Kórmede qazaqstandyq 23 kompanııa aeroǵarysh, áskerı-tehnıkalyq, avıasııalyq salalary men mashına, avtomobıl jasaý boıynsha zamanaýı ári tıimdi jobalaryn tanystyrdy. Olardyń arasynda osy qorǵanys salasynyń mamandaryna arnaıy kıim tigýmen aınalysatyn, sondaı-aq aqparattyq qorǵanysty qamtamasyz etý baǵytynda jumys atqaratyn IT-kompanııalar da kórmeniń tórinen tabyldy.
Kórmege kelgen «QazInjElektronık» JShS dırektory Marat Esmuratov Dýbaıdan materıaldar alyp, Qazaqstanda derbes kompıýterler qurastyratyn kompanııasynyń ónimderi tutynýshylaryn qanaǵattandyryp otyrǵanyn aıtady. Kompanııa Elbasynyń qoldaýymen 1999-2000 jyldary qarqyn alǵan respýblıkadaǵy mektepterde ınteraktıvti synyptar ashýǵa atsalysqan. «Biz tek kompıýterler ǵana emes, planshet, noýtbýk qurastyramyz. Kompanııa jylyna 30 myń kompıýter shyǵarýǵa qaýqarly. Biraq tapsyrys qoldy baılaıdy. Sońǵy on jylda eń kóbi jylyna 4 myń tapsyrys tústi», deıdi M.Esmuratov. Budan bólek, kompanııa júk kólikteriniń ishki materıaldaryn daıyndaýmen de aınalysady.
Al 2016 jyly 7 kompanııadan quralǵan «Jasampaz» otandyq óndirýshilerdiń konsorsıými búginde 50-den astam kásiporyndardyń basyn biriktirip otyr. Jeńil ónerkásip salasyn damytý maqsatynda qurylǵan uıym kórmege qorǵanys salasynyń qyzmetkerlerine arnalǵan kıim, mata, jyly materıaldar, arnaıy logotıp jazýmen aınalysatyn, sondaı-aq tósek-oryn, jumsaq jıhaz, uıyqtaıtyn sómkeler shyǵaratyn kásiporyndardyń ónimderin usyndy. «Biz kıimderge arnaıy shtrıh kod daıyndadyq. Ol kıimniń qozǵalysynan aqparat beredi, ıaǵnı zat kásiporynnan shyqty, satýshynyń qolyna tústi, satyldy degendeı. Onyń qanshasy qoldanysta ekenin bile alamyz. Bul bizge ónimderimizdiń naqty esebin jasaýǵa múmkindik beredi», deıdi konsorsıým ókili.
Kıberqupııalardy zertteý jáne taldaý ortalyǵy óziniń qazaqsha «Bulaq» degen ataýdy ıelengen IP qupııalandyrý apparatyn usyndy. «Shetelde bizdiń elshilikterimiz bar. Onda túrli qupııa kelissózder nemese áńgimeler bolady. Bul apparat aqparatty kóshirip, saqtaı alady. Shetelderdegi ónimderden sapasy jaǵynan bir de kem emes, kerisinshe, arzan. Sondyqtan dúnıejúzilik naryqqa shyǵarýdy josparlap otyrmyz. Qazirdiń ózinde Ýkraınadan tapsyrys túsip úlgerdi», deıdi ortalyq dırektory Arman Ábdrásilov. Apparat – 4 adamnyń ortaq eńbegi. О́nim tolyǵymen (materıaldary, qurastyrylýy) Qazaqstanda jasalǵan. Avtorlar «Bulaq»-qa elimizdiń Qorǵanys mınıstrliginiń tapsyrysyn alýǵa úmitti.
Al «Kıberkontrol» IT kompanııasy kompıýterge arnalǵan qupııalyqty anyqtaıtyn baǵdarlama ázirlegen. «Bir mekemede 1000 adam jumys isteıdi delik. Bul baǵdarlama sol qyzmetkerlerdiń kompıýterinde qandaı áreket bolyp jatqanyn, aqparattyń qaıda jiberilgenin, tehnıkanyń qaı ýaqytta qosylyp, qashan óshirilgenin anyqtap otyrady. Qorǵanystyń bul túri kóp kompanııalardyń jumysyn ilgeriletedi ári qaýipsizdikke kepildik bolady», deıdi Batyrjan Shaqmanov Osy oraıda, joǵarydaǵy «Bulaq» apparatyn úlgi etip, «qazaqstandyq ónim ekenin bildiretindeı ataý berýge bolmas pa?» degen usynys-saýalymyzǵa kompanııa ókili: «Aldaǵy ýaqytta júrgiziletin rebrendıngte osy jaǵyn qarastyryp jatyrmyz. О́ıtkeni sheteldik naryqqa shyǵý josparymyzda bar, sonda ataýdyń qazaqsha «sóılep» turǵany Qazaqstandy tanytýǵa septigin tıgizedi», dep jaýap berdi. Aıta keteıik, kompanııanyń aqparattyq qorǵanys baǵdarlamasyn 20-dan astam memlekettik jáne jekemenshik mekemeler ornatqan.
Aıdana ShOTBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
