Baıqaýdyń uıymdastyrýshysy, Bilim jáne ǵylym mınıstrligi janyndaǵy «Bolon prosesi jáne akademııalyq utqyrlyq ortalyǵy» tóraǵasynyń orynbasary Aıdos Muqataevtyń aıtýynsha, bul kúnderi «Serpin» áleýmettik jobasy boıynsha elimizdiń 9 oblysyndaǵy 26 joǵary oqý orny men 33 tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý kolledjinde 16 myńǵa jýyq stýdent bilim alýda. Byltyr alǵashqy túlekteri dıplom alyp, olardyń 60 paıyzy sol bilim alǵan óńirlerinde jumysqa ornalasqan.
− «Meni shyńdaǵan «Serpin» atty respýblıkalyq kásibı sheberlik baıqaýy úshinshi ret ótkizilýde. Byltyr Soltústik Qazaqstan oblysynda ótti. Baıqaýǵa joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń 3, 4-kýrs stýdentteri qatysty. Maqsat – óz salasynyń úzdikterin anyqtaý. Baıqaý sońynda qatysýshylar ártúrli óndiristik kásiporyndarǵa jumysqa joldama alýyna múmkindik bar. Baıqaýǵa óńirdegi kásiporyn ókilderi de shaqyryldy, − deıdi A.Muqataev.
Oblystyq bilim berý basqarmasy basshysynyń orynbasary Sáýle Álıaqparovanyń aıtýynsha árıne alǵashqy jyldary bul joba boıynsha pedagogıkalyq mamandyqtar ǵana oqytylǵan bolsa, qazir bul qatarǵa tehnıkalyq jáne aýyl sharýashylyǵy mamandyqtary qosyldy. Sóıtip elimizdiń ár óńirinen kelgen stýdentter «Serpin» baǵdarlamasy arqyly eńbek naryǵyndaǵy suranysqa ıe mamandyqtarǵa daıarlanýda. Iаǵnı stýdent jastar óndiristik-tehnıkalyq, kásiptik salalarǵa qaraı beıimdelýde. Qazir óńirdiń 8 kolledjinde 464 stýdent bilim alýda. Bıylǵy baıqaýǵa Pavlodar, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Soltústik Qazaqstan, Aqmola jáne Qaraǵandy oblystarynan tehnıkalyq jáne kásiptik bilim beretin kolledjderden 27 stýdent qatysty.
Baıqaýdyń sharty boıynsha, stýdentter birinshi kezeńde ózderiniń bilim deńgeılerin kórsetse, ekinshi kezeńde kolledjderde jáne jeke kásiporyndarǵa baryp, radıotehnıka, elektronıka, kólik jáne telekommýnıkasııa, aspazdyq, azyq-túlik ónimderi tehnologııasy, aqparattyq júıe, malsharýshylyǵy ónimderin óndirý tehnologııasy salalary boıynsha tájirıbelik synaqtan ótti.
Teorııalyq kezeń S.Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıtetinde ótse, praktıkalyq tájirıbe alańy agrarlyq-tehnıkalyq, bıznes, tehnologııa kolledjderinde, Aqtoǵaı aýdandyq agrarlyq kolledjinde jáne «Jańa qala» sharýa qojalyǵynda ótti. Stýdentter tamaq ázirleý, malsharýashylyǵy ónimderin óndirý, aýylsharýashylyǵyn mehanıkalandyrý, esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, tamaqtandyrý kásiporyndary óniminderiniń tehnologııasy jáne óndiristi uıymdastyrý», «Ekologııa jáne tabıǵatty qorǵaý qyzmeti», «Veterınarııa», «Aýylsharýashylyǵyn mehanıkalandyrý» sııaqty salalardaǵy bilimin naqty jobalary arqyly kórsete bildi.
Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıversıtetiniń 4-kýrs stýdenti Áset Ibraev «serpindikterdi» shyńdaıtyn saıysqa qashyqtyqtan bilim berý júıesiniń qazirgi zamanǵa saı daǵdylanǵan nusqasyn alyp kelipti. Keler jyldan bastap elimizdegi keıbir joǵary oqý oryndary qashyqtyqtan bilim berý júıesine kóshpek. Osy jańashyldyqqa serpindik stýdentter jańa jobalarymen úles qospaqshy.
– Pavlodarǵa alǵashqyda, 2014 jyly 50 bala ǵana keldi. Olardyń qadamdary sátti bolyp, 2015 jyly 175 stýdent oqýǵa tússe, 2016 jyly – 185, 2017 jyly 200 bala qabyldandy. Túrkistan oblysynan − 258, Qyzylordadan − 209, Jambyldan − 32, Almaty oblysynan − 4, Mańǵystaý oblysynan 2 jas keldi. Byltyr «Serpinmen» kelgen jastardyń alǵashqy legi oqý bitirip, 65 túlek qoldaryna dıplom aldy. Biraq, ókinishtisi, úsh jyldyń ishinde 40-taı stýdent túrli sebepter boıynsha oqýlaryn sońyna deıin jetkize almaı shyǵyp ketipti. Kásiptik jáne tehnıkalyq bilim berý bólimi mamany Samal Obazovanyń aıtýynsha, oqý bitirgen «serpindik» jastar óńirimizdegi «Sút» AQ, «Saǵyp» JShS, Moıyldy shıpajaıynda, basqa da jeke kásiporyndar men birneshe meıramhanada óz mamandyqtary boıynsha eńbek etýde. Olardyń arasynda bilimin joǵarylatý maqsatynda ýnıversıtetke túskenderi de bar.
Oblystyq jastar saıasatyn damytý basqarmasy janyndaǵy «Jastar bastamalaryn damytý ortalyǵynyń» málimetinshe, byltyr S.Toraıǵyrov atyndaǵy memlekettik ýnıversıtette, Eýrazııalyq ınnovasııalyq ýnıversıtetke jáne pedagogıkalyq ýnıversıtetke ońtústik óńirlerden 400-deı stýdent túsken.
Bir ókinishtisi, oblystyq bilim berý basqarmasynyń málimetinshe, «Serpin» baǵdarlamasy boıynsha 135 túlek oqý bitirgen. Biraq óńirde bilim alǵan 47 jas bıyl ózderi týyp-ósken aýyldaryna qaıta oralypty. Jastar tegin jataqhana, shákirtaqy, qysqy jazǵy kıim, qysqy jáne demalys kezinde úıge baryp-kelý úshin jolaqymen qamtamasyz etildi. Alaıda, jastardyń óz óńirlerine ketip qalýlaryna birden-bir sebep – baspana, úıdiń joqtyǵy. Pavlodar bıznes kolledjiniń stýdenti Aıajan Sheriniń aıtýynsha, buryn jolaqysyna 11 myń teńge berilse, qazir bul qarjy 4 myń teńgege deıin tómendepti. Pavlodardan Shymkentke júretin poıyz bıletiniń quny – 6500 teńge.
Keler jyly 174 stýdent kolledj bitiredi. Sondyqtan qazirden bastap bos jumys oryndary jármeńkeleri ótkizilip, memlekettik mekemeler men ákimdikterdiń jáne óndiris ókilderimen kelisisózder júrgizilýi qajet.
Elbasy Nursultan Nazarbaev byltyr oblysqa kelgen saparynda «Serpin-2050» baǵdarlamasy boıynsha oqyp jatqan jastarmen kezdesken bolatyn. Sonda «Elimizdiń bolashaǵy – jastardyń qolynda. Men oqyǵan kezde osy tektes jataqhanalar bolǵan joq. Sizderge qolaıly jaǵdaı jasalǵan, oqyńyzdar» dep qoldap, jigerlendirgen edi.
Iá, Elbasy usynǵan «Serpin-2050» baǵdarlamasy 2014 jyldan beri júzege asýda. Osy jyldar aralyǵynda oblysqa ońtústikten 1324 stýdent bilim alýǵa kelipti. Kásiptik jáne tehnıkalyq bilim berý kolledjderine tórt jylda 610 stýdent qabyldanǵan. Bul kúnderi elimizdiń ár óńirinen kelgen stýdentter «Serpin» baǵdarlamasy arqyly eńbek naryǵyndaǵy suranysqa ıe mamandyqtarǵa daıarlanýda. Iаǵnı stýdent jastar óndiristik-tehnıkalyq, kásiptik salalarǵa qaraı beıimdelýde.
Jalpy, «Serpin-2050» jobasynyń maqsaty – ońtústik oblystardyń jastaryna soltústik óńirlerdegi joǵary oqý oryndarynda bilim alýǵa, jumysqa ornalasýǵa jaǵdaı jasaý, óńirde bos qalyp bara jatqan aýyldarǵa el qondyrý, ulttyń bolashaǵy, qazaqtyń demografııalyq ósim máselesine basty nazar aýdartady.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy
