Qazaqstan Prezıdentiniń О́zbekstanǵa alǵashqy memlekettik sapary tabysty ótti

О́zbekstan tarapy Qazaqstan basshysyn ystyq yqylaspen qarsy aldy. Baýyrlas el Prezıdentiniń rezıdensııasy – «Kóksaraıdyń» aldynda Qazaqstannyń Ánurany shyrqalyp, qurmetti qaraýyl sap túzedi. Kóńilge jylylyq syılaıtyn bul kórinisterden bólek, Prezıdent Q.Toqaevtyń О́zbekstanǵa memlekettik saparmen keletini naqtylanǵan kúnnen bastap Tashkenttiń kóshelerine, saıa­baqtarǵa, memlekettik mekemeler men záýlim ǵımarattar aldyna eki memleket týlaryn qatar jelbiretip qoıǵanyn kórgenimizde, qala turǵyndarynyń Qazaqstanǵa degen aq nıetke negizdelgen jyly lebizderin estigenimizde shyn máninde О́zbekstan jaǵynyń bizdiń elimizge degen kóńili erekshe ekenin uǵyna tústik...

Memleket basshysy ekijaqty yn­ty­maqtastyqtyń sapasy men yqpal­das­tyqtyń mazmunyna joǵary baǵa berdi, sondaı-aq kelissózderdiń kún tártibinde turǵan barlyq másele boıynsha jemisti pikir almasatynyn jetkizdi.

– Meniń mindetim – baılanys­tary­myzdyń sabaqtastyǵy men joǵary qar­qynyn saqtaý. Men de óz tarapymnan qazaq-ózbek yntymaqtastyǵynyń esh ke­dergisiz órkendep, damýyna barlyq múmkindikti jasaımyn. Keshe saıası, tarıhı, mádenı, gýmanıtarlyq sııaqty birqatar máselege qatysty aldyn ala pikir almastyq jáne tarıhı turǵydan halyqtarymyzǵa ortaq kóp dúnıe bar degen túsinikke keldik. Bizdi ortaq tarıhı taǵdyrymyz, týystas tilimiz, dinimiz ben mádenı qundylyqtarymyz biriktiredi, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

О́z kezeginde Shavkat Mırzııoev Qasym-Jomart Toqaevty Qazaqstan Prezıdenti qyzmetine kirisýimen quttyqtap, О́zbekstan Respýblıkasyna memlekettik saparmen kelgeni úshin rızashylyq bildirdi. 

– Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń rólin erekshe atap ótkim keledi. Sol ki­siniń arqa­synda ózara qarym-qatynas­tary­myz­dyń joǵary deńgeıge kóterilýine qol jetkizdik. Siz de mınıstr, Premer-Mınıstr, Senat Tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan kezińizde eki el baılanystaryn jaqsartýǵa septigińizdi tıgizdińiz, – dedi Shavkat Mırzııoev.

Sondaı-aq О́zbekstan basshysy Qazaq­stan Prezıdentiniń sapary sońǵy jylda­ry qarqyndy damyp kele jatqan saıası dıalogtyń dáıekti jalǵasy ekenin aıta kelip: 

– Sizdiń Qazaqstan Prezıdenti retinde О́zbekstanǵa jasaǵan alǵashqy memlekettik saparyńyzdy joǵary baǵalaımyz. Bul saparyńyzdan bizdiń elderimizdiń arasyndaǵy strategııalyq áriptestikti odan ári tereńdetýge degen umtylysymyz aıqyn kórinedi. Biz úshin Qazaqstan – tatý kórshi ári strategııalyq mańyzdy áriptes el. Biz yntymaqtastyǵymyzdyń barlyq salalar boıynsha oń dınamıkasyna qýanamyz, – dedi О́zbekstan Prezıdenti.

Sonymen qatar Sh. Mırzııoev qazaq­stan­dyq tarapqa ekijaqty baılanys­tar­dyń nyǵaıýyna tyń serpin bergen О́zbekstannyń Qazaqstandaǵy jylyn tabysty ótkizgeni úshin rızashylyq bildirdi.

Joǵary dárejede ótken shaǵyn quramdaǵy kelissózder barysynda memleketter basshylary óńirlik jáne halyqaralyq kún tártibindegi ekijaqty yntymaqtastyqtyń ózekti máselelerin talqylady.

Budan keıin memleketter basshylary keńeıtilgen quramda kezdesti. Oǵan prezıdenttermen qatar eki eldiń mınıstrleri jáne iri kompanııalar jetekshileri qa­tysty. Alqaly jıynda Qasym-Jomart To­qaev Shavkat Mırzııoevke Tuńǵysh Pre­zı­dent – Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń sále­min jetkizip, onyń Qazaqstan men О́zbek­stan qarym-qatynastarynyń damýy­na sińirgen ólsheýsiz eńbegin erekshe atap ótti.

– Biz shaǵyn quramdaǵy kezdesý ke­zinde sabaqtastyqtyń saqtalyp, memleket­terimiz arasyndaǵy qarym-qatynastardy odan ári nyǵaıtý úshin barlyq kúsh-jige­ri­miz­di jumsaýǵa ýaǵdalastyq, – dedi Q.To­qaev.

Qazaqstan Prezıdenti qazirgi saıasat eki memlekettiń ulttyq múddesine tolyqtaı sáıkes keletinine toqtalyp, kelissózder ba­rysynda qol jetkizilgen kelisimderdi júzege asyrý úshin úkimetaralyq komıssııany úkimetter basshylarynyń deńgeıine kóterý týraly sheshim qabyldanǵanyn aıtty.

– Biz О́zbekstannyń damýyn zor qyzyǵýshylyqpen baqylap otyramyz. Sizder birqatar baǵyt boıynsha reformalar júrgizip, sonyń ishinde memlekettik basqarýdy, ekonomıkany lıberalızasııalaý­dy jetildirip, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý isinde tańǵalarlyq jetistikterge qol jetkizdińizder, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Keńeıtilgen quramdaǵy otyrysta Shavkat Mırzııoev Qasym-Jomart To­qaev­tyń Prezıdent retindegi alǵashqy memle­kettik saparyn О́zbekstannan bastaǵanyna toq­talyp, bul qadamnyń strategııalyq árip­­testikti tereńdetip, qalyptasqan qa­rym-qatynastardy jalǵastyrýǵa baǵyt­­talǵanyn jetkizdi.

– Qazaqstanmen dostyq qarym-qaty­nasty, tatý kórshilikti nyǵaıtý – О́zbekstannyń syrtqy saıasatynyń basym baǵyty. Nursultan Ábishuly Nazarbaev ekeýmiz eki el arasyndaǵy ózara baılanys­ty jańa deńgeıge kótere aldyq, – dedi ol.

Sonymen qatar memleketter basshylary keńeıtilgen quramdaǵy kezdesýde ekijaqty jáne halyqaralyq baıla­nys­tardaǵy ózekti máseleler jónin­degi, naq­tyraq aıtqanda BUU, Islam Yn­ty­maq­tastyǵy Uıymy jáne Araldy qutqarý ha­lyq­aralyq qory aıasyndaǵy múddeleri men us­tanymdary sáıkes keletinin atap kór­setti.
Atalǵan kezdesýde sońǵy eki jylda qos taraptyń ózara áriptestigi jańa deńgeıge kóterilgeni, aımaqtar men iskerlik ortalar arasyndaǵy baılanystar jandanǵany, sonyń nátıjesinde saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq qarqyndy damyp, 2018 jyly bul baǵytta serpilis bolǵany, saýda aınalymy 50 paıyzǵa artyp, 3 mıllıard dollardan asqany sóz boldy. Sonymen birge jıynda taraptar taıaý jyldary saýda aınalymyn 5 mıllıard dollar deńgeıine jetkizýdi kózdeıtinin, qos memleket arasyndaǵy ekijaqty yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııaǵa saýda qatynastaryn keńeıtý, ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń jańa uzaqmerzimdi nysandaryn tabý jáne damytý tapsyryldy. Bul óz kezeginde ózara tıimdi ekonomıkalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jáne damytýǵa, saýdanyń, ınvestısııa salasynyń, logıstıkanyń, ınte­grasııalanǵan ındýstrııalyq tehno­parkterdiń, ǵylymı-ınnovasııalyq klas­terlerdiń jáne erkin ekonomıkalyq aımaqtardyń ómirsheń jańa jobalaryn iske asyrýǵa yqpal etedi.

Taraptar 2018 jyldyń qarashasynda Shymkent qalasynda ótken Qazaqstan men О́zbekstan arasyndaǵy Aımaqaralyq yntymaqtastyqtyń birinshi forýmynyń, sondaı-aq Tashkentte 2019 jyldyń naý­ryzynda ótken Ortalyq Azııa elderiniń Bi­rinshi aımaqtyq ekonomıkalyq fo­rý­mynyń nátıjelerine oń baǵa berdi.
Kelissózder barysynda kólik, logıs­tıka jáne ónerkásiptik yntymaqtastyq salasyndaǵy birlesken jobalardy júzege asyrý týraly kelisimderge qol jetkizildi. Kólik jáne kommýnıkasııa salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý bizdiń el­deri­mizdiń eksporttyq áleýetin jáne tran­zıttik múmkindikterin keńeıtetini atap ótildi. Sondaı-aq týrızm, mádenıet, ǵy­lym jáne bilim salasynda áriptestikti arttyrý múmkindikteri qarastyryldy ári 2018 jyly О́zbekstannyń Qazaqstandaǵy jylynyń sátti uıymdastyrylǵany, onyń bizdiń halyqtarymyz arasyndaǵy dos­tyq pen baýyrlastyq qarym-qaty­nas­taryn odan ári nyǵaıtqany qozǵaldy. 
Qazaqstan taýar aınalymy boıynsha О́zbekstannyń Qytaı men Reseıden keıingi úshinshi saýda seriktesi. 

Yntymaqtastyq barlyq salada qarqyn alǵanda utymdy

Shaǵyn jáne keńeıtilgen quramda ótken otyrystardan keıin Qazaqstan Pre­zıdenti Q.Toqaev pen О́zbekstan Prezı­denti Sh.Mırzııoev kezdesýler qorytyn­dysy boıynsha BAQ ókilderine arnap baspasóz máslıhatyn ótkizdi. 

Baspasóz máslıhatynda Qazaqstan Pre­zıdenti Tashkentke memlekettik sapar­men kelýge shaqyrǵany úshin Shavkat Mır­zııoevke rızashylyǵyn jetkizdi ári qo­naqjaılyq tanytyp, jyly qabyldaǵany úshin ózbek halqyna alǵys aıtty.

– Qazaqstan Prezıdenti retindegi shetelge alǵashqy saparlarymnyń birin baýyrlas О́zbekstan eline jasaýym­nyń sımvoldyq jáne taǵy basqa máni zor. Sonymen qatar bul sapardyń О́z­bekstandaǵy Qazaq­stan jylynyń ashylýy­men tuspa-tus kel­genine qýanyshtymyn. Osy shara ha­lyqtarymyzdy odan ári jaqyndastyra túsedi. Bul – Qazaqstan men О́zbekstan arasyn­daǵy seriktestikti nyǵaıtýǵa jáne qarym-qa­tynastardy damytýǵa zor mán bereti­nimizdiń dáleli, – dedi Memleket basshysy. 

Qasym-Jomart Toqaev memleketter arasyndaǵy qarym-qatynastardyń nyǵaıýy men damýy jolyndaǵy Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev pen О́zbekstan Prezıdenti Shav­kat Mırzııoevtiń róline erekshe toqtaldy. 

– Olar Qazaqstan men О́zbekstannyń yntymaqtastyq tarıhynyń jańa paraǵyn ashyp, bizdiń baılanystary­myzdy jańa ári sapaly deńgeıge shyǵardy. Qazaqstan basshysy retinde men Elbasy saıasatynyń sabaqtastyǵyn qamtamasyz etip, Qa­zaq­stan-О́zbekstan qatynastarynyń jan-jaqty damýyn jalǵastyra beremin. Buǵan dálel retinde búgin biz qol qoıǵan negizgi jetistikterimiz ben yntymaqtastyq kók­jıeginiń keleshegi qamtylǵan prezı­dentterdiń Birlesken málimdemesin aıtýǵa bolady, – dedi Memleket basshysy. 

Sondaı-aq Q.Toqaev: «Qazaq pen ózbek halqy tarıhı taǵ­dy­rymen tyǵyz baılanysty. Bizderdi myń­jyl­dyqtardy qamtıtyn túrkilik tamyr, til, din jáne mádenıet biriktiredi. Bú­ginde biz osy negizde keń aýqymdy keńis­tikte qar­qyndy damyp kele jatqan be­rik jáne úı­lesimdi qatynastardy ornyq­tyrdyq», dedi.

Eki eldiń saýda-ekonomıkalyq ynty­maq­tastyǵyndaǵy joǵary deńgeıdi aıta kelip, Qazaqstan Prezıdenti osy joǵary kórsetkishterdi odan ári qoldaý úshin birqatar shara qabyldanatynyn jetkizdi.

– Jańa múmkindikter izdep, taýar no­menklatýrasyn keńeıtý qajettigi týraly aıtyldy. 2020 jyldyń sońyna qa­raı ózara taýar aınalymyn 5 mıllıard dollar­ǵa deıin jetkizý – bizdiń negiz­gi maq­satymyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

О́ndiristik kooperasııalardyń damýy boıynsha, Memleket basshysy bızneske jasalǵan jaǵdaıdyń nátıjesinde eki eldiń birlesken kásiporyndarynyń sany artqanyn atap ótti. Prezıdenttiń aıtýynsha, 2017 jyldyń basynda Qazaqstanda ózbek kapıtalynyń qatysýymen jumys isteıtin 900 kompanııa tirkelse, bıylǵy jyly bul kórsetkish 1400-ge ulǵaıǵan.

– Mundaı yntymaqtastyqtyń mysaly retinde Qazaqstandaǵy birlesken jeńil avtomobıl, júk kóligi jáne basqa tehnıkalardy quraý jobalaryn aıtýǵa bolady. Atalǵan salalardyń bizdiń ekonomıkalarymyz úshin mańyzy zor bolǵandyqtan, osy baǵyttaǵy jumystardy qarqyndy túr­de jalǵastyra beremiz, – dedi Memleket basshysy.

Sondaı-aq Qasym-Jomart Toqaev byl­tyr jyl sońynda О́ńiraralyq yn­ty­maqtastyq forýmynyń sátti ótkenine toqtalyp, mundaı kezdesýlerdiń eki el úshin jańa múmkindikter ashatynyn aıtty.

– Qazaqstan men О́zbekstan shekarasynda halyqaralyq saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq ortalyǵyn qurý máselesi erekshe qaraldy. Bul jobany júzege asyrý shekaralyq aımaqtaǵy saýdany rettep, baqylaý-ótkizý ınfraqurylymyn jaqsartýǵa, sondaı-aq Ortalyq Azııada iri saýda-logıstıkalyq hab qurýǵa múmkindik beredi, – dedi Memleket basshysy.

Budan basqa Qazaqstan Prezıdenti otyn jáne sý-energetıka salasyndaǵy ózara is-qımyl, eksport-ımporttyq, tran­zıttik tasymal salasyndaǵy yntymaq­tastyq, mádenı-gýmanıtarlyq jáne jas­tar baılanysyn keńeıtý máselelerine toqtaldy.

Sońynda Qasym-Jomart Toqaev ke­lis­sózderdiń nátıjelerine qanaǵatta­nat­ynyn bildirip, qol jetkizilgen keli­simderdi júzege asyryp, Qazaqstan men О́zbekstan yntymaqtastyǵyn damytatynyn aıtty. Sondaı-aq Qazaqstan Prezıdenti elimiz ben О́zbekstannyń saýda-ekonomıkalyq salada Ortalyq Azııa boıynsha jetekshi oryn alatynyn atap ótti. Buǵan qosa, Memleket basshysy ekijaqty qatynastyń joǵary deńgeıin ustap turý úshin túrli sharalar qabyldanatynyn, Qazaqstan-О́zbekstan bıznes-forýmdary, saýda mıssııalary men ónimder kórmesi turaqty ótkiziletinin jetkizdi.

Prezıdent Q.Toqaev Qazaqstan-О́z­bek­stan qatynastary men óńirlik yqpal­das­tyqty keńeıtýge jáne nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan Qazaqstannyń qazirgi syrt­qy saıası baǵytynyń saqtalatynyn málim­dedi.

Sóziniń sońynda Qasym-Jomart Toqaev О́zbekstan Respýblıkasynyń Pre­zıdenti Shavkat Mırzııoevke, búkil ózbek halqyna jyly qabyldaǵany men qonaqjaılyq kórsetkeni úshin alǵysyn bildirdi jáne О́zbekstan basshysyn Qazaqstanǵa saparmen kelýge shaqyrdy. 

Shavkat Mırzııoev óz sózinde Qasym-Jomart Toqaevpen ashyq ári tolyq ózara túsinistik rýhynda ótken kelissózderge joǵary baǵa berdi. Kezdesý barysynda taraptar qarym-qatynasty damytýdyń uzaq-merzimdi maqsattarynyń ortaq ekenin rastap, kún tártibindegi ekijaqty, óńirlik jáne halyqaralyq yntymaqtastyq máselelerin jan-jaqty talqylady, sondaı-aq jańa synaqtar men qaýipsizdikke tónetin qaterlerge qarsy turý jónindegi birlesken sharalardy kúsheıtýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.

– Qazaqstan men О́zbekstan qarym-qatynastaryn nyǵaıtýǵa jáne jan-jaqty yntymaqtastyqty keńeıtýge baǵa jetpes úles qosqany úshin qazaq halqynyń birtýar perzenti, Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy, meniń aǵam, qurmetti Nursultan Ábishuly Nazarbaevqa alǵys aıtqym keledi. Qazaqstannyń mem­lekettigin nyǵaıtýdaǵy, berik azamat­tyq qoǵam qalyptastyrýdaǵy, zamanaýı jáne básekege qabiletti ekonomıka qurý­daǵy, halyqaralyq arenadaǵy el bede­lin arttyrýdaǵy zor jetistikter onyń esimimen tikeleı baılanysty, – dedi О́z­bekstan Prezıdenti.

Sonymen qatar Shavkat Mırzııoev sapar barysynda qol jetkizilgen ýaǵ­da­lastyqtardy iske asyrý úshin Jol kartasy bekitiletinin aıtty.

Jalpy, baspasóz máslıhatynda memleketter basshylary tereń tarıhı jáne rýhanı baılanystarǵa, tatý kórshilik pen ózara qoldaýǵa negizdelgen Qazaqstan Respýblıkasy men О́zbekstan Respýblıkasy arasyndaǵy jaqyn ári myǵym dostyq qatynastardyń óspeli sıpatyn rızashylyqpen atap ótip, ekijaqty qatynastardy jańa sapalyq deńgeıge kóterý eki baýyrlas eldiń múddelerine jaýap beretinine senim bildirdi.

Prezıdentter, Qazaqstan Respýb­lıkasy men О́zbekstan Respýblıkasy ara­syndaǵy 1998 jylǵy 31 qazandaǵy Máń­gilik dostyq týraly shart pen 2013 jylǵy 14 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy men О́zbekstan Respýblıkasy ara­syn­daǵy Strategııalyq seriktestik týraly shartta bekitilgen prınsıpter men min­dettemelerge buljymas beriktigin rastaı otyryp, málimdeme jasady (Málimdeme mátini bólek berilip otyr).  

Birqatar eki­jaqty qujattar bekitildi

Budan bólek, Qazaq­stan Úkimeti men О́zbekstan Úkimeti arasyn­daǵy Eńbek qyzmeti jáne eńbekshi kóship-qo­nýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly kelisim; Qazaqstan Úkimeti men О́zbekstan Úkimeti arasyndaǵy zańsyz kóshi-qonmen kúres boıynsha yntymaqtastyq týraly kelisim; Tabys pen múlikke qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý týraly kelisim aıasynda Qazaqstan men О́zbekstan ýákiletti organdary bergen rezıdenttikti rastaıtyn resmı qujattardy taný tártibi týraly notalarmen almasý túrindegi kelisim; Qazaqstan Syrtqy ister mınıstrligi men О́zbekstan Syrtqy ister mınıstrligi arasyndaǵy 2019-2020 jyldarǵa arnalǵan yntymaqtastyq baǵdarlamasy; Qazaqstan Qorǵanys mınıstrligi men О́zbekstan Qorǵanys mınıstrligi arasyndaǵy Áýe shabýylyna qarsy qorǵanys salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim; Qazaqstan Qorǵanys mınıstrligi men О́zbekstan Qorǵanys mınıstrligi arasyndaǵy Áskerı ushaqtardy qabyldaý, aerodrom-tehnıkalyq qamtamasyz etý jáne áskerı aerodromdarda áskerı áýe kemelerin kúzetý týraly kelisim; Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń Ulttyq ekono­mıka mınıstrligi men О́zbekstan Respýb­lıkasynyń Investısııalar jáne syrtqy saýda mınıstrligi arasyndaǵy «Ortalyq Azııa» halyqaralyq saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq ortalyǵyn qurý máse­leleri jónindegi ózara túsinistik týraly memorandým; Qazaqstan Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrligi men О́zbekstan Mınıstrler Kabıneti janyn­daǵy Din isteri jónindegi komıtet arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým. 

Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Táýelsizdik jáne gýmanızm moný­mentine gúl shoǵyn qoıyp, ózbek halqynyń azattyǵy úshin kúresken babalar rýhyna taǵzym etti. Tashkenttiń Mýs­takıllık alańynda ornalasqan bul monýment ózbek ultynyń beıbitshilik pen bostandyqqa, meıirimdilik pen tatý kórshilikke, dostyq pen baýyrlastyqqa umtylysyn aıshyqtaıdy. Monýment oıý-órnekpen bezendirilgen metaldy sfera beınesinde salynǵan jáne onda О́zbekstannyń kartasy beınelengen. Qolynda balasy bar baqytty ana músini eskertkishke kórik berip tur.