Depýtat keltirgen derekke súıensek, ortasha jalaqy 430 myń teńge bolǵan jaǵdaıda jumys berýshi shamamen 146 myń teńgeni salyqtar men aýdarymdarǵa jumsaıdy. Nátıjesinde qyzmetkerdiń «qolyna tıetin» jalaqysyna túsetin jıyntyq júkteme 41%-dan asady. Bul kórsetkish jaldamaly jumysshylar úshin jeke kásipkerlermen salystyrǵanda 2,5 ese, al ózin-ózi jumyspen qamtyǵandarǵa qaraǵanda 9 ese joǵary.
«Búgin biz tańdaý aldynda turmyz: ne adal eńbek eń qymbatqa túsetin júıeni saqtaımyz, ne shyndyqty moıyndap, tómen mólsherleme arqyly keń salyq bazasyn qalyptastyramyz», dedi depýtat.
Qoshmambetovtiń aıtýynsha, qazirgi salyq saıasaty eńbekke qaraǵanda paıda men dıvıdendterge jeńilirek. Mysaly, eńbekaqyǵa túsetin júkteme shamamen 40% bolsa, dıvıdendterge salynatyn salyq 25% deńgeıinde. Bul jaǵdaı ekonomıkaǵa «jumys ornyn ashýdan góri tabys tabý tıimdi» degen sıgnal beredi.
2025 jyldyń ekinshi toqsanynyń derekterine sáıkes, elde 9,3 mln adam jumyspen qamtylǵan: onyń 7,1 mıllıony jaldamaly qyzmetkerler bolsa, 2,2 mıllıony ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar. Alaıda bul kórsetkishter zeınetaqy, áleýmettik jáne medısınalyq saqtandyrý júıelerindegi naqty qamtýmen tolyq sáıkes kelmeıdi. Sonymen qatar 2024 jyly Qazaqstan IJО́-niń kólemi 137 trln teńgege jetkenimen, onyń qurylymyndaǵy eńbekaqy úlesi nebári 31% bolǵan.
Elimizde jalaqysyn ala almaı júrgen azamattarǵa 253 mln teńge tólendi
Osyǵan baılanysty depýtat eńbekaqy qoryna túsetin barlyq salyqtar men tólemderdi biriktirip, shaǵyn bıznes úshin 20-25% kóleminde biryńǵaı mólsherleme engizýdi usyndy. Onyń pikirinshe, mundaı tásil:
- Jumys berýshiler úshin esep júrgizýdi jeńildetedi;
- Kóleńkeli eńbek naryǵyn qysqartady;
- Zeınetaqy jáne áleýmettik tólemder bazasyn keńeıtedi.
Sarapshylardyń baǵalaýynsha, bul bastama bıýdjet kirisin de arttyrýy múmkin. Máselen, aılyǵy 200 myń teńge bolatyn 500 myń adamdy resmı tirkeýdiń ózi shamamen 300 mlrd teńge qosymsha túsim ákeledi. Al beıresmı sektor tolyq qamtylsa, bul kórsetkish 1 trln teńgeden asýy yqtımal.
Depýtat halyqaralyq tájirıbege de toqtalyp, Estonııa, Ulybrıtanııa, Avstralııa jáne Fınlıandııa sekildi elderde tómen mólsherleme men keń salyq bazasy tıimdi nátıje bergenin atap ótti.
Jańa Salyq kodeksi: Internet-platforma operatorlaryna qoıylatyn talaptar ózgermek
Sóz sońynda Aıtýar Qoshmambetov Úkimetten biryńǵaı tólem júıesiniń nátıjeleri týraly esep berýdi, barlyq tólemderdi 20-25% mólsherlememen biriktirý múmkindigin qarastyrýdy jáne usynylyp otyrǵan reformanyń ekonomıkalyq ári áleýmettik áserine jan-jaqty taldaý júrgizýdi surady.
