Qoǵam • 24 Mamyr, 2019

Áleýmettik jańǵyrýdyń aldynda tur

843 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazaqstandyq qoǵamnyń ekonomıkalyq jiktelýi Djını koeffı­sıentine sáıkes – 0, 287 deńgeıinde baıqalǵan. Salystyrmaly túrde alǵanda, Reseıde bul koeffısıent – 0, 41. Al Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy (EYDU) elderinde ortasha eseppen – 0, 316-ny kórsetken. Mundaı statıstıkalyq derekterdi «Qazaqstannyń áleýmettik-saıası jańǵyrýynyń baǵdarlary» halyqaralyq ǵylymı konferensııasynyń qatysýshylary jetkizdi.

Áleýmettik jańǵyrýdyń aldynda tur
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde ótken keleli basqosýǵa elimizben qatar TMD jáne alys-jaqyn memleketterdiń jetek­shi ǵalymdary, ekonomıst-sarap­shylar, sondaı-aq qoǵamdyq ıns­­tıtýttar men úkimettik emes uıym­­dardyń ókilderi jınaldy. Ýnı­­ver­sıtettiń prorektory Gúl­nár Mer­zadınova búginde Qazaq­­stan ál-aýqaty turaqty teń mú­m­kin­dikter qoǵamyn qurýǵa bet al­ǵa­nyn aıtty. Spıker dál osy ıdeıa eldi áleýmettik jańǵyrýǵa alyp keletinine senimdi.

– Ýaqyt ótken saıyn áleýmettik salaǵa arnalǵan qarajat ulǵaıýda. Elbasy Nursultan Nazarbaev Jol­daýynda turmys deńgeıin ósirý, tabys kólemin kóbeıtýden keıingi mańyzdy másele ekendigin atap ótti. Bul turǵydan alǵanda memlekettiń aldyna jańa mindetter qoıylyp otyr. Joldaýda strategııalyq naqty maqsat belgilengen. Bes jyl­dyń ishinde barlyq qarjy kózderi­nen bilim, ǵylym jáne densaý­lyq saqtaý salasyna baǵyttalǵan somany ishki jalpy ónimniń 10%-na art­tyrý josparlanǵan. Demek, 2018 jyldaǵy ishki jalpy ónimdi esep­ke alsaq, bul shamamen 5,9 trln teńge (17 mlrd AQSh dollary). Uzaq merzimdi ekonomıkalyq áser­di qarapaıym qazaqstandyqtar da sezip, ómir súrý sapasynyń ós­ke­nin baıqaıtyn bolady. Jańa múm­kin­dikter ashylyp, sapaly medısına arzandaı túsedi, – dedi ol.

«Qoǵamdyq aýdıt» seriktes­tik plat­formasynyń, sol sekildi «Serpin» ulttyq bilim berý jáne ınno­­vasııa palatalarynyń tóraǵasy Murat Ábenovtiń sózinshe, tehnolo­gııa­lyq úderister órlegen saıyn adam­zattyń da suranystary kún sanap kóbeıip keledi.

– Álem úlken jańǵyrtý keze­ńiniń aldynda tur. Aqpanda Dý­baı shaharynda ótken Úkimet ókil­deri­niń dúnıejúzilik sammıtine qa­tys­tym. Sonda nemis ekonomısi, «Tór­tinshi ónerkásiptik revolıýsııa» kita­by­nyń avtory Klaýs Shvab aıtqan sóz esimde jattalyp qaldy. «Qazir memlekettik basqarý modeli jańarý ústinde. Jylma-jyl memleket basshylaryna, bılik ókilderine eldi basqarý ońaı bolmaı keledi. Sebebi ınternet keńistigi jahan jurtyn bir arnada toǵystyrdy. Soǵan baılanysty adamdardyń da qajettilikteri artyp, úkimetke qoıylǵan talap kúsheıdi» degen edi ol. Jýyrda «Amanat» azamattyq platformasyn qurdyq. Mundaǵy maq­sat – aldaǵy kezekten tys pre­zı­denttik saılaýdy baqylaý. Biz halyq­tyń eldegi saıası proses­ter jaıly pikirin surastyrdyq. Anyq­­talǵandaı, kóbisi teń quqyq­tardyń bolǵanyn qalaıdy. Qazaq­stan­dyqtar áleýmettik tepe-teńdik saqtalsa, bılikpen dıalog qurýǵa ázir ekenderin bildirdi, – dedi ol.

Plenarlyq otyrysta kórshiles mem­le­ketter arasyndaǵy ıntegra­sııa­­lyq úderis týrasynda da biraz pikirler aıtyldy. Máselen, Qazaq­stan halqy Assambleıasy Tóraǵa­sy­nyń orynbasary Sherzod Pýlatov 2019 jyl Qazaqstannyń О́zbekstandaǵy jyly atalyp, qos memlekettiń ara­syn­daǵy saýda-ekonomıkalyq baı­la­nys­tyń órisi keńeıgenin tizip shyqty.

Ol baýyrlas halyqtardyń yn­ty­maqtastyǵyn nyǵaıtýda Qazaq­stan halqy Assambleıasynyń róline erekshe baǵa berdi.

Jaqsylyq MURATQALI 
Sońǵy jańalyqtar