Aldymen Ulttyq ekonomıka mınıstri Rýslan Dálenov memleket-jekemenshik áriptestiginiń el ekonomıkasyna áseri, sondaı-aq ony jandandyrý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly baıandady. Onyń aıtýynsha, sońǵy jyldary memleket-jekemenshik áriptestigi arqyly ınvestısııalar tartý ulǵaıdy. Bul ishki jalpy ónimniń ósýine 0,2% deńgeıinde úles qosty.
− 1-mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha jobalardyń jalpy sany 2,9 trln teńge somasyna 1285 jobany quraıdy. Onyń ishinde 1,5 trln teńge somasyna 548 shart jasaldy. Daıyndyq satysynda 1,4 trln teńge somasyna 737 joba tur. Eń kóp jobalar sany bilim berý, densaýlyq saqtaý, energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, mádenıet jáne sport salalaryna tıesili. Respýblıkalyq deńgeıde 25 joba bar, onyń ishinde 9 kelisimshart jasalǵan, konkýrs satysynda 2 joba jáne josparlaý satysynda – 14 joba bar. Jasalǵan kelisimsharttar sany boıynsha Shyǵys Qazaqstan jáne Pavlodar oblystary men Almaty qalasy kósh bastap tur, – dedi Ulttyq ekonomıka mınıstri. Mınıstr keltirgen málimet boıynsha memleket-jekemenshik áriptestigin jandandyryp, rásimderdi jeńildetý maqsatynda zańnamalyq túrde baǵdarlamalyq memleket-jekemenshik áriptestiginiń jańa quraly qarastyrylǵan. Endi memleket-jekemenshik áriptestigi rásimderin salalyq memlekettik baǵdarlamalarda qarastyrýǵa bolady.
Jıynda sóz alǵan Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Roman Sklıar memleket-jekemenshik áriptestigi aıasynda iske asyrylyp jatqan jobalarǵa jan-jaqty toqtaldy. Qazirgi ýaqytta mınıstrlik jetekshilik etetin salalarda MJÁ tetigi sheńberinde jalpy 32 joba daıyndalyp jatsa, onyń ishinde 10 joba – respýblıkalyq, 22 joba óńirlik deńgeıde pysyqtalýda.
− Úlken Almaty aınalma avtomobıl jolyn salý jáne paıdalaný jobasy boıynsha konsessıoner mobılızasııalyq jumystardy aıaqtap, qurylys-montajdaý jumystaryna kiristi. Jol qozǵalysy 2021 jyly ashylady. Sonymen qatar Túrkistan oblysynyń júrdek avtomobıl joldaryn salý jáne paıdalaný jobasy boıynsha Shymkent jáne Saryaǵash qalalary aınalma joldarynyń qurylysy (150 km) men jalpy qashyqtyǵy 265 km joldy paıdalanýǵa berý kózdelýde. Bıyl maýsym aıynda jobany respýblıkalyq bıýdjettik komıssııa otyrysyna shyǵaryp, konkýrs jarııalaý josparlanǵan, – dedi mınıstr. Onyń aıtýynsha, «Jol aqysyn alýdyń ashyq júıesi» jobasy negizinde respýblıkalyq mańyzy bar 11 myń shaqyrym avtokólik joldarynda aqyly jol júıesi engizilmek. Buǵan qosa, Almaty stansasyn aınalyp ótetin 73,2 shaqyrymdyq temir jol jelisiniń qurylysy jobasy boıynsha konkýrstyń birinshi kezeńi anyqtaldy. Kelisimshartqa qol qoıý bıylǵy qarasha aıyna josparlanǵan. Qurylys jumystaryn 2020-2022 jyldar aralyǵynda júrgizý kózdelip otyr.
615 mlrd teńge únemdeldi
Memleket-jekemenshik áriptestikti áleýmettik jobalarda iske asyrý týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov pen Bilim jáne ǵylym mınıstri Kúlásh Shámshıdınova baıandady. Densaýlyq saqtaý mınıstriniń aıtýynsha, sońǵy úsh jylda óńirler jalpy somasy 52 mlrd teńgege 111 densaýlyq saqtaý salasyndaǵy MJÁ shartyn jasasty. Konkýrstyq rásimderdi ótkizý satysynda taǵy da 93 joba bar, 83 joba ázirleý satysynda.
− О́ńirler ambýlatorııalyq-emhanalyq qyzmet nysandaryn salý jáne paıdalanýǵa berý, sondaı-aq medısınalyq tehnıkamen jaraqtandyrý jobalaryn iske asyryp jatyr, – dedi E. Birtanov. Onyń aıtýynsha, maýsym aıynyń sońyna deıin ózektendirilgen óńirlik damý josparlary negizinde Densaýlyq saqtaý ınfraqurylymyn damytýdyń 2026 jylǵa deıingi biryńǵaı perspektıvalyq jospary bekitiledi. K.Shámshıdınovanyń aıtýynsha, búginde bilim salasynda memleket-jekemenshik áriptestik boıynsha 271 joba iske asyrylýda, onyń 90%-y operasııalyq shyǵyndardy óteý, 10%-y ınvestısııalyq shyǵyndardy óteý arqyly júzege asyrylǵan. Bul jobalardyń negizgi úlesi mektepke deıingi bilim salasynda iske asyrylýda.
− Nátıjesinde 2013 jyldan bastap jekemenshik mektepke deıingi uıymdardyń sany 1 045-ten 3 640-qa deıin ósti. 2018 jyldyń qorytyndysy boıynsha 3-ten 6 jasqa deıingi balalardy qamtý 95%-dy qurady, – dedi Bilim jáne ǵylym mınıstri. Onyń aıtýynsha, jeke sektordy tarta otyryp, memleket shamamen 615 mlrd teńgeni únemdedi, sebebi 307 myń balany qamtý úshin jańadan 1 myńnan astam balabaqsha salý qajet bolar edi. Osy arqyly Qazaqstanda 15 jańa jekemenshik mektep ashyldy, bul oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyn 5 myń orynǵa qysqartýǵa múmkindik berdi. Jyl sońyna deıin taǵy 18 mektep ashylady dep josparlanyp otyr.
О́ńirlerge mindet júkteldi
Premer-Mınıstr A.Mamın mınıstrlikter men óńir ákimderiniń baıandamalaryn tyńdaǵannan keıin, memleket-jekemenshik áriptestigin odan ári damytý jóninde birqatar naqty tapsyrma berdi.
− Memleket-jekemenshik áriptestigi – ınvestısııalardy tartýdyń negizgi quraldarynyń biri ári ekonomıkanyń qarqyndy ósýiniń faktory. Ony damytý Úkimet jumysynyń basym baǵyttarynyń biri. Qazaqstanda búginde 3 trln teńgege 1300-ge jýyq kelisimshartqa qol qoıyldy jáne ázirlený satysynda tur. Eń aýqymdy jobalar kólik jáne ınfraqurylym, energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, bilim berý, densaýlyq saqtaý sektorlarynda iske asyrylýda, dedi Úkimet basshysy. Premer-Mınıstrdiń aıtýynsha, óńirlerdiń ákimderi bıýdjetten az shyǵynmen iske asyrylatyn jobalarǵa basa nazar aýdarýy kerek. Iri ınfraqurylymdyq jobalardy, onyń ishinde kólik jáne energetıka, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq jobalaryn iske asyrýdy jandandyrý maqsatynda memleket pen jekemenshik áriptestiktiń damýyn yntalandyrýda halyqaralyq aldyńǵy qatarly tájirıbeni eskere otyryp, qosymsha tetikterdi pysyqtaýdy tapsyrdy.
− Densaýlyq saqtaý salasynda MJÁ jobalary belsendi túrde iske asyrylyp jatyr. Bul baǵyttyń áleýeti úlken. Sonymen qatar bilim berý jelisi boıynsha MJÁ quraly balabaqshalardy orynmen qamtamasyz etý úshin belsendi túrde qoldanylýda. «Balapan» baǵdarlamasy iske asyrylyp jatyr. Búgingi tańda balabaqshalardaǵy oryndardyń 40%-ǵa jýyǵyn jeke sektor berip otyr, onda 307 myńnan astam bala qamtylǵan. О́ńir ákimdikterine balabaqshalar úshin jan basyna qaraı qarjylandyrý normatıvin oryndaýdy qamtamasyz etý qajet. Mektepterdi salý kezinde de memleket-jekemenshik áriptestik tájirıbesin keńinen qoldanǵan jón, – dedi A.Mamın. Memleket pen jekemenshik áriptestikti damytý sharalaryn jandandyrý jumystary Ulttyq ekonomıka mınıstrligine tapsyryldy.
