“JOL KARTASY” JÁNE OŃ О́ZGERISTER

Memleket basshysynyń syn­dar­ly saıasatynyń nátıjesinde el ekonomıkasynyń damýyna yq­pal etetin mańyzdy baǵdar­la­malar kezeń-kezeńimen ómirge joldama alyp otyr. Osylaısha qazaqstandyqtardyń qóńilinen shyqqan, ári áleýmettik jaǵynan qorǵalýyn kózdegen “Jol kar­tasy” baǵdarlamasynyń orny erek­she deýge tolyq negiz bar. “Jol kartasynyń” bas­ta­lýy­na deıin jalpy jumyssyzdyq deń­geıi oblysta 6,8 paıyzdy qu­rasa, baıypty jumys nátıje­sin­de ótken jyldyń aıaǵynda edáýir tómendedi. Oblysta ınvestısııa­lyq jobalardy júzege asyrý úshin 19597 jumys ornyn qurýǵa 12,7 mlrd. teńge kóleminde qar­jy bólinse, áleýmettik jumys oryndaryn qurý jáne jastar praktıkasy baǵdarlamalaryn ke­ńeı­týge respýblıkalyq bıýdjet­ten – 728 mln. teńge, kadrlardy daıarlaý men qaıta daıarlaýǵa 1,1 mlrd. teńgeden astam qarjy qa­rastyrylyp, kóptegen jumys­tar­dyń tııanaǵy keltirildi. Má­se­len, sheshimin kútken 303 joba qamty­lyp, onyń 58-in turǵyn úı-kom­mýnaldyq sharýashylyq nysanda­ry, 95-in jol jóndeý jumystary, 87-sin áleýmettik, 63-in qalalar­daǵy jáne aýyldar­daǵy áleýmet­tik-mádenı oryndar qurady. Osy atalǵan jumystarǵa 19847 jumys orny qurylyp, or­nalastyryl­ǵandardyń 82 paıyzy nemese 16276 adam jumyspen qamtý organdarynyń joldamasy ar­qyly jiberilgenin atap aıtqan jón. Baǵdarlama sheńberinde TKSh-ny qaıta jańǵyrtý jónin­de 58 jobany iske asyrýǵa baǵdarlamaǵa bólingen qarjynyń úshten bir bóligi nemese 4,8 mlrd. teńgesi jumsaldy. Nátıjesinde 67,1 shaqyrym sýmen jabdyqtaý jelileri, 23,9 shaqyrym kana­lı­za­sııalyq júıeler, 8 kanalı­za­sııa­lyq nasos stansalary, 19,9 sha­qyrym jylý jelileri jón­de­lip, jylý júıesiniń 4 nysany qaıta iske qosyldy jáne 44,6 shaqyrym elektr jelileri, 17,2 gaz jetkizý júıesi qaıta jasa­lyp, suıyq gazǵa arnalǵan 47 top­tyq qoıma qalpyna kelti­ril­di. Taldyqorǵan qalasynyń 7 myńnan astam turǵyny ortalyq gazǵa qosylý múmkindigin paı­da­la­nyp otyr. Birneshe jyldan beri alǵash ret jylýmen qamtamasyz etý je­lilerin jóndeý men qaıta qal­py­na keltirýge 2 mlrd. teńgeden astam qarjy bólinip, Qapshaǵaı, Taldyqorǵan, Ile, Qarasaı aýdan­daryndaǵy jylý qazan­dyq­tary men jylytý jelileri jón­deldi. Jol jóndeý jumystaryna 2,8 mlrd. teńgelik 95 joba iske asyrylyp, 394,5 shaqyrym jolǵa ortasha, 459,8 myń sharshy metr jolǵa aǵymdaǵy jóndeý jumys­tary júrgizildi. “Jol kartasyn” iske asyrý sheńberinde 53 bilim berý, 27 den­saýlyq saqtaý, 4 murajaı, 2 sport jáne 1 áleýmettik nysan­dy jóndeý, qaıta jóndeý jáne jylytý jumystary qatar júr­gizilip, jaǵdaı jaqsardy. “Jol kartasyndaǵy” basty baǵyttardyń biri – kadrlardy daıarlaý jáne qaıta daıarlaý. Bul aldyńǵy jyldarǵa qaraǵanda ká­siptik bilim berý júıesiniń múm­kindigin barynsha paıdalanýǵa jol ashty. Oqýǵa jumyssyz aza­mat­tarmen qatar, qosymsha kásip alý úshin tolyq emes rejimde ju­mys­pen qamtylǵan azamattar jiberilip, 9704 adamdy daıarlaý jáne qaıta daıarlaý úshin res­pýb­lı­kalyq bıýdjetten 1,1 mlrd. teńgeden astam qarjy bólindi. Kadrlardy kásiptik oqytý jáne qaıta daıarlaý 32 oqý ornynda 36 kásip pen mamandyqtyń túri boı­ynsha ótkizilse, sheteldik jumys kúshin almastyrýdy kóz­deı­tin birqatar kúrdeli maman­dyq­tar boıynsha kadrlardy daıarlaý oqý oryndarynyń ju­mys berýshiler­men kelisim-shart jasaýy arqyly tikeleı kásip­oryndarda júrgizil­genin aıtýǵa bolady. Oblysta daǵdarystyń aldyn alý, jumyssyzdyqty boldyrmaý maqsatynda oblys ákiminiń 2009 jylǵy “Qyzmetkerlerdi jappaı jumystan bosatýdyń aldyn-alý máselelerin qaraý jáne eńbek rynogyn turaqtandyrý sharala­ryn qabyldaý jónindegi jumys tobyn qurý týraly” qaýlysyna sáı­kes “Jol kartasynyń” júze­ge asyrylýyna turaqty monı­to­rıng júrgizilip, baqylaý or­natyldy. Áleýmettik jumys oryn­da­ryn qurý baǵdarlamasy halyq­tyń nysanaly tobynyń ishinen laıyqty jumys taba almaǵan sa­nattaǵy tulǵalardy jumyspen qamtýǵa, al, “Jastar praktı­ka­sy” baǵdarlamasy jas túlek­ter­diń eńbek rynogynda baǵdar­la­nýy­na jáne jarty jyl boıy 15000 teńge kóleminde jalaqy alýyna múmkindik berdi. Osylaı­sha áleýmettik jumys oryndaryn qurýǵa 532 mln. teńge bólinip, 5911 adamdy, jastar praktıka­syn uıymdastyrýǵa 196 mln. teńge bólinip, oqý ornynyń 2177 túlegin qamtý josparlansa, osy maqsatta 2168 kásiporyn, uıym­darmen kelisim-shart jasaldy. Halyqtyń nysanaly tob­ynyń ishinen 7673 adam áleý­met­tik jumys oryndarymen qamta­masyz etilip, “Jastar praktı­ka­sy” baǵdarlamasy barlyq aýmaq­tarda keńinen etek alyp, bel­sen­di damýǵa ıe boldy. Oǵan jibe­rilgenderdiń sany 2922 adamǵa jetip, baǵdarlama nátıjesinde búgingi kúni jas túlekter ózderine laıyqty jumys tabýǵa tolyq múmkindik aldy jáne 1016 jas maman turaqty jumysqa orna­lasqanyn aıtýǵa bolady. Aıta bersek, mundaı ıgilikti ister jetkilikti. Árıne, aǵymdaǵy jyly da bul jumystar odan ári jalǵasatyny anyq. Bul baǵyt­ta­ǵy jumystarǵa jyl basynan jan-jaqty daıyndyq óristetilip keledi. “Jol kartasy” óńirdegi eldi mekenderdiń dáýleti men sáýle­tine ózindik qoltańbasyn qal­dy­rýmen qatar halyqtyń kúnkóri­sin jaqsartyp, ómirlerin ózgertti deýge tolyq negiz bar. Avtory: Kúmisjan BAIJANAlmaty oblysy.,