Murajaı – ótken men bolashaqty jalǵastyrýshy

Aqmola oblysynyń máde­nıet, arhıvter jáne qujat­tama basqarmasy Kókshetaý qala­synyń tarıhı mýzeıi qyz­metkerleri osy tujyrymǵa saı qyzmet atqaryp keledi dep nyq senimmen aıtýǵa bolady. Sebebi týǵan jerimiz – Kókshe ólkesiniń kóne de shejireli tarıhynyń tunyǵyna tereńnen boılap, týǵan qalamyzdyń bastan keshirgen qıly-qıly kezeńderin zerttep-zerdelep, ulttyq rýhanı, mádenı qundylyqtarymyzdy jańǵyrtyp, olardyń ozyq úlgi­lerin urpaq boıynda jalpyqazaq­stan­dyq patrıotızm qalyptas­tyrý negizinde qoǵam ıgiligi úshin utym­dy paıdalaný – asa mańyz­dy ári jaýapty is.

Kókshetaý qalasynyń tarıhı mýzeıi qyzmetkerlerimen josparlanǵan árbir tanymdyq, taǵylymdyq is-sharanyń mańyz­dylyǵyna mán berile otyryp, jaýapkershilikpen júzege asyrylady. Osy kúnge deıin atqarylǵan mádenı-kópshilik is-sharalarǵa jergilikti tur­ǵyndar men qala qonaqtarynyń áleý­mettik je­liler arqyly bergen oń baǵa­sy mýzeı qyzmeti baǵytynyń durys­tyǵynyń belgisi dep bile­miz. Máselen, bıyl «Rýhanı jań­ǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda shejireli Kókshe jeriniń óz qoınaýynda búgip jatqan talaı tarıh syrlaryna boılaý, áli de zerttelmegen, ashyl­maǵan tarıh betterin anyq­taý, ǵıbratty ǵumyrlary Kók­she tarıhymen tyǵyz baılanys­ty Ýálıhanovtar áýletinen bas­tap, jeke tulǵalardyń tý­ǵan jerimizdiń tarı­hynyń qa­lyp­tasyp, damýyna qosqan úlesteri boıynsha zertteý-zerdeleý ju­­mystaryn júrgizý, olardy dá­ripteý, keńinen nasıhattap, keler urpaqqa amanattaý maq­satynda «Kókshem – sheji­reli ólkem», «Týǵan jer – týǵan el» patrıottyq baǵdarlamalary aıasynda kópshilik qaýymdy Kókshe óńiri tarıhymen, onyń kórikti jerlerimen jáne kıeli nysandarymen tanystyrý maqsatynda «Týǵan qalam – qazynam» jáne Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasy aıasynda ultymyzdyń sándik-qoldanbaly óneri arqyly máde­nıetimizdiń mańyzdylyǵyn, qasıet­tili­gin tanytý maqsatynda «Ulttyq qol­óner – qasıetti tól óner» atty mýzeı­­lik jobalar qolǵa alynyp, olardy jú­zege asyrý barysynda túrli formatta ta­nym­dyq, taǵylymdyq is-sharalar atqarylýda.

Ǵasyrlar boıy tunyǵy laı­­lanbaı, urpaqtan-urpaq­qa sabaqtasqan ulttyq qundylyq­tarymyzdyń ozyq úlgilerin keler býynǵa amanattaý – búgingi qoǵam enshisinde.

Osynaý ıgilikti maqsattaǵy qyz­me­timizdiń bir aıǵaǵy retinde jaz maý­symynyń alǵashqy kúnde­rinde Býrabaı saıahat aıma­ǵyndaǵy Abylaı han alańynda uıymdastyrylǵan «Ulttyq mura: ótkennen – keleshekke» atty jyljymaly kórmeni aıtýǵa bolady.

Bizdiń ólkemiz uly tulǵa­lardyń esimderimen, halqymyz­dyń basynan ótken mańyzdy tarıhı oqıǵalarmen baılanysty. Halqymyzdyń atqa miný mádenıeti, salt-dástúrleri men ulttyq qundylyqtary kórinis tabatyn kásiptiń damýy osy jerden bastaý alady. XIX ǵasyrda kókshelik qolónershiler men sheberlerdiń buıymdary túrli kórmeler men jármeńkelerde joǵary suranysqa ıe bolǵany tarıhtan belgili.

Ashyq aspan astyndaǵy «Ulttyq mura: ótkennen – keleshekke» atty kór­mede demalý­shy otandastarymyz ben sheteldik qonaqtardyń nazaryna mýzeı qorynda saqtalǵan qazaq hal­qynyń turmys-tirshiliginde tutynylǵan zattar, kıiz, syrmaq, tekemet basý, alasha, shı, aıaqqap, quraq kórpe men kilem toqý sııaqty dástúrli qolóner sheberi Smaǵul Kenjebaı, aǵash sheberi Erkesh Mákenov, teri men metall sheberi Rýstam Sháripovtiń biregeı týyndylary usynyldy.

Sonymen qatar kórme barysynda Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Kókshe­taý memlekettik ýnıver­sıteti men A.Myr­zahmetov atyn­­daǵy Kókshetaý ýnıver­­sı­teti stýdentteriniń shyǵarmashylyǵyn shyńdaý jáne óner jolyndaǵy alǵashqy qadamdaryn qoldaý maqsatynda kópshilikke nasıhattalǵan halqy­myzdyń bolmysyn, mádenıetin, turmysyn beıneleıtin ult­tyq naqyshtaǵy kartınalary demalýshylardy joǵary talǵam­dy­lyǵymen tamsandyryp, rýhanı, este­tıkalyq lázzatqa bóledi.

Aqmola oblysy mádenıet, arhıvter jáne qujattama bas­qar­masy tarapynan bekitil­gen kestelik josparǵa sáıkes uıym­dastyrylǵan kórme ná­tı­jesinde Aqmola oblysy men Kókshetaý qalasy boıyn­­sha atadan qalǵan asyl mu­rany kózdiń qarashyǵyndaı saqtap, jalǵastyrýshy sándik-qoldanbaly ónerdiń jergilikti, tanymal has sheber­lerimen qatar, esimderi dúıim jurtqa beı­málim sýretshiler men ulttyq qol­óner sheberleri anyqtalyp, ónerleri dá­ripteldi.

Kúnsulý NURǴALIEVA,

Kókshetaý qalasynyń tarıhı

mýzeıiniń ǵylymı qyzmetkeri

Aqmola oblysy