Quramajem – mal bordaqylaýdyń alǵysharty

Qyzylordaǵa qońsy qonǵan Túr­kistan oblysynyń Saıram aýdanyndaǵy Qarabulaq aýylyn muqym jurt biledi. Respýb­lıkamyzdyń tórt oblysyna mal bordaqylap, et satady. Ala­qan­daı ǵana aýyl. Qarasýdy jaǵa­lap qonǵan aýyldyń jaıylymy joq­qa tán. Bordaqyǵa baılanǵan múıizdi iri qaralar óriske shyǵyp, aıaǵymen jaıylý degendi bilmeı-aq ketedi. Koregi – quramajem. Qo­ńyna qarasań óriske jaıyl­ǵan ógizge qaraǵanda saýyrynan masa taıyp jyǵylady. Tarazy­ǵa salsań óristegi eki sıyrdyń sal­maǵyn basady. Iаǵnı, mal baǵa­tyn aǵaıynnyń paıdaǵa shyq­qysy kelse quramajemsiz kúni joq.

Qyzylorda oblysynyń kásip­kerleri bul salaǵa qatty kóńil bó­lip jatyr. Isker azamattar bel­ sheship kirisip ketti. Sonyń biri – Qarmaqshy aýdanynyń turǵy­ny Lıýdmıla Almerenova. Ol úıi­niń janynan quramajem daıyndaıtyn shaǵyn seh ashyp aldy.

Tórt túliginen árkim-aq paıda kór­gisi keledi. Et, sút baǵasy jyl sanap ósip barady. Semiz maldyń quny joǵary. Osynyń bárin oı­ eleginen ótkizgen Lıýdmıla mem­lekettik qoldaý aıasynda ashyl­ǵan arnaıy kýrsta dáris alady. Mamandyǵy tehnolog kelinshek otaǵasymen birlese otyryp, qu­­ra­ma jem daıyndaýǵa qajet nus­qaý­lyq oqýlyqtardy oqıdy. Osy­laısha qurama jem daıyndaıtyn seh qondyrǵysyn Reseıden satyp alyp, jumysyn bastap ketti.

Shaǵyn sehtyń ázirge aıy­na­ 1 myń 500 keli qurama jem­ da­ıyndaýǵa múmkindigi jete­di. Boıynda mal semirtýge qa­jet­ dárýmenge baı azyqty sa­typ alǵysy keletinder kóp bol­ǵandyqtan kásipker memlekettik qol­daý arqyly jeńil nesıe al­maq. Osylaısha kásibiniń aıasyn keńeıtpek.

Bıdaı untaǵy, kúnjara, jo­ńyshqa men kalsıı fosfaty qosylǵan quramajem saýyn sıyr men bordaqydaǵy ógiz úshin qu­narly taǵam. Sondyqtan da su­ranys kóp. Osyndaıda eske tú­sedi. Dúnıe júzine eksportqa mramor etin daıyndap berip otyr­ǵan Ońtústik Koreıadaǵy mal bordaqylaý konserniniń bas­shylary quramajem daıyn­daıtyn shóp, daqyldardy Ame­rıka, Kanada sııaqty memleket­terden satyp alady eken. О́ıt­keni, ózderinde bos jer joq. Ár aımaqta qurama jem daıyndaıtyn ortalyqtar bar, olar mal bor­daqylaıtyn alyp fermalardy dárýmendermen qamtamasyz etip otyrady. Qazaqstan syrttan jem-shóp satyp alatyn jaǵdaıda emes. Mal bordaqylaý isin jolǵa qoıyp alsa, tasy órge domalaıdy. Qyzylordalyq kásipkerler munyń baǵamyn jaqsy bilip otyr.

Qyzylorda oblysy