Rýhanııat • 11 Maýsym, 2019

«Júz jyldyq jylnama» atty 5 tomdyq jınaqtyń tusaýkeseri ótti

1165 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Elordada Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Júz jyldyq jylnama» atty 5 tomdyq jınaqtyń tusaýkeseri ótti.

«Júz jyldyq jylnama» atty 5 tomdyq jınaqtyń tusaýkeseri ótti

Sýretterdi túsirgen Erlan OMAR

Kitaptyń tanystyrylymyna BAQ basshylary, ardager jýrnalıster qatysty. Is-shara «Egemen Qazaqstan» gazetiniń 100 jyldyq mereıtoıy aıasynda ótip otyr.

«Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» AQ-nyń basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráliniń aıtýynsha, 1919-1976 jyldar aralyǵyn qamtıtyn 5 tomdyq jınaq ázirge 2000 danamen taralyp otyr.

«1919 jyly «Ushqyn» degen atpen shyǵa bastaǵan basylym ár jyldary túrli atpen shyqsa da,  tildiń, dinniń, jerdiń, emleniń máselesin, ult múddesin kóterdi. Sol tustaǵy zııalylardyń arasyndaǵy aıtys-tartys, asharshylyq, repressııa, soǵys pen tyń ıgerý sııaqty tarıhı oqıǵalardyń bári osy jınaqta qamtyldy. Qazaq tarıhynyń shejireshisine aınalǵan gazettiń betinde Smaǵul Sádýaqasov, Júsipbek Aımaýytov, Muhtar Áýezov, Beıimbet Maılın, Sáken Seıfýllın, Turar Rysqulov, Oraz Jandosov, Ǵabbas Toǵjanov, Ǵabıt Músirepov sııaqty arystardyń izi qaldy. Kóp adam ol tusta gazetti ortalyq komıtettiń organy bolǵan dep oılaıdy. Olaı bolmaǵanyna osy bes tomdyqty oqyp kóz jetkizýge bolady. Bul jınaq gazet oqyrmandaryna ǵana emes, jýrnalıstıka tarıhy men ádebıettiń ótkenin zerttep júrgen ǵalymdarǵa, kásibı tarıhshylarǵa da taptyrmas qural bolady dep oılaımyn», deıdi Darhan Qydyráli.

Jınaqta 1919 jyldan 1970 jyldar aralyǵynda, «Ushqyn» gazetinen bastap «Sosıalıstik Qazaqstan» basylymyna jaryq kórgen materıaldar toptastyrylǵan. Elimizdiń 100 jyldyq jylnamasynan habar beretin kitapta Alash qaıratkerleri men sol dáýirdiń shyndyǵyn kórsetetin maqalalar tolyq qamtylǵan. Osy jyldarda gazet basshylary men qyzmetkerleriniń kóbi repressııaǵa ushyraǵan. 

Júz jyldyq mejesine jetken respýblıkalyq basylym – «Egemen Qazaqstan» gazeti alǵash ret óz oqyrmandarynyń qolyna «Ushqyn» degen atpen 1919 jylǵy 17 jeltoqsanda tıdi. Gazet óz tarıhynda «Eńbek týy», «Eńbekshil qazaq», «Eńbekshi qazaq», keıinnen «Sosıaldy Qazaqstan», «Sosıalıstik Qazaqstan» ataýymen jaryqqa shyqty. Elimiz egemendik alǵan tusta aty «Egemendi Qazaqstan», al 1993 jyly «Egemen Qazaqstan» bolyp ózgerdi. 2018 jylǵy naýryzdan bastap «Egemen Qazaqstan» ataýy latyn qarpinde Egemen Qazaqstan dep jazyla bastady. Basylymda ótken ǵasyrdyń qyrqynshy jyldaryna deıin Smaǵul Sádýaqasov, Júsipbek Aımaýytov, Muhtar Áýezov, Beıimbet Maılın, Sáken Seıfýllın, Turar Rysqulov, Oraz Jandosov, Ǵabbas Toǵjanov, Ǵabıt Músirepov, jáne basqa da ult qaıratkerleri basshylyq qyzmet atqardy.