Prezıdenttik naýqan kezinde memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev sabaqtastyq negizinde Elbasynyń Strategııasyn júzege asyrý isin jalǵastyrýǵa, sonyń ishinde asa ózekti áleýmettik máselelerdi sheshýge ýáde berdi.
Prezıdenttiń atyna kepilsiz tutyný nesıelerin tóleýge qatysty azamattardan kóptegen ótinishter kelip túsýde.
Búginde elimizdegi áleýmettik turmysy tómen toptaǵy azamattar (kópbalaly otbasylar, múgedek balalary bar otbasylar, jalǵyz asyraýshysynan aırylǵan otbasylar, ataýly áleýmettik kómek alatyndar, jetim balalar) túrli sebeptermen qıyn jaǵdaıǵa tap bolyp, óz attaryna alǵan nesıelik mindettemelerin oryndaı almaı otyr.
Kóptegen azamattardyń nesıelik júktemesi ósýde, taza tabys kólemi tómendeýde. Adamdar óz nesıelerin óteýdiń joldaryn taba almaı otyr. Bul másele 500 myńǵa jýyq nesıe alýshynyń turmysyna tikeleı áser etýde.
Nesıelerdiń 86%-ynan astamynyń mólsheri 1 mln. teńgeden aspaıdy. Qaryzdardyń ortasha mólsheri – shamamen 300 myń teńge.
Memleket basshysy retinde Qasym-Jomart Toqaev qaryzǵa batqan azamattarymyzdyń jaǵdaıyna beı-jaı qaraı almaıtynyn aıtty.
Sondyqtan, Prezıdent buryn-sońdy bolmaǵan teńdessiz áleýmettik kómek kórsetý týraly sheshim qabyldady. Tıisti Jarlyqqa qol qoıyldy.
Basty maqsat – qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan azamattarǵa kómektesý, olarǵa ózderiniń otbasylarynyń qarjylyq ahýalyn aıtarlyqtaı jaqsartýǵa múmkindik berý.
О́kimde Úkimetke jáne Ulttyq bankke bir rettik aksııa retinde kelesi sharalardy qabyldaý tapsyrylǵan.
Tikeleı jáne ataýly qarjylaı kómek retinde joǵaryda atalǵan sanattaǵy azamattar úshin memleket ekinshi deńgeıli bankter men shaǵyn qarjy uıymdarynan alynǵan jalpy mólsheri 300 myń teńgege deıin negizgi nesıeni jáne oǵan eseptelgen syıaqyny óteıdi.
Budan bólek, olardyń bıylǵy 1 maýsymǵa deıingi qaryzdarynyń jalpy kólemi 3 mln. teńgeden aspaýy tıis.
Nesıe alǵandardyń 55%-y, ıaǵnı 250 myń adam úshin bul negizgi nesıe men syıaqyny qosa alǵanda jalpy qaryz kólemin tutastaı tóleý degendi bildiredi.
Qalǵan nesıe alǵan azamattardyń qaryzdary 300 myń teńge mólsherinde óteledi. Bul olardyń tóleý qabilettiligin qalpyna keltirýge jáne qaryz júktemesin tómendetýge aıtarlyqtaı septigin tıgizedi.
2019 jyldyń 1 shildesindegi málimet boıynsha bankterde jáne shaǵyn qarjy uıymdarynda kepilsiz tutyný qaryzdary bar barlyq azamattar úshin eseptelgen aıyppuldar men tólemaqy ósimderi esepten shyǵarylady.
Nesıe alýshylardyń atalǵan tólemderin esepten shyǵarý, eń aldymen, ekinshi deńgeıdegi bankter men shaǵyn qarjy uıymdarynyń esebinen júrgiziledi.
Sonymen qatar, nesıe berýge, nesıege qatysty qyzmet kórsetýge jáne jeke tulǵalardyń 90 kúnnen astam merzimi ótken barlyq kepilsiz qaryzdaryna baılanysty aıypaqy, komıssııa jáne ózge de tólemder esepteýge tyıym salynady.
Tutyný nesıelerine qatysty qalyptasyp otyrǵan jaǵdaı qaıtalanbaýy tıis. Bul – Prezıdenttiń ustanymy.
Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha mundaı ahýaldyń aldyn alý maqsatynda Ulttyq bank retteý sıpatyndaǵy qatań sharalar qabyldap, shekten tys táýekelge barǵany úshin qarjy uıymdaryna júkteletin jaýapkershilikti kúsheıtýi tıis.
Qarjylyq ahýalyn odan ári nasharlatpaý úshin tabysy eń tómengi kúnkóris deńgeıindegi azamattarǵa zaımdar berýge tyıym salynatyn bolady.
Ulttyq bank kepilsiz tutyný zaımdaryn berý kezinde qosymsha retteý sharalaryn qabyldaıdy. Olardyń ishinde – zaım alýshynyń jalpy qaryzdyq koeffısıenti, bankterdiń jeke kapıtalyna degen qosymsha talaptar jáne basqalar.
Memleket basshysy joǵaryda atalǵan shuǵyl sharalar áleýmettik máselelerdi sheshýge jáne Elbasy Strategııasynda aıqyndalǵan maqsattarǵa qol jetkizýge aıtarlyqtaı yqpal etetinine senim bildirdi.
