Áıel asa qymbat áshekeıli kıim kıgen: basynda shoshaq tóbeli joǵarǵy jaǵynda taý eshkisiniń beınesi salynǵan altyn bas kıim, moınyna eki salpynshaqty tutas quıylǵan grıvna (metaldan jasalǵan áshekeı) taǵylǵan. Al kıimniń keýde tusyna tórtburyshty, sopaqsha pishindi baraq ıt, qoıdyń bastary beınelengen altyn japsyrmaly áshekeıler men dóńgelek pishindi altyn monshaqtar tigilip, jeńderine de altyndaǵan qasqyrdyń azý tisteri beınelegen salpynshaq taǵylypty.
Sonymen qatar keshennen tabylǵan tańǵajaıyp jádigerdiń biri – «Taqsaı taraǵy». – Bul jádigerdiń qundylyǵy sonshalyq, dúnıejúzilik mádenı-tarıhı qazyna qataryna jatatyn birden-bir buıym, – deıdi Batys Qazaqstan oblystyq tarıh jáne arheologııa ortalyǵynyń dırektory Murat
Sydyqov. Rasynda bul zat álemdik dárgeıge balanyp otyrǵan elimizde balamasy joq jalǵyz jádiger.
Taraq eki jaqty, tikburysh pishindi aǵashtan jasalǵan. Onyń eni − 11, bıiktigi − 17, jýandyǵy − 0,5 sm. Buıymnyń shash taraýǵa arnalǵan bóligi joǵarǵy jáne tómengi súzgi tisterden quralǵan. Joǵarǵy bóliginde qımasy jumyr 13 iri tis bolsa, tómengi jaǵy bári birdeı 79 usaq tistermen kómkerilgen. Tisterdiń eki shetine konýs pishindegi dekor oıylyp, ortalyq bóligi – tik buryshty órnektermen bezendirilipti.
Taraqtyń dál ortasynda bir jaıaý sarbazdyń arbada otyrǵan qos sarbazben saıysy beınelengen. «Bul beıne Irannyń ahemenıdteri men dala kóshpendileri arasyndaǵy urystyń kórinisi bolýy múmkin», deıdi arheolog maman Iа.Luqpanova hanym.
Arbanyń astyńǵy jaǵynda alty shabaqty budyrly dóńgelek beınelense, arba jegilgen jylqynyń jaly qysqa, moıny doǵasha ıilgen, aldyńǵy aıaqtary búgilgen jáne joǵary kóterilgen. Tipti attyń aýyzdyǵy men bojysy anyq kórinip tur. Zertteýshiler taraqqa b.d.d I myń jyldyqtyń murasy degen baǵa berýde.
Daıyndaǵan Beken QAIRATULY,
«Egemen Qazaqstan»
