Ǵasyr jasaǵan maıdanger

Sársenbi, 9 mamyr 2012 7:06

Bizdiń aýdandaǵy Súmbe aýyl okrýgine qarasty Jańasaı aýylynda Uly Otan so­ǵysynyń ardageri, Almatyda jasaqtalǵan ataqty 100-brıgadanyń jaýyngeri, ardaqty ustaz, aýdannyń qurmetti azamaty, bıyl 100 jasqa kelgen Kúrishbek Kójekbaev aqsaqal turady. 90 jyldyq torqaly toıyn oblys, aýdan basshylary jaqsylap ótkizip bergen. Bıyl 100 jyldyǵyn aýdan, oblys bolyp 5 mamyrda toıladyq.

Sársenbi, 9 mamyr 2012 7:06

Bizdiń aýdandaǵy Súmbe aýyl okrýgine qarasty Jańasaı aýylynda Uly Otan so­ǵysynyń ardageri, Almatyda jasaqtalǵan ataqty 100-brıgadanyń jaýyngeri, ardaqty ustaz, aýdannyń qurmetti azamaty, bıyl 100 jasqa kelgen Kúrishbek Kójekbaev aqsaqal turady. 90 jyldyq torqaly toıyn oblys, aýdan basshylary jaqsylap ótkizip bergen. Bıyl 100 jyldyǵyn aýdan, oblys bolyp 5 mamyrda toıladyq.

Mektepterde ardager ustazdyń 100 jyl­­dyǵyna arnalǵan keshter, kezdesýler ótki­­zilýde. Aýdandyq bi­­­lim bólimi, «Urpaq paryzy» qoǵamdyq birles­­­tigi oqýshylar arasynda «Júz jasaǵan jaýynger» atty ádebı shyǵarmalar baıqaýyn jarııalady. Baıqaý qorytyndysy 5 mamyr kúni mereıtoı saltanatynda jarııalanyp, jeńim­­pazdar marapattaldy.

Kúrishbek aqsaqal 1930 jyly Almaty qa­la­­­syndaǵy muǵalimder daıarlaıtyn 6 aı­lyq kýrsty, 1931 jyly Qarqaradaǵy úsh aılyq muǵalimder kýrsyn bitiredi. Uıǵyr aýdany­­­nyń Qyr­ǵyz­saı aýylynda bastaýysh mektep meńge­rý­shisi bolyp qyzmet atqarǵan. 1931 jyly Kegen aýdandyq atqarý komıtetinde is basqa­rýshy, 1931-1933 jyldary qazirgi Raıymbek aýdanynyń Qojbanbet bastaýysh mek­­­­te­biniń meńgerýshisi, 1933-1934 jyldary Uı­ǵyr aýdanyndaǵy Súmbe aýylynda bastaýysh mektep meńgerýshisi qyzmetterin atqar­ǵan. 1933 jyly tamyzda Oraz Jandosovpen júz­­­desip, qyzmettes bolǵan. Ony ustaz tut­qan. Basshy retinde adamger­shi­li­gin, talap­shyldy­ǵyn, ultjandylyǵyn ózine úlgi etip, qazir de maqtanyshpen aıtyp otyrady.

Jambylmen dámdes bolyp birneshe ret kezdesken. 100-atqyshtar brıgadasynda qa­zaq­tyń ba­­tyr qyzy Mánshúk Mámetovamen birge bol­­­ǵan. Mánshúktiń erligin urpaqqa úlgi etip otyrady.

1945 jyly aman-esen elge oralǵan ardager qaıtadan óziniń súıikti isi – ustazdyq jumysyn jalǵastyrdy. Kúrishbek atanyń kindiginen tórt qyz, eki ul bar. Qazir kóptegen nemere, shóbereleriniń ortasynda otyrǵan ardager jaýynger egemen eline tek beıbitshilik tileıtinin aıtady. Myna jyr sol ǵasyr jasaǵan qarııaǵa arnalady.

Janyna jylý bolǵan muzdaǵannyń,

Emi bolǵan júregi syzdaǵannyń.

Qaýyrsyny qyrqylyp, shaý tartsa da,

Tuǵyrynan taımaǵan muzbalaǵym.

– Qanaty áli qatpaǵan jas qyran em,

Ustazdyqtyń bastalǵan tas bulaǵy em.

Qatar júrdim marqasqa myqtylarmen,

Dámdes boldym aıaýly jaqsylarmen.

«Oıan qazaq, kóter» dep týdy bıik,

Jattadyq Mirjaqyptyń jyryn uıyp.

Týǵan elge qaltqysyz qyzmettiń,

Men solardan úırendim, syryn uǵyp.

Dep, – atam bastap edi áńgimesin,

Tar jolda taıǵaq keshken bar kúresin.

Ár kúni, ár saǵaty merzimimen,

Jattalyp ár oqıǵa, árbir esim.

– Úlgi tuttym únemi kishiligin,

Hatshy boldy, qashandy isi myǵym.

Shalkóde men Qarqara jurtshylyǵy,

Kóp kórdi Jandosovtyń kisiligin.

Tamshyny janarymda jasyrynǵan,

Kórsetpeı kólegeılep asyl uldan.

Qosh, aǵa, – dep keterde qoshtasyp em,

Qol bulǵap, ór Qaıqynyń asýynan.

Jastyq shaqty qashan da alǵyr der em,

Jaqsylardy shalqyǵan aıdyn kórem.

Almatyda kórdim de sálem berip,

Eki ret dámdes boldym Jambylmenen.

Mánshúk qyz orta boıly, janary ot bir,

Bota kóz, qaısar minez talaby ótkir.

Tirisinde-aq jigitter moıyndaıtyn,

«Batyr ári mergen qyz, dara» – dep bir.

Hat taratyp alystan kórinse de,

Sarbazdar syr aıtatyn sherin tóge.

«Maksımkasyn» tazalap otyratyn,

Qyzǵaldaqtaı kóz tartyp bólimshede.

Jaý jaǵadan alǵanda, jerimdi órtep,

Mundaı erlik kezdespes ómirde tek.

Erligine tań qalyp, batyr qyzdyń,

Arýlap, jerlengenbiz Nevelge ákep.

 9 mamyr. Kóp kúttik osy kúndi,

Jaýǵa qatal, dosqa boldyq keshirimdi.

«1945. Almaty. Kúrishbek!» – dep,

Reıstagqa men jazdym esimimdi.

*         *         *

Batyry qurmetti ǵoı bar barynda eli,

«Aman ba?!» – dep asqar taý, aıdyn kóli.

Sarbulaqtan dúrbi sap qarap otyr,

100-shi brıgadanyń jaýyngeri.

Maıdangerge jas urpaq basyńdy ıgin,

Ǵıbratyna bólenip asyl nurdyń.

Sapta tur, qart jaýynger, ardaqty ustaz,

Sharshamaı-aq óńgerip, ǵasyr júgin.

Mamythan QUDAIBERGENOV.

 Almaty oblysy, Uıǵyr aýdany, Shonjy aýyly.