Jaqyn halyqtardyń jaǵalaspaǵany jón

Juma, 10 tamyz 2012 19:41

Cheshen respýblıkasy men Ingýshetııa respýblıkasy – Reseı Federasııasy quramyndaǵy taǵdyr qosqan kórshi elder. Federasııanyń basqa nysandaryn­daǵydaı emes, bul eki respýblıka arasynda shekara da belgilenbegen. Soǵan qaramaı, aralary onsha jaqsy emes, árkez kıkiljiń týyp jatady.
Jaqynda taǵy sondaı kıkil­jiń týdy – eki respýblıka basshylary bolmas nársege sózge kelip qaldy. Eń jamany – mu­nyń arty eki týysqan halyq­tyń arasyn aıtarlyqtaı ajyratý qaýpi bar. Amal joq, muny sol el basshylarynyń taıaz oılaıtyndaryna aparyp tireısiń.

Juma, 10 tamyz 2012 19:41

Cheshen respýblıkasy men Ingýshetııa respýblıkasy – Reseı Federasııasy quramyndaǵy taǵdyr qosqan kórshi elder. Federasııanyń basqa nysandaryn­daǵydaı emes, bul eki respýblıka arasynda shekara da belgilenbegen. Soǵan qaramaı, aralary onsha jaqsy emes, árkez kıkiljiń týyp jatady.
Jaqynda taǵy sondaı kıkil­jiń týdy – eki respýblıka basshylary bolmas nársege sózge kelip qaldy. Eń jamany – mu­nyń arty eki týysqan halyq­tyń arasyn aıtarlyqtaı ajyratý qaýpi bar. Amal joq, muny sol el basshylarynyń taıaz oılaıtyndaryna aparyp tireısiń.

Daý bylaı týǵan. Ingýshe­tııa­nyń Galashkı selosynda lań­kes­terdiń úsh jasaqshysy joıylady. Sony Cheshen respýblı­ka­synyń basshysy Ramzan Qady­rov óz eliniń arnaýly kúshteri kórshi eldiń aýmaǵynda tabysty operasııa ótkizip, lańkesterdi joıdy, dep maqtan málimdeme jasaýmen qatar, Ingýshetııany lańkesterge qarsy jóndi kúres uıymdas­tyrmaı otyr dep synap ta ketti. Oǵan Ingýshetııa basshysy Iýnýs-Bek Evkýrovtyń jaýaby kóp keshikken joq: «Eger Cheshen­stannyń quqyq qorǵaý oryndary adamdarynyń osynda kelip, eki ólik pen bir jaralyny alyp ketkenin arnaýly operasııa deı­tin bolsaq, biz ony rastaımyz, ol shyndyqqa saı keledi», dedi.
Mundaı kekesin jaýapqa Che­shenstannyń basshysy R.Qady­rov shart ketip, aıqaıǵa basty. «Eger Ingýshetııa bıligi budan ári de cheshenderdiń atyna dos­tyqqa jatpaıtyn sóz­der aıtatyn bolsa, eki respýb­lıka ara­syndaǵy ákimshilik shekarany qaıta qaraıtyndyǵymen qor­qytty. Eki respýblıka arasynda jer daýy bar. Sýnjen aýdanyn bólise almaı júr. Sodan da shekara áli belgilenbeı otyr.
Al eki respýblıka arasyn­daǵy kıkiljiń birazdan beri sozylyp keledi. 2009 jyly Ingýshetııa basshysyna qastandyq jasalyp, ol aýrýhanada jatqanda, onyń ornyna qalǵan úkimet premeri Rashıd Ǵaısanovqa R.Qa­dyrov kelip, cheshen kúsh­teri­men Ingýshetııada tártip ornatýdy usynǵan. Biraq ıngýshtar «che­shenderdiń basyp kirýine» qarsy shyqty. О́z jer­lerinde ózderi tártip ornata alatyndaryn aıtty.
Sodan keıin de Qadyrov bir­neshe ret birlesken sharalar ót­kizýdi usyndy. Ony Evkýrov árkimniń óz jeri bar, árkim sonda ózderi áreket etkeni jón dep qa­byldamady. Bul úshin Qadyrov óz áriptesin «cheshen men ıngýsh ha­lyqtarynyń arasyna ot tastady» dep aıyptaıdy. Mundaı she­kisý eki respýblıka basshylary arasynda únemi kezdesip qalady. Já­ne budan shyn máninde cheshender men ıngýshtar arasyndaǵy qa­rym-qatynasqa syzat túsetini de anyq.
Bul jerde olardyń bireýin aıyptap, ekinshisin maquldaý da qıyn. Tereńirek oılaǵan basshylar mundaı shekisýge barmas edi. Taǵ­dyrdyń talaıymen óz táýel­sizdigine áli tolyq jete almaǵan týysqan halyqtardyń qashanda bir-birimen tatý ómir keshkeni aıryqsha mańyzdy. Olardyń basshylaryna bul paryz is.