Rýhanııat • 22 Mamyr, 2019

Adamzattyń Aıtmatovy – Arqa tórinde

1960 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Taıaýda Nur-Sultan qalasynyń Dostyq úıinde Qazaqstan halqy Assambleıasy men «Qyrǵyzstan – Astana» etnomádenı birlestiginiń uıymdastyrýymen álem ádebıetiniń klassıgi Shyńǵys Aıtmatovqa arnalǵan «Taý men dala kezdesýi» atty shyǵarmashylyq kesh ótti. Atalǵan aýqymdy is-sharaǵa Qyrǵyzstannyń qoǵam qaıratkeri, jazýshy, Rozetta Aıtmatova jáne belgili qoǵam qaıratkerleri, jazýshylar, ǵalymdar, Qazaqstan halqy Assambleıasy músheleri, elshilikterdiń, etnomádenı birlestikter men QHA jastar qanatynyń ókilderi qatysty.

Adamzattyń Aıtmatovy – Arqa tórinde
Zamanymyzdyń zańǵar jazýshysy, álem ádebıetiniń klassıgi Shyńǵys Aıtmatovqa arnalǵan shyǵarmashylyq kesh aıasynda dóńgelek ústel uıymdastyryldy. Jıyn barysynda sóz sóılegen QHA Tóraǵasynyń orynbasary Janseıit Túımebaev Qazaq­stannyń halyq jazýshysy Shyń­ǵys Aıtmatov qazaq-qyr­ǵyzǵa ortaq tulǵa ekenin jetkizdi.

«Shyńǵys Aıtmatovtyń ákesi Tórequldy kezinde kór­nek­­ti memleket jáne qoǵam qaı­rat­keri Turar Rysqulov Tash­kent qalasyna oqýǵa túsirip, tikeleı tálim-tárbıe bergenin bilesizder, bolashaq jazýshy eńbek jolyn Jambyl oblysynda bastaǵan. Bul sáıkestikter keıinirek jazýshynyń ádebı qorjynyn kórkem obrazdarmen baıytyp, shyǵarmashylyq joly men izdenisteri qazaq halqymen tyǵyz baılanysta órbigen», dedi Janseıit Qanseıituly.

О́z kezeginde Qyrǵyz Res­pýb­lıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Jeenbek Kýlýbaev byltyr elordamyzdaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada ótken «Aıtmatov taǵylymy» atty halyqaralyq forýmdy tilge tıek etip, Nur-Sultan qalasynyń qaq tórinen áıgili jazýshyǵa eskertkish ornatylatyn orynnyń belgilengenin atap ótti. «Qazaq eli qyrǵyz jazýshysynyń shyǵarmashylyǵyn joǵary baǵalap, Qazaqstannyń halyq jazýshysy ataǵyn berdi. Qazirgi sátte Nur-Sultan qalasynda Shyńǵys Aıtmatov atyndaǵy kóshe de bar», dedi elshi myrza. 

Aty ańyzǵa aınalǵan adam­zattyń Aıt­matovy ómir boıy qazaq jazýshysy Muhtar Áýe­zovti pir tutyp, zamandastary Qaltaı Muha­medjanov, Oljas Súleımenov, Zeınolla Qabdolov, Sherhan Murtaza, Muhtar Shahanovpen dostyq qarym-qatynasta etene aralas­qany belgili.

Atalǵan jıynda Qazaqstanǵa arnaıy shaqyrylǵan jazý­shynyń qaryndasy, Qyrǵyz Respýblıkasynyń qoǵam qaı­ratkeri Rozetta Aıtmatova aǵasy jaıly jyly estelikterimen bólisip, qazaqtyń klassık jazýshysy Muhtar Áýezovpen kezdes­ken sátterin áńgimelep berdi.

«Muhtar Omarhanuly Shyń­ǵysqa shyǵarmashylyqta kóp sharapatyn tıgizdi. Únemi qol­dap, kórkem dúnıelerine jaq­sy pikir­lerin jıi jazyp júrdi. Shyń­ǵysty qazaq pen qyrǵyzǵa ortaq tulǵa deıtinimiz de sol – aǵamyzdyń týyndylary bo­ıyn­sha sahnalanǵan alǵashqy spektaklder de Qazaqstanda qoıyldy. Onyń ár shyǵarmasynda qazaq dúnıetanymy, kóshpeli túrki dúnıesi mindetti túrde oryn alatyn. Búgingi basqosý sol ishki rýhanı baılanystyń bir kórinisi dep oılaımyn», dedi R.Aıtmatova.

Atalǵan dóńgelek ústel­de depýtat Saýytbek Abdrah­manov Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń, onyń ishinde Nur-Sultan qalasyndaǵy etno­mádenı birlestikterdiń jaqsy bir jańasha úrdisti qolǵa al­ǵanyn aıryqsha atap ótti. «Ja­qynda «Naýaı – Shyǵys juldyzy» atty keshke kýá bolyp, ózbek aǵaıyndarmen áıgili Álisher Naýaı jaıly keleli keńes qursaq, búgin adamzattyń Aıtmatovyn ulyqtap, qyrǵyz baýyrlarmen kezdesip otyrmyz. Bul – Assambleıaǵa óte jarasatyn shara. Biz Qazaqstandaǵy barlyq halyqty osylaı uly ádebıeti, uly dástúri arqyly jaqyndastyrýymyz kerek. Shyńǵys aǵanyń meniń ómirimde alar orny erekshe. Aǵamyzdan alǵan bir ǵana suhbat – ómirime keń óris ashty deýime bolady. Aıtmatovtyń qazaq ortasynda qadyr-qasıeti óte erekshe. Qazaqtyń barlyq jaqsy qasıetin, qanshama ýaqyt aıta almaı kelgen qaıǵy-qasiretin álemge kórsetken biregeı tulǵa», dedi S.Abdrahmanov. 

Dóńgelek ústelden bólek «Taý men dala kezdesýi» atty sýretshiler kórmesiniń ashylýy, «Shyńǵys Aıtmatov. Dáýir. Tulǵa. Gýmanızm» atty halyqaralyq esse baıqaýy men «Manas Aala­my» atty jas manasshylar baıqaýynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimi ótti. Sondaı-aq Nur-Sultan qalasyndaǵy №79 mektep-lıseıinde Sh.Aıt­matov murajaıy ashylyp, Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Mem­lekettik akademııalyq qazaq mýzy­kalyq drama teatry Sh.Aıt­matov shyǵarmasy boıynsha «Qyzyl oramaldy shynarym» spektaklin usyndy.