Elbasynyń táýelsizdik jyldaryndaǵy 21 Joldaýynyń barlyǵyn da aldymyzǵa jaıyp qoıyp zerdeler bolsaq, bárinde de bir maqsat – el bolý, Qazaqstandy álemniń damyǵan ozyq memleketteriniń qataryna qosý, jahandyq daǵdarys jaǵdaıynda da ekonomıkany ilgeriletý azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý, qorǵanys qabiletin nyǵaıtý, alys jáne jaqyn sheteldermen strategııalyq teń turǵyda halyqaralyq baılanys ornatý, elimizdegi ultaralyq birlik pen konfessııaaralyq kelisimdi saqtaý, halqymyzdyń álemdik básekelestikke qabiletti ult bolýy sııaqty ómirlik mańyzy asa zor maqsattar men mindetter alǵa tartylyp keledi eken.
Al Elbasy óziniń bıylǵy Joldaýynda: «Biz berik ekonomıkalyq negiz qalyptastyrdyq. Sońǵy 20 jyl ishinde elimizge 300 mıllıard AQSh dollary kóleminde tikeleı shetel ınvestısııasy tartyldy. Ekonomıkany órkendetýdiń negizi sanalatyn shaǵyn jáne orta bıznes nyǵaıyp keledi. Dúnıejúzilik Banktiń bıznes júrgizý jeńildigi reıtınginde Qazaqstan 190 eldiń ishinde 36-shy orynǵa kóterildi», – dep atap kórsetýine negiz bolarlyq jaqsy jaılardyń, utymdy da oraıly isterdiń negizi Qazaqstanda aldyn-ala oılastyrylǵandyǵyn aıtýǵa tıistimiz. Bul Elbasynyń óziniń ár Joldaýynda Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy men ishki jáne syrtqy saıasattaǵy negizgi ári basty baǵyttaryn aıqyndap otyrar tarıhı ereksheligi men mańyzy bar ekendigin kórsetedi.
Bizdiń osy oıymyzǵa arqaý bolarlyq jaılardyń Elbasynyń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty osy Joldaýynda taǵy da aıqyn aıtylyp otyr. Bul jolǵy Joldaýdyń bir ereksheligi men mańyzdylyǵy sol, qazaqstandyqtardyń tabysynyń ósýi men turmys sapasynyń jaqsarýyna aıyryqsha kóńil bólinip otyrǵany dep sanaımyz.
«Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi basty basymdyqqa aınalýǵa tıis. Men laýazymdy tulǵanyń jeke tıimdiligin jáne qyzmetke laıyqtylyǵyn dál osy ólshemge sáıkes baǵalaıtyn bolamyn», – dep Elbasy qazaqstandyqtardyń tabysty bolýy men turmys deńgeıin kóterýge basty basymdyq berip otyr. Árıne, eńbek etý arqyly árkimniń óz ál-aýqatyn jaqsartyp, turmysyn túzeýlerine barlyq jaǵdaı bar ári jasalyp ta jatyr. Elbasy osy oraıda Úkimetke 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap eń tómengi jalaqyny 1,5 ese, ıaǵnı 28 myńnan 42 myńǵa deıin ósirýdi tapsyrdy. Bul oń jaǵdaı barlyq sala boıynsha túrli menshik nysandaryndaǵy kásiporyndarda jumys isteıtin 1 mıllıon 300 myń adamdy qamtysa, bıýdjettik salanyń 275 myń qyzmetkeriniń eńbekaqysy orta eseppen 35 paıyzǵa óskeli otyr. Buǵan 2019-2021 jyldarda respýblıkalyq bıýdjetten jyl saıyn 96 mıllıard teńge bólinip turatyn bolady. Endi árkimniń óz tabysy ózderiniń de óse túsýlerine taǵy da barlyq jaǵdaılar qarastyrylyp otyr.
Elbasy Joldaýynyń ekinshi negizgi máselesi qazaqstandyqtardyń turmys sapasyn arttyrý bolsa, bul baǵytta da kóńilden shyǵatyn qaǵıdattar ataldy. Qazirgi ýaqytta qazaqstandyqtardy bilim berý, densaýlyq saqtaý salalar, turǵyn úıdiń sapasy men qoljetimdiligi, jaıly jáne qaýipsiz jaǵdaıda ómir súrý máseleleri alańdatyp ta, oılandyryp ta otyr. Elbasy óz otandastarynyń qazirgi kóńil-kúılerin dóp basyp, árbir qazaqstandyq otbasyna qatysty jaılardy sheshýdi tapsyrdy. Aldaǵy ýaqytta Úkimet áleýmettik sektorǵa, qaýipsizdik pen ınfraqurylymǵa mán bere otyryp, bıýdjet shyǵystarynyń basymdyqtaryn qaıta qaraıtyn bolady. Taǵy da aldaǵy 5 jyl ishinde bilim, ǵylym, densaýlyq saqtaý salalaryna barlyq kózderden jumsalatyn qarajatty ishki jalpy ónimniń 10 paıyzyna deıin jetkizý tapsyrmasy berildi. Bul qazaqstandyq bilim men ǵylymnyń odan ári jańa sapalyq deńgeıde damı túsýine úlken jol asha túsetin bolady.
Qoǵamda aıtylyp kele jatqan mektepke deıingi bilim berý sapasyn túbegeıli jaqsartý qajettiligine Elbasy taǵy da jańa ári tyń baǵyttar berdi. «Bilim berý isinde «4K» modeline: kreatıvtilikti, synı oılaýdy, kommýnıkatıvtilikti damytýǵa jáne komandada jumys isteı bilýge basty nazar aýdarylýda. Bul salada biliktilik talaptaryn, oqytý ádisin, tárbıeshilerdiń jáne balabaqshadaǵy basqa da qyzmetkerlerdiń eńbegine aqy tóleý júıesin qaıta qaraý qajet, deı kelip, Elbasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ákimdiktermen birlesip, tıisti «Jol kartasyn» bıyldyń ózinde ázirleýdi tapsyrdy. Jáne de «Pedagog mártebesi týraly» zań ázirlep, ony qabyldaý qajettiligi de alǵa tartyldy. Bul zań arqyly bolashaqta muǵalimder men mektepke deıingi mekemeler qyzmetkerleri úshin barlyq ıgilikter qarastyrylyp, júktemeni azaıtý, muǵalimderdi túrli tekserister men mindetten tys jón-josyqsyz isterge qatystyrýǵa jol berilmeıtin bolady. Qoǵamdaǵy muǵalim mártebesin kóterýge baǵyttalǵan zańnyń qabyldanatyndyǵy barlyq bilim salasynyń qyzmetkerlerin zor qýanyshqa bólep otyrǵandyǵyn da aıtqan lázim.
Ult saýlyǵyna qatysty asa mańyzdy ári ózekti másele, qazaqstandyqtardyń sapaly azyq-túlikti paıdalaný jaıynyń Joldaýda kóterilýi de – bolashaqty oılaǵandyq. Jasyratyny nesi bar, alys jáne jaqyn shetelderde shyǵarylyp, Qazaqstan bazarlarynda satylyp jatqan keı taýarlardyń, tipti balalardyń oıynshyqtaryna deıin adam ómiri men densaýlyǵyna qaterli ekendigi san márte aıtylyp, jazylyp ta jatqanymen, buǵan tosqaýyl ázirge qoıylmaı otyr. Elbasy bul jaǵdaıǵa da baılanysty Úkimetke sharalar qabyldaýdy jáne osy jumysty retke keltirýdi tapsyryp, aldaǵy jyldan bastap taýarlar men kórsetiletin qyzmet sapasyn jáne qaýipsizdigin baqylaý komıteti óz jumysyn bastaýǵa tıisti ekendigin aıtty.
Ár adam balasynyń alańsyz ómir súrýin qamtamasyz etý kez kelgen memlekettiń basty ári abyroıly mindeti ekendigi bolsa, osy Joldaýda bul másele de aıtyldy jáne de osyǵan oraı qazaqstandyqtardyń ómir súrýine jaıly orta qalyptastyrýdyń naqtyly mindetteri de belgilendi. Bul oraıda Elbasy eń aldymen turǵyn úıdiń qoljetimdiligi, ár aýlanyń ádemiligi men qaýipsizdigi, tirshilikke jáne jumys isteýge qolaıly eldi mekenniń jáne sapaly ınfraqurylymnyń bolýyna da basa nazar aýdardy. Sapaly ári qoljetimdi turǵyn úı máselesin sheshý úshin «Nurly jer» baǵdarlamasyn odan ári júzege asyra otyryp, turǵyn úı ıpotekasynyń qoljetimdiligin arttyratyn «7-20-25» baǵdarlamasy aıasynda jergilikti bıýdjet esebinen jeńildetilgen ıpoteka boıynsha alǵashqy jarnany ishinara sýbsıdııalaýdy qolǵa alý úshin ákimderge naqty tapsyrmalar berildi. Bul da halqymyzdyń ómir súrý sapasyn jańa deńgeıge kóteredi dep nyq senimmen aıtýǵa bolady.
Elbasy 2019 jyldy Jastar jyly dep jarııalady. Árıne, oryndy. Prezıdent qashan bolsyn jastarǵa úlken senim artyp, qoldap kele jatqany da bar. Muny osy joly da anyq tanı tústik. Alaıda, aldaǵy Jastar jylyn qur dańǵazalyqqa aınaldyryp almaýǵa da tıistimiz. Jastar jylynda jastardyń eń áýeli óz ata-anasy men Otany aldyndaǵy, úlken men kishiniń, óz eli men jeri, óz tili men óz salt dástúri aldyndaǵy, el birligi úshin jaýapkershilikterin sezine túsýlerine jáne sony biletindeı tárbıe besiginen ótýge tıisti ǵoı dep oılaımyz.
Ár júrekti jylytatyn jáne de janyńa ystyq aýyl jaıly da aıtylýy jáne de aýyldyq jerlerdiń áleýmettik ortasyn jańǵyrtý, ol úshin arnaıy «Aýyl – el besigi» jobasyn jasap, iske qosýdyń da mańyzdylyǵyn Elbasy óz Joldaýynda teginnen aıtpasa kerek. Biz endigi arada osy zamanǵy tehnologııa men sıfrlandyrý negizinde mal ósirip, egin salyp, sapaly ónim óndirip, osy zamanǵy úılerde turatyn, osy zamanǵy bilim men tárbıe, demalys oshaqtary bar táýelsiz Qazaqstannyń jańa turpattaǵy jáne jańa úlgidegi aýyldardy qalyptastyrý men jasaýdy qolǵa alýǵa tıistimiz.
Qoryta aıtqanda, biz baı da baqýatty jáne alańsyz ómir súrýdiń jańa kezeńin bastaǵaly otyrmyz. Bul qur sóz emes. Elbasynyń Joldaýynda aıtylyp, el ıgiligi úshin aldaǵy ýaqytta jasalatyn isterdi tolyqqandy júzege asyrý úshin Joldaýda atap kórsetilgendeı, «Árbir qazaqstandyq júrgizilip jatqan reformalardyń mánin jáne olardyń Otanymyzdy órkendetý jolyndaǵy mańyzyn jete túsinýge tıis».Osy bir ataly sózdiń astary men qaptalynda bizdiń árqaısymyzdyń memleket pen qoǵam aldyndaǵy jaýapkershiligimiz bar ekendigin uǵyna bilgenimiz abzal.
Jabal ERǴALIEV,
jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri
KО́KShETAÝ
