Iskerlik álemi ókilderiniń aldynda sóz sóılegen qala ákimi Baýyrjan Baıbek ońtústik astananyń búgingi damýy men ınvestısııalyq ahýaly jaıyndaǵy derekterdi ortaǵa saldy. Ákimniń aıtýynsha, osyǵan deıingi forýmdar barysynda 1 mlrd AQSh dollary shamasynda 40-tan asa memorandýmǵa qol qoıylyp, qazirge deıin jalpy quny 400 mln dollardy quraıtyn 12 joba iske asqan. Almatynyń shıkizattyq emes sektordaǵy ekonomıkalyq úlesi 35 mlrd dollardy quraıdy ári eldiń JIО́ 5 bóligi men salyq túsiminiń 4,1-in beredi. Sońǵy on jyl ishindegi ınvestısııa kólemi 22,2 mlrd dollardy qurasa, bıylǵy jyldyń ózinde ınvestısııalyq ósim 25, onyń ishinde shetel ınvestısııasynyń kólemi 24 paıyzǵa artqan.
«Táýelsizdik jyldarynda Memleket basshysynyń salıqaly saıasatynyń arqasynda megapolıs ekonomıkasy 100 esege, halyqtyń tabysy 20 esege deıin ulǵaıǵan. Búginde qala ekonomıkasynyń 86 paıyzy saýda jáne qyzmet kórsetý túrlerimen baılanysty. Shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 40 paıyzdy quraıdy. Búginde Almatyda munaıǵa táýelsiz turaqty ekonomıka qalyptasqan» dep atap ótti Baýyrjan Baıbek.
Almaty ómir súrý men bıznes jasaýǵa qolaıly qala. Munda elimizdegi iri salyq tóleýshi kompanııalardyń úshten biri, otyzdan asa transulttyq kompanııalar, bankterdiń toqsan paıyzy, birlesken kásiporyndardyń 43 paıyzy jáne iri halyqaralyq kásiporyndar ornalasqan bolsa, jaqynda BUU-nyń 14 arnaıy agenttikteri úshin jańa ǵımarat ashylǵan.
Almaty BUU turaqty damý maqsattaryna, EYDU standarttaryna, álemdik úzdik tájirıbelerge súıenedi. Osy oraıda «Systra» keshendi kólik jobasy, amerıkalyq IDC kompanııasymen «Smart Almaty» tujyrymdamasy jasaldy. Qalanyń Sheberlik jospary HATCH kompanııasynyń qoldaýymen júzege asýda.
Megapolıs basshysynyń aıtýynsha, qala damýynyń qaınar kózi – bıznes. Osy rette qolaıly bıznes orta qalyptastyrýda keshendi jumystar jolǵa qoıylǵan. Qazaqstan bıznes jasaýdaǵy jeńildikter boıynsha álem boıynsha 28 orynǵa shyǵyp otyr. Bul reıtıng Almaty boıynsha esepteledi. Úkimet bıznesti jaqsartý reformalardy kezeń-kezeńmen júzege asyrýda. Keshendi sharalardyń barlyǵy da ońtústik astanada belsendi júzege asýda. Osynyń esebinen Almaty elimizde ǵana emes, EEO elderi arasynda kósh bastap tur. Smart tehnologııalardy engizýde de Almatynyń ózindik erekshelikteri bar. Sonyń nátıjesinde qaǵazsyz qujat aınalymy jolǵa qoıyldy. Internet arqyly kásiporyn tirkeý, esep-qısap júrgizý, túrli mazmundy ótinishter berý, t.b. bar. «Qazposhta» málimetteri boıynsha elektrondy saýdanyń 55 paıyzy qalaǵa tıesili. BUU reıtınginde elektrondy úkimetti engizý boıynsha Almaty 25 oryndy ıelenip otyr.
Qala ákimi júrgiziletin qurylystar, turǵyn úı, kólik dálizderi, bilim, densaýlyq salasyna qatysty jetistikterdi baıandaı kele, aldaǵy ýaqytta Almatynyń ınvestısııalyq tartymdylyǵy jáne damý strategııasy boıynsha naqty qadamdardyń ekpindi júzege asatyndyǵyn jetkizdi.
Forým jumysyna qatysqan «Atameken» UKP basqarma tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov búginde Almatynyń jańa keıipte, jańasha baǵytta damyp kele jatqandyǵyn atap ótti. Interaktıvti karta arqyly qalanyń zamanaýı sıpatyna qysqasha sholý jasap ótken Abylaı Myrzahmetov sandyq tehnologııalardyń áleýetine de toqtaldy. Bas jospar qalanyń damýynyń jarqyn kórinisi deıtin bolsaq, búginde geoportal arqyly ońtústik shahardyń aldaǵy joparlaryn jiti baqylaýǵa múmkindikter jasalǵan. Eger de jańa bıznes bastaýǵa nemese bıznesti keńeıtý maqsaty qoıylsa, onda osy portaldan qala týraly barlyq aqparatty alýǵa bolady. «Almaty-open» qyzmet ortalyǵynyń ózi bıznes ortanyń jumysyn jeńildetýge mol múmkindikter beredi. Osy turǵydan alǵanda «Atameken» UKP bıznes ortanyń jumysyn jeńildetýge baılanysty qala basshylyǵymen birlesip bıznes alańdardy, qyzmet túrlerin zamanaýı sıpatqa tolyqtaı kóshirý baǵytynda jumystar jasaıtyn bolady.
Forým aıasynda sóz alǵan Túrik jáne qazaqstandyq bıznesmender qaýymdastyǵy Basqarma keńesiniń tóraǵasy Fyrat Develıoglý, «China National Oil and Gas Exploration and Development Corporation» joǵary vıse-prezıdenti Bıan Dyjy, «Universal tea» JShS bas dırektory Tıbb Parmender Sınh, Ortalyq Azııa boıynsha IFS Álemdik banktiń aımaqtyq jetekshisi Kassandra Kolbert, «Astana Group» perzıdenti Nurlan Smaǵulov, t.b. Qazaqstan, sondaı-aq Almatynyń ınvestısııalyq jaǵdaıy, álýemettik-ekonomıkalyq turaqtylyǵy men keleshegi barysyna toqtaldy.
Forým aıasynda ınvestorlar izdestirýdegi jobalar, halyqaralyq qarjy ınstıtýttary jáne memlekettik organdardyń qoldaý barysyna qatysty semınarlar ótip, ınnovasııalyq startaptar kórmesi ótti.
Elvıra Serikqyzy,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
