Aımaqtar • 31 Qańtar, 2019

Teńiz sýyn tushytatyn zaýyttar

1420 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Aýyz sý máselesin sheshý – Mańǵystaý óńirindegi ózekti másele. Irgesindegi tolqyǵan teńiz sýynyń tuzdylyq deńgeıiniń joǵary bolýy sebepti atalmysh aıdyn sýyn tek tazalap, tushytyp paıdalaný qajet. Qazirgi tańda oblys turǵyndarynyń 56 paıyzy tushytylǵan teńiz sýyn, 56 paıyzy Astrahan-Mańǵyshlaq qubyrynyń sýyn jáne 8 paıyzy jerasty sý kózderin paıdalanyp otyr.

Teńiz sýyn tushytatyn zaýyttar

О́ńirde halyq sanynyń kóbeı­geni, sondaı-aq egin sharýashy­lyǵy­nyń azdy-kópti etek jaıyp, mal sharýashylyǵynyń mańyzdylyǵy arta túskeni sý tushytý kólemin arttyryp, ónimdiligin ulǵaıtýdy talap etýde. Bul talaptar saladaǵy jumystardy jandandyra túsý kerektigin uqtyrdy. Osy turǵyda teńiz sýyn aýyz sý retinde tushy­týmen aınalysatyn «Kaspıı sý tushytý zaýytyn» jańǵyrtý jumystary aldyńǵy kezekte qolǵa alyndy. 2017 jyly «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda 3,1 mlrd teńgege zaýyttyń qondyrǵylary jańartylyp, sý tushytý qýaty táý­ligine 30 myń tekshe metrge jetti. Búginde zaýyt Munaıly aýda­­nyn tolyqtaı, Qaraqııa aýda­nynyń Quryq aýylyn aýyz sýmen qamtamasyz etýde. 

Teńizdiń telegeı sýyn tolassyz tushytý zor qajyr-qaıratty qajet etedi. Biraq zaýyttyń qýatyn birte-birte arttyrý – turmys talap etip otyrǵan qajettilik, aýyz sý muqtajdyǵyn óteýdiń tóte joly. Mańǵystaý oblysynda búginde «Kaspıı sý tushytý zaýyty» jumys ónimdiliginiń qýatyn táýligine 40 myń tekshe metrge jetkizý maqsatyndaǵy jumysty qolǵa alǵan. Qazirgi tańda jobanyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negiz­demesi jasalyp, memlekettik sa­raptamanyń qorytyndysy alyndy. Quny 10 mlrd teńgege eseptelgen jobany bıyl «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda qarjylandyrý kózdelgen.

– Bul jobanyń júzege asyrylýy Munaıly aýdanyn tolyqtaı Túpqaraǵan aýdanynyń Aqshuqyr jáne Saıyn Shapaǵatov atyndaǵy aýyldaryn sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Búginde oblys boıynsha 3 qalalyq eldi meken 100 paıyz, 58 aýyldyq eldi mekenniń 40 nemese 69 paıyzy ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtamasyz etilgen, − deıdi Mańǵystaý oblystyq energetıka jáne turǵyn-úı kommýnaldyq sha­rýashylyǵy basqarmasy basshysy J.Salımov.

О́ńirdegi teńiz sýyn aýyz sýǵa aınaldyrýmen aınalysatyn ekinshi nysan retinde Qaraqııa aýdanynyń Quryq aýylynda sý tushytatyn zaýyt qurylysy júzege aspaq. Memleket-jekeshelik áriptestigi tetigi boıynsha salynatyn zaýyt táýligine 50 myń tekshe metr sý tushytady dep shamalanǵan. Kon­kýrstyń birinshi kezeńi boıynsha «Safbon Water Service Holding Inc Shanghai» kompanııasy jeńimpaz bolǵan zaýyt qurylysy 2020 jyl­ǵa deıin júrgizilýge tıis. Mań­ǵystaý oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy basqarmasynyń málimetinshe, qazirgi tańda aldyn ala quny 37 mlrd teńgege esep­telgen jobanyń tehnıkalyq-eko­nomıkalyq negizdemesi jasalýda. Sondaı-aq zaýytta tushytylǵan sýdy taratý úshin «Aqtaý-Quryq-Jetibaı-Shetpe» sý taratqyshyn salý josparlanǵan. Quny 29,9 mlrd teńge turatyn bul jobanyń teh­nıkalyq-ekonomıkalyq ne­gizde­mesi jasalyp, memlekettik sa­rap­tamanyń qorytyndysy alyn­ǵan. Bı­yl jobalaý jumys­tary bastalady. 

Bul jobalardyń júzege asy­rylýy Qaraqııa aýdanynyń Quryq, Munaıshy, Jetibaı aýyl­daryn, Mańǵystaý aýdanynyń Shetpe aýy­lyn aýyz sýmen qam­tamasyz etýge septigin tıgizedi. So­nymen qa­tar Aqtaý qalasy, Qa­­raqııa jáne Mań­ǵystaý aýdan­darynda egin jáne mal sharýa­shylyǵyn damytý úshin de paıdalanylady.

Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,

«Egemen Qazaqstan»

Mańǵystaý oblysy

Sońǵy jańalyqtar