Kánigi kázzap
Senbi, 6 sáýir 2013 2:13
Ábilázovtiń áýeni endi offshorlyq aımaqtardan estilip jatyr
Qazaqta «Atyń shyqpasa, jer órte» degen sóz bar. Al bizdiń búgingi keıipkerimiz Muhtar Ábilázov úshin tipti ózi shaqpaq shaǵyp, jer órteýdiń tipti de qajeti bolmaı shyqty. Sebebi, onyń bir basyp, júrip ótken jeriniń ózinen lap etip ot qaýlap, jalyn laýlap júre beredi eken.
Senbi, 6 sáýir 2013 2:13
Ábilázovtiń áýeni endi offshorlyq aımaqtardan estilip jatyr
Qazaqta «Atyń shyqpasa, jer órte» degen sóz bar. Al bizdiń búgingi keıipkerimiz Muhtar Ábilázov úshin tipti ózi shaqpaq shaǵyp, jer órteýdiń tipti de qajeti bolmaı shyqty. Sebebi, onyń bir basyp, júrip ótken jeriniń ózinen lap etip ot qaýlap, jalyn laýlap júre beredi eken.
Munysyn kózine túskenin ilip túsetin baýkespeliktiń mektebinen baıaǵyda ótip ketip, qýlyǵyna quryq boılamaıtyn kánigi kázzaptyqtyń qujyrasyna baryp qonjıyp qalǵan Muhtarekeń kúni keshe taǵy bir baıqatyp saldy. Bul úshbý habardy halyqaralyq zertteýshi jýrnalısterdiń konsorsıýmy dep atalatyn múıizi qaraǵaıdaı qaýymdastyǵy jetkizdi. Habarlamada atalmysh konsorsıýmnyń offshorlyq kompanııalarmen jáne shottarmen baılanystary bar degen kúdikke ilikken 170-ten astam eldiń ondaǵan myń adamynyń muqııat ta jiti tekserýden ótkizilgeni aıtylǵan. Mine, «sýǵa salsa batpaıtyn, otqa salsa janbaıtyn», «shyńda da, synda da, tyńda da aty estile beretin» bizdiń Ábilázov myrza osy tekseristiń aýy aýmaǵynan jarq etip shyǵa kelgen. Sóıtip, álgindegi konsorsıýmnyń boljamy boıynsha, ol memlekettiń 5 mlrd. AQSh dollarynan astam qarajatyn qymqyryp ketkenderdiń tiziminen tabylǵan. «Ábilázov 2006 jáne 2007 jyldary Brıtanııanyń Vırgınııa araldarynda 31 kompanııa qurǵan», delingen osyǵan qatysty materıalda.
Osy oraıda, ótken jyldyń sońynda ǵana buryn álemge áıgili Gardian basylymy jarııalaǵan «jalǵan dırektorlardyń tizimi» esimizge sart ete túse qaldy. Ony da gazet Vashıngtondaǵy halyqaralyq zertteýshi jýrnalıster konsorsıýmynyń bazasynda ornalasqan Panorama BBC basylymymen birlese júrgizgen edi. Sonda da tizimge BTA Banktiń burynǵy basshysymen birge, Reseıdiń birneshe bıznesmeni kirgen bolatyn. Onyń qorytyndysynda, qazaqstandyq eks-bankırge 4 mlrd. eýronyń talap-aryzy qoıylǵan edi. Mine, sonda da Ábilázovtiń 2007 jyly zańsyz kelisimder jasaý arqyly Vırgınııa araldarynan jyljymaıtyn múlikter satyp alǵany aıtylǵan. Basylym aqparatyna qaraǵanda, bizdiń kánigi kázzap gerbtik tólemnen qutylý úshin Latvııanyń Eriks Vanagel kompanııasynyń bas dırektoryn ádemi paıdalanǵan bolyp shyqty. Keıin osy múkámaldyń ıesi sanalǵan latysh dırektory Muhtardyń bólesi Syrym Shalabaevtyń atyna senimhat berip, jyljymaıtyn múlikti ekinshi bireý arqyly Ábilázovke qaıtarǵan. Bulardyń arasynda Muhtardyń Hempstedtegi Bishops Aveue, Albert Court-taǵy páter, Londondaǵy NB1, sondaı-aq Vındzorǵa jaqyn mańdaǵy Oaklands park sekildi keremet nysandar bar.
Osylaısha offshorlyq shottar men kompanııalardyń ıeleri tizimine berik kirip ketken Muhtar Ábilázov Qazaqstannan áketken qyrýar aqshalarynyń bárin urlyq jolymen tapqanyn taǵy da amalsyz aıǵaqtap berdi. «Daýasyz ury» bul uzyn-sonar tizimniń ushar basynda tur. Al onyń janyna kimder qonaqtaǵan degenge kelsek, bizdiń kózimizge birden Grýzııanyń premer-mınıstri Bıdzına Ivanıshvılı, fransýz baspageri Jan-Jak Oje, mońǵol saıasatkeri Baıarsogt Sangadjav, Venesýelanyń armııa generaly Hose Pınto, Zımbabveniń bıznesmeni Raýtenbah Konrad, AQSh-tyń kompozıtory Denız Rıch, Kýveıttiń bılik basyndaǵy dınastııasy, Kolýmbııanyń bıznesmenderi Alvaro Ýrıbe men onyń uldary, Ispanııanyń kolleksıoneri ári mesenaty Karmen Tıssen, ýkraın kásipkeri Dmıtrıı Fırtash, Italııanyń hakeri Fabıo Djıonnı sekildi kileń «yǵaılar men syǵaılar» túser edi.
Áıtkenmen, memlekettiń osylaısha ońdy-soldy qoldy etilip ketken qarjysyn da qaıtaratyn kún áli týatyn shyǵar. Sebebi, Muhtar Ábilázov mingen «qaraqshylar kemesiniń» aýqymy da Onore de Balzaktiń «Shegiren bylǵarysy» sekildi kúnnen-kúnge qysqaryp keledi.
Rýslan IGILIK.
