Forýmǵa ınvestorlar, jańa jobalardyń bastamashylary, Qazaqstanda jumys tájirıbesi bar memlekettik organdar men TUK ókilderi, otandyq bıznestiń úzdik menedjerleri, Qytaı, Ońtústik Koreıa, Nıderlandy, Ázirbaıjan, Eýropalyq keńes elderi, Belorýssııa, Reseı, О́zbekstan syndy 23 elden kelgen ınvestorlar, barlyǵy 400-den astam adamdy jınaldy.
Forýmnyń negizgi maqsaty - óńir ekonomıkasyna otandyq jáne sheteldik ınvestısııalar aǵynyn tartý.
Investorlar «Zerttelgen ken oryndary – ınvestısııaǵa arnalǵan baǵdar» kórmesimen tanysty, onda oblystyń munaı óndirý, gaz óńdeý, qara jáne tústi metallýrgııa jáne AО́K sııaqty ınvestısııany qajet etetin ekonomıkanyń basym sektorlaryndaǵy otyzdan astam perspektıvti jobalary usynyldy. Qonaqtarǵa geografııalyq kartasy men munaı-gaz salasynda taý-ken óndirýdiń jańa tehnologııalary týraly aqparattary bar erkin ken oryndary, taýashaly jobalar, sonymen qatar, «Jergilikti taýar óndirýshilerdiń elektrondyq katalogy» jáne t.b tanystyryldy.
Oblys ákimi Berdibek Saparbaev, Italııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Paskýale De Avıno, Orynbor oblysynyń birinshi vıse – gýbernatory Sergeı Balykın, TUK basshylary, óńirdiń bıznes qoǵamdastyq ókilderi men sarapshylary qatysqan negizgi plenarlyq otyrysta ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý salasyndaǵy seriktestik máseleleri talqylandy.
Oblys ákimi Berdibek Saparbaev qonaqtarǵa forýmǵa qatysqandary úshin alǵysyn bildirdi.
«AKTOBE INVEST» forýmy jyldan jylǵa júıeli túrde damyp, bıznes úshin qýatty dıalog alańyna aınalyp keledi. Qazirgi forým taqyrybynyń «Senim. О́sý. Damý» dep atalýy kezdeısoqtyq emes. Búgin oblysymyzǵa Túrkııa, Qytaı, Germanııa, Nıderlandy, Reseı jáne t.b elderden sheteldik ınvestorlar keldi. Ekonomıkanyń negizgi draıverleri bolyp tabylatyn transulttyq kompanııalardyń tizimi keńeıýde. Máselen, «SNPS «Aqtóbemunaıgaz» óziniń jumys jasaǵan jyldarynda 10 mlrd. dollarǵa, «Qazhrom» TUK» 750 dollarǵa qosalqy nysandardy júzege asyrdy» - dedi Berdibek Saparbaev.
Búgingi kúni sheteldik ınvestorlar óńirde ondaǵan iri jobalardy júzege asyryp jatyr. Olardyń qatarynda mys-myrysh ken oryndaryn ıgerýge jáne myrysh konsentratyn shyǵarý úshin tereń óńdeý óndirisin jolǵa qoıýǵa múmkindik beretin, 4.0 ındýstrııa elementteri bar «Aqtóbe mys kompanııasy» baıytý fabrıkasyn jańǵyrtý jobasy bar. Bul ónim Reseı men Qytaı naryqtarynda suranysqa ıe bolady.
Italıandyq «Enı» munaı-gaz kompanııasy General Electric kompanııasymen birlesip Qarǵaly aýdanynda qýaty jylyna 48 MVt bolatyn jel elektr stansııasynyń qurylysyn bastady. Investısııa kólemi 33 mlrd. teńgeni quraıdy. Bul iske asyrylyp jatqan jobalar tiziminiń sońy emes.
«Birinshi ınvestısııalyq forým ótkizilgen sátten bastap aımaq ekonomıkasy 23% - ǵa joǵarylap, 1,8-den 2,3 trln-ǵa deıin ósti, ekonomıkanyń barlyq salalary damydy: ónerkásip kólemi 24% - ǵa, aýyl sharýashylyǵy 33% - ǵa, saýda 27% - ǵa artty. Byltyr óńir ekonomıkasynyń ósimi 5 % qurady, bıyl da ósim sol deńgeıde saqtalady. Aldaǵy bes jylda kásiporyndar 600 mlrd. teńgege jabdyqtar men prosesterdi jańartatyn bolady. Bizdiń oblys shıkizatqa táýeldilikten arylyp keledi. О́ńirde «Bolashaqtyń ekonomıkasy» baǵyttary belsendi túrde damýda, 4.0 Indýstrııa elementteri men EKSPO-2017 kórmesinde usynylǵan ázirlemeler qoldanylyp jatyr» - dep atap ótken óńir basshysy Qazaqstandaǵy eń iri ındýstrıaldy aımaqtardyń biriniń aýmaǵynda jıyrma joba júzege asyrylyp jatqanyn, onyń ishinde altaýyna sheteldikterdiń qatysy baryn da qosa aıtty. Investısııa kólemi 5,7 mlrd. teńge bolatyn bes joba endigi paıdalanýǵa berilip qoıǵan.
QR Investısııalar jáne damý mınıstrligi Investısııa komıtetiniń tóraǵasy Erlan Haırov oblystyń óńdeý ónerkásibin damytý jumysynyń nátıjelerine joǵary baǵa berdi.
«2018 jyldyń on aıynyń qorytyndysy boıynsha ósim 13,6% qurady. Aqtóbe óńdeýshi ónerkásipke ınvestısııa salý turǵysynan elde kóshbasshylardyń biri bolyp tabylady» - dedi ol.
«Forýmnyń deńgeıi ósip, birlesken kásiporyndardyń sany artýda. Bizdiń forýmǵa qatysýymyz óńirlerimizdi jaqyndastyryp, ekonomıkalaryn damytýǵa qyzmet etetinine senimdimin» - dedi Orynbor oblysynyń birinshi vıse – gýbernatory Sergeı Balykın.
Italııanyń Qazaqstandaǵy elshisi Paskýale De Avıno óz sózinde ıtalıandyq kompanııalar aqtóbelik kásipkerlermen jemisti yntymaqtastyqqa úmit artatyndaryn jáne eń ozyq tehnologııalardy tartýǵa, sondaı-aq áleýmettik jobalardy iske asyrý kezinde jergilikti mazmundy qoldaýǵa daıyn ekenderin atap ótti.
Forým aıasynda quny 300 mlrd teńge bolatyn toǵyz perspektıvti jobany júzege asyrýda yntymaqtastyq týraly kelisimge qol jetkizildi.
Máselen, jaqyn arada Aqtóbede qoqys óńdeý zaýytynyń qurylysyn bastaý josparlanýda. «Kazakhstan BAB Investment Group Co. LTD» JShS ınvestory osy jobaǵa 185 mlrd. teńge salýǵa daıyn. Belorýssııalyq «Lıdselmash» holdınginiń basqarýshy kompanııasy» AAQ aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn óndiretin zaýyt qurylysyn bastaýǵa nıetti. «Uros Group» (Fınlıandııa) Aqtóbe naryǵyn turǵyn úı qurylysy sharýashylyǵyna IT – tehnologııalardy engizip, damytýda bolashaǵy zor dep sanaıdy.
«Ýfamunaıgazmash» JShQ bashqurt kásiporny blokty-modýldi jáne blokty-karkasty munaı-gaz jabdyqtaryn shyǵaratyn zaýyt salýdy josparlap otyr. О́ńir ekonomıkasynyń damýyna oń áserin tıgizetin iri jobalardyń qatarynda "Aqtóbe mys kompanııasy" JShS-niń ken baıytý óndirisin jańǵyrtý jáne mys-myrysh keniniń ken ornyn ıgerý jumystary, katodty mys óndiretin jáne Benkala jáne Ońtústik Benkala ken ornyn ıgeretin «SM Minerals» JShS-niń taý-ken baıytý kesheniniń qurylysy bar.
Esterińizge sala keteıik, sońǵy bes jylda óńir ekonomıkasyna 2,2 trln teńge ınvestısııalanǵan. Osy jyldyń ózinde 510 mlrd teńge ınvestısııa tartý kózdelip otyr.
