyq moıyndaldy. Sondyqtan da, múddeli taraptardyń basyn qosý arqyly osy semınardy ótkizýdiń mańyzy zor boldy. Biz bilim berýdiń zorlyq-zombylyq ekstremızmine qarsy kúsh týdyratyndyǵyn taldaýdy maqsat ettik, – deıdi Almatydaǵy Iýnesko Klasterlik bıýrosynyń dırektory Krısta Pıkkat.
Halyqaralyq uıymnyń sarapshysy Sáýle Janatqyzynyń pikirinshe jastarǵa eń aldymen óziniń tarıhy týraly durys kózqaras qalyptastyra alýymyz kerek. «Jastarymyz synı turǵydan oılap, kóp máseleni tereń zerdelese deımiz. Oǵan jetý úshin biz olardy mektep jasynan bastap osyǵan tárbıeleýimiz qajet. Mekteppen shektelip qalmaı, bul jumystar ýnıversıtette de jalǵasyn tapqany durys. Radıkalızm tek dinmen ǵana baılanysty emes. Onyń astynda dindi jamylǵan basqa da saıası múddeler jatýy yqtımal. Osynyń ara-jigin ajyrata alýymyz qajet» deıdi ol.
Atalmysh is-sharanyń maqsaty - IýNESKO-nyń bilim berý sharalaryn kúsheıtý jáne jastardyń tózimdiligin arttyrý, zorlyq-zombylyq ekstremızminiń aldyn-alý tásilderin tıimdi jáne tıisti túrde qamtamasyz etý. Semınarda Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy zorlyq-zombylyq ekstremızmi máselelerin naqty túsiný, bilim berý arqyly onyń aldyn alý boıynsha jańa quraldar men ınnovasııalyq tásilderdi qoldaný isi keńinen talqylandy.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
