Baqytjan Orazbekov 1993 jyly О́zbekstan Respýblıkasyndaǵy Úshqudyq qalasynda dúnıege kelgen. Anasynyń «balalarymnyń jarqyn bolashaǵyna jol ashylsa, Qazaqstanda bilim alsa» degen oıymen Orazbekovter otbasy Qostanaı oblysynyń Lısakov qalasyna kóship keledi.
Keıipkerimiz Almatydaǵy ıadrolyq fızıka ınstıtýty, Astanadaǵy EUÝ, Dýbnadaǵy ıadrolyq zertteý ınstıtýty jáne Dýbnadaǵy «Dýbna» memlekettik ýnıversıtetiniń memleketaralyq tórtjaqty kelisiminiń negizinde eki dıplomdy baǵdarlama aıasynda bakalavr dárejesin alady. Sondaı-aq Italııanyń Neapol qalasynda Lýıdjı Vanvıtellı atyndaǵy Kampanııa ýnıversıtetine doktorantýraǵa túsedi.
«Qazirgi tańda elimizde ıadrolyq fızıkany jaqsy túsinetin mamandar tapshy. Zaman ózgere kele mamandyqtar da ózgeredi. Al ıadrolyq fızıkany, kvanttyq mehanıkany túsindiretin adamdardyń ornyn robottar esh ýaqytta basa almaıdy. Ýnıversıtettegi basqa mamandyqtarmen salystyrǵanda ereksheligimiz – oqýymyz bes jyldyq», deıdi Baqytjan.
Keıipkerimizden «Ǵylym jolyn óz elimizde úırenýge ne kedergi? Qazaqstandyq jastardyń shetelge ketýine ne sebep?» degen kóptiń kókeıinde júrgen suraqqa jaýap berýin ótindik. Onyń aıtýynsha, zamandastarynyń shetel ómirine yntyq bolyp, elden birjola ketýine áser etetin bir ǵana faktor bar. Bul – áleýmettik jaǵdaı.
«Ǵylymdy elimizde úırenýdiń osal tusy – qarjylandyrý. Memleketten talaı qarjy bólinetinin estip qýansaq, qolǵa qysqaryp-qysqaryp arzymaıtyn pul túsedi. Byltyr elimizdegi ǵylymı jobaǵa qatysqan edim. Alaıda jobaǵa bólingen qarjy aýyz toltyryp aıtarlyqtaı bolmady. Ǵylym salasynda tájirıbe júrgizýge kerekti qurylǵylaryn alý qarjyǵa kelip tireledi», deıdi.
Baqytjan shetelde jıǵan bilimimen sonda júrip ǵylymı jańalyq ashýyna múmkindik mol. Biraq onyń basty maqsaty – shetelden bilim alyp, ǵylym úırenip, olardy qazaqstandyq jastarǵa úıretý.
«Elge kelgen soń bilim berý salasynda ózimniń jańa ıdeıalarymdy usynýdy josparlap otyrmyn. Qazaqstandaǵy ıadrolyq fızıkany damytýǵa úles qossam deımin. Álemde bul salada jańalyqtar óte kóp. Qazaqstanǵa ondaı aqparat sırek. Astanada Iаdrolyq zertteý ınstıtýtynyń fılıalynda aýyr ıondardy údetetin ǵylymı qurylǵy bar. Ol elimizdegi eń jańa úlgide salynǵan údetkish. Soǵan eksperıment qoıýǵa teorııalyq bastama qajet. Al ony elimizde meńgergen mamandar tapshy. Sondyqtan úırenýimiz tıis dúnıeni meńgerip, qolda bar múmkindikti júzege asyrý úshin shetelde bilim alý qajet dep oılaımyn», deıdi Baqytjan Orazbekov.
Aqmaral AǴZAMQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
