Syndarly saralaý
Senbi, 21 sáýir 2012 7:50
Bul attestattaýdyń jóni bólek. О́ıtkeni, elimizdiń tarıhynda quqyq qorǵaý júıesin buryn-sońdy bulaısha tarazyǵa tartyp, elep, ekshep kórgen emes. Meniń estýimshe shet elderde de mundaı máselege aıryqsha mán beredi. Máselen, Izraılde quqyq qorǵaý organdaryn jıi-jıi attestattaýdan ótkizip turady eken. Sebebi, ár adamnyń tabıǵatyna saı organǵa kelgen adam birte-birte bılikke qumartyp turady deıdi. Al bul adam quqyn qorǵaý, saqtaý mindeti kiretin maman úshin qoldaǵy bılikti teris paıdalaný, adasý degen sóz.
Senbi, 21 sáýir 2012 7:50
Bul attestattaýdyń jóni bólek. О́ıtkeni, elimizdiń tarıhynda quqyq qorǵaý júıesin buryn-sońdy bulaısha tarazyǵa tartyp, elep, ekshep kórgen emes. Meniń estýimshe shet elderde de mundaı máselege aıryqsha mán beredi. Máselen, Izraılde quqyq qorǵaý organdaryn jıi-jıi attestattaýdan ótkizip turady eken. Sebebi, ár adamnyń tabıǵatyna saı organǵa kelgen adam birte-birte bılikke qumartyp turady deıdi. Al bul adam quqyn qorǵaý, saqtaý mindeti kiretin maman úshin qoldaǵy bılikti teris paıdalaný, adasý degen sóz.
Sondyqtan quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin únemi attestattaý barysy shet elderde de keń taraǵan.
Bul oraıda bizdiń elimizde Prezıdenttiń «Qazaqstan Respýblıkasy quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerlerin kezekten tys attestattaýdan ótkizý» týraly Jarlyǵymen tıisti quqyq qorǵaý organdary qyzmetkerleri synaqtan ótpek.
Bul attestattaýdyń bir ereksheligi, joǵaryda aıtqanymdaı, attestattaý komıssııa múshelerine qoǵamdyq ókilder tartylýda. Al burynǵy ótken saralaýlarǵa qoǵamdyq ókilder qatystyrylmaıtyn. Sondyqtan da bolsa kerek, burynǵy attestattaýdan ótti degen quqyq qorǵaý qyzmetkerleri qylmys jasap, tutylyp jatyr. Talaı iri dárejedegi basshylar jemqorlyq qylmyspen ustaldy. Ondaı adamdar qoǵamnan yǵyspaıdy, halyqtan qoryqpaıdy degen sóz.
Sebebi nede? О́ıtkeni olardyń kóbi zańdy bilmeıdi. Zańdy jetik bilmegen soń ózderiniń ne istep, ne qoıǵandaryna jete mán bermeıdi. Ekinshiden, olardyń kóbiniń boıynda adamgershilik, ımandylyq degen joqtyń qasy. Al mundaı qasıetter joq adamnyń qolyna bılik ustatý óte qaýipti. Mysalǵa, kez kelgen ala taıaq ustaǵan polıseı jóni osy eken dep kólikterdi toqtatady. Zań boıynsha kólikterdi toqtatýdyń ózindik reti bar. Eger arnaıy ruqsat bolmasa eshkimniń quqy joq toqtatýǵa. Kóshede qoǵamdyq tártipti baqylap júretin patrýlder de solaı, kópshiligi zańdy bilmeıdi. Árıne, olardyń qolynda shaǵyn ádistemelik nusqaýlyq bar ekeni ras, biraq ol adam quqyn buzbas úshin zańdy tolyq bilýge tıis.
Eńdeshe, Jarlyqqa sáıkes quqyq qorǵaý organdarynyń búkil jeke quramyn qysqa merzimde attestattaýdan ótkizýge týra keledi, al olar 110 myńnan astam qyzmetker eken. Osyndaı keń aýqymdy naýqanǵa daıyndyq barysynda shetelder tájirıbesi, atap aıtqanda, TMD-nyń birqatar elderiniń, AQSh, Anglııa, Fransııa, Norvegııa, Ulybrıtanııa, Shotlandııa, Polsha, Shvesııa jáne basqalar da quqyq qorǵaý júıesine reformalar júrgizý nátıjesinde polısııa qyzmetiniń tıimdiligin aıtarlyqtaı arttyrǵan kórinedi.
Marat BÁShIMOV, sarapshy, zań ǵylymdarynyń doktory, professor.
Astana.
