Bul týraly, ásirese, Mańǵystaý aýdanynyń Ushtaǵan aýylyna qatysty aıtýǵa bolady. Tarıhy qalyń, 1928-30-jyldary TOZ negizinde qurylǵan aýyl – táýelsizdikpen birge túlep, damýdyń tyń jolyn tapqan aýyldardyń biri. Shaǵyn mektebinen «Zamanymyzdyń zańǵar jazýshysy» atanǵan Ábish Kekilbaı attestat alǵan Ushtaǵan – búginde 2 myńǵa jýyq turǵynnyń qutty mekeni.
Aýylda orta mektep, balabaqsha, dárigerlik ambýlatorııa, mádenıet úıi, mektep janyndaǵy ınternat jáne «Qaztelekom», Qazposhta, «QazTransGazAımaq», MREK, IIB-niń, «Jasyl álem» JShS, «Darııa» MKK bólimsheleri jumys isteıdi. Aýylǵa qaraı mysyqtabandap bet alǵan irgedegi sýsyma qumnyń kóshkini qaýpin toıtarý mańyzdy jumystardyń biri boldy. 2007 jyldan bastap «Almaty geografııalyq ınstıtýty» júrgizgen zertteý nátıjesinde 2009 jyly «Mańǵystaý oblysynyń tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń» tapsyrysymen «Jasyl el» MKK qurylyp, onyń Ushtaǵandaǵy bólimshesi arqyly qum silemderin ósimdik jamylǵysymen kómkerý jumystary júrgizile bastady. Ortalyq baqtyń shyǵys, batys baǵyttaryndaǵy aýmaqtarǵa qorshaý, ekpelerdi egý, jáne ósimdik jamylǵysyn qalpyna keltirý jumystary sátti júrgizilýde. Búgingi tańda jalpy kólemi 1330 ga bolatyn aýmaqqa jylyna 100 myń túpke deıin júzgen, sekseýil, jyńǵyl, basqa da buta tektes ósimdikter otyrǵyzylady.
Alystaǵy aýyl degen atty jamylyp, óz-ózinen oqshaýlanyp qalmaı, jańǵyrýǵa umtylǵan aýyl gazben, sýmen jáne toqpen tolyqtaı qamtylǵan. Aqtóbe aýyldyq okrýginde
«Balapan» baǵdarlamasy boıynsha qurylysy 2015 jyly salynǵan 80 oryndyq nysan balabaqshaǵa suranysty tolyq qamtyp otyr jáne mamandary jetkilikti, balalardyń tárbıelenýine múmkindiginshe jaǵdaı jasalǵan.
2015 jyly shilde aıynda memlekettik «Salamatty Qazaqstan» baǵdarlamasy aıasynda tıptik jobadaǵy 40 oryndyq dárigerlik ambýlatorııa salynyp, paıdalanýǵa berildi. Ambýlatorııa quramynda 10 tósektik kúndizgi bólim bar, kelýshilerge 3 joǵary bilimdi dáriger, terapevt, pedıatr, gınekolog, 13 arnaýly orta bilimdi meıirbıke qyzmet kórsetedi.
Budan on úsh jyl buryn paıdalanýǵa berilgen orta mektep – «úlgi tutarlyq mektepter qaısy?» degende, aldymen usynylatyn oblystaǵy aldyńǵy qatarly mektepterdiń sanatynda. Mektep jylyjaıyn gúldendirip, aýyldyń ótken tarıhy men tabıǵatyn, qarapaıym eńbek adamynan bastap, iri tulǵalary men basshy-qosshylaryna deıin túgendegen, ár jyldardaǵy mektep túlekterin tizbelegen, kıeli jerler, tarıhı-mádenı eskertkishter jaıly eksponattar men derekterdi shoǵyrlandyrǵan óte baı murajaıdy aýyl týraly úlken kitap deýge bolady. Tabaldyryǵynan attaı qadam basyp, qaıta aınalyp shyqqanda Ushtaǵan týraly kitap oqyp bitirip nemese derekti fılm kórip shyqqandaı, sondaı-aq atalǵan aýyldyń ár jyldarda ómir súrgen turǵyndarymen tildesip shyqqandaı áserde boldym.
– 2016 jyly shaǵyn Jarma eldi mekenine «Shóltóbe – Ushtaǵan – Jarma» baǵytymen gaz tartyldy. 2016-2017 jyldary «Jol kartasy», «О́ńirlerdi damytý» baǵdarlamalarymen tabanjol (trotýar), ortalyq baqty abattandyrý, kóshelerdi jaryqtandyrý jumystary júrgizildi. Aýyldyq okrýgty aýdan ortalyǵymen baılanystyratyn avtomobıl jolyna 1982 jyly asfalt tóselgen edi. О́tken jyly bastalǵan Shetpe – Ushtaǵan tas jolynyń 60 shaqyrymy, aýyldyq joldardyń 4,8 shaqyrymyna jóndeý jumystary bıyl jalǵasyn tabýda, – deıdi aýyl ákimi.
Aýyl boıynsha jolaýshylar tasymaldaý Ushtaǵan – Shetpe – Ushtaǵan, Ushtaǵan – Aqtaý – Ushtaǵan baǵyttary boıynsha júzege asyrylady jáne tasymaldaýdyń negizgi kólemin jeke kásipkerler oryndaıdy.
Aýyl turǵyndary úshin basty máseleniń biri bolyp kelgen baılanysqa qatysty kúrmeý de sheshimin tapty. Qazirgi tańda 240 syıymdylyqtaǵy ATS qondyrǵysy jumys isteıdi. 2012 jyly Ushtaǵan aýylyna, 2014 jyly Jarma, Sazdy eldi mekenderine «KCEII», «Beeline» uıaly baılanys operatorlar qyzmeti qoldanysqa berildi. «DAMA» spýtnıktik baılanys ornatylyp, ushtaǵandyqtar optıka-talshyqty baılanys arqyly ınternetpen qamtylǵan.
Týǵan aýylyna kómek berýdi paryz sanaǵan kásipker túlekter – Súleımen Qoqanov halyq ıgiligine aýyldan meshit salyp berse, Asylbek Joldybaev óz qarajatyna aýylishilik 4,8 shaqyrym jolǵa asfalt tósep, jerlesterin qýanyshqa bóledi. Taıaýda Asqar О́tepbergenov atyndaǵy orta mekteptiń 1982 jyly týǵan túlekteri aýyldyń ortalyq saıabaǵyna kórkem bezendirilgen qaqpa ornatty. Aýyl jastary birin biri tolyqtyratyn demeýshilik jasaýdy dástúrge aınaldyrǵan. Mysaly, 1978 jyly týǵan mektep túlekteri aýyldaǵy ortalyq alańǵa ashyq sahna ornatsa, 1980 jyly týǵandar aýyldyń kireberisine aıshyqty aýyl ataýyn, 1981 jyly týǵan jastar kireberis qaqpa, al 1965 jyly týǵan mektep túlekteri ortalyq kóshege «Túlekter parkin» uıymdastyryp, aýyldyń ajaryn ashyp, kósheniń kórkin kirgizdi.
Aýyl ákimi irgeles aýyldyń áleýmettik-ekonomıkalyq áleýetiniń artýyna «О́zenmunaıgaz» AQ, «SО́TB» JShS, «Kezbı» JShS syndy kompanııalardyń kómegi kóp bolǵandyǵyn rızashylyqpen atady. Atalǵan kompanııa basshylyǵy el úshin jasalǵan ótinishti aıaqasty etpeı Epik jerinde jańa fontan qazyp, mal basyn ósýine kedergi bolyp otyrǵan sý tapshylyǵy máselesin sheshýge kómek qolyn sozýmen qatar, Úshtaǵan-Jańaózen baǵytynda Jeltımes taýynan jańa jol salýǵa járdem bergen. Jańa jol atalmysh aýyl men munaıly qala arasyndaǵy qatynas qashyqtyǵyn 35 shaqyrymǵa qysqartýǵa qol jetkizdi.
Halqymyzda «Jaqsynyń jaqsylyǵyn aıt, nury tasysyn» degen sóz bar. Oblystaǵy aýylǵa qatysty túrli baıqaýlarda turaqty túrde top jaryp, ataýy maqtaýmen aýyzǵa alynatyn aýylǵa jýrnalıstik qyzyǵýshylyqpen issaparǵa barǵanda bul jetistiktiń syryn tabýǵa umtyldym. 2013 jyly «Úzdik aýla» oblystyq televızııalyq baıqaýynda úshtaǵandyq Á.Nurlybaevtar otbasy bas júldege ıe bolsa, 2019 jyly N.Nursebepovter «Mereıli otbasy» baıqaýynda oblys boıynsha 1 orynǵa ıe boldy. Al Aqtóbe aýyldyq okrýgi 2006 jylǵy «Úzdik aýyl» oblystyq konkýrsynyń, 2017 jyly «Úlgili aýyl» oblystyq konkýrsynyń jeńimpazy atandy. Kóp nárse aýdan ortalyǵy Shetpeden 60 shaqyrym qashyqtyqta jatsa da tirligin tap-tuınaqtaı etip, aqshańqan úılerin sánmen sap túzetip, tútini túzý ushqan aýyldyń ákimi Janbıbi Turarbekqyzynyń iskerligine baılanysty ekendigi aıan. Salystyrmaly túrde aýdan ortalyǵynan dál osynshalyqty qashyqtyqtaǵy ózge aýyldardyń birqatarynyń tirliginiń keteýi ketip, toqyraýy toqtaǵan emes, tipti oblys ortalyǵy Aqtaý qalasymen qanattasyp jatqan keıbir aýyldar turǵyndarynyń aıtar aryz-shaǵymy taýsylǵan emes. Mańǵystaý oblysyndaǵy jalǵyz áıel ákim – áıel zatynyń qalaı el basqaryp, qalaı halyqqa adal qyzmet etetindigin bir ózi dáleldep keledi. Árıne, qalyń halyqtyń kóńilinen shyǵa qoıý qıyn, áıtse de ony halyqqa qyzmet etsem, eldiń senimin aqtasam degen eń bıik murat qanattandyratyn sekildi. 2010 jyly ákimdikke taǵaıyndalyp, 2013, 2017 jyldary saılaý boıynsha qaıtadan aýyl tizginin qolyna ustaǵan ol endi aýylda turmystyq qatty qaldyqtardyń qorshaǵan ortaǵa qolaısyz áserin boldyrmaýdyń tıimdi joly retinde polıgon salý jáne aýyldyń barlyq úıleri ortalyqtanǵan sý jelisine qosylǵandyqtan, turmystyq sý qaldyqtaryn jınaqtaý úshin káriz sý qubyryn tartý máselelerin sheshýdi maqsat etip otyr. Jasaımyn degen nıet bolsa, ár máseleniń sheshimin tabatyny anyq.
Memleket basshysy Q.Toqaevtyń aýyl máselesine aıryqsha mán berip, zamanaýı aýyl, qýatty óńirlerdi qalyptastyrýǵa baǵyt bergenin, aýyldy jerlerdi keshendi túrde damytyp, zamanaýı ómirdiń standarttaryna jaqyndatý, aldyńǵy kezekte aýyldyq jerlerdegi ınfraqurylymdy damytýǵa kúsh salý kerektigin, sapaly avtojolmen, aýyzsýmen qamtamasyz etip, kógaldandyrý jumystaryn jolǵa qoıý qajettigin tapsyrǵan belgili. Osy oraıda óziniń úlgili tirligimen, kórikti beınesimen, tazalyǵy, turmysy bir-birine jarasymdy úılesken Ushtaǵan aýyly men onyń ákiminiń joqtan bar jasap, elge bolsyn deıtin nıetpen jumys jasaıtyn iskerligi ózge aýyldarǵa úlgi bola alady.
Seısenbi kúngi jumysty aýyldaǵy ardagerdiń úıine bas suǵyp, hal-jaǵdaıyn suraýmen bastaǵan ákim J.Moldasheva aýyl analary arasynda baıqaý uıymdastyryp, aldyńǵy oryndardy ıelengen eki ájeni arnaıy joldamamen teńiz jaǵalaýyndaǵy «Saıa» demalys bazasyna attandyryp saldy.
