KÁSIPKERLIKTI DAMYTÝ – BASYM MINDET

Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń jetekshiligimen ótken palatanyń keshegi plenarlyq otyrysy Almaty oblysynyń Qyzylaǵash aýylynda bolǵan apattan qaza tapqan turǵyndardy bir mınýt únsizdikpen eske alý rásimimen bastaldy. Sodan soń Tóraǵa bir kúndik eńbekaqylaryn Qyzylaǵash aýylyndaǵy apat zardaptaryn joıýǵa arnalǵan qorǵa aýdarý jóninde áriptesterine usynys jasap, ol  biraýyzdan  qoldaý tapty. Negizgi talqylaý Májilis ma­quldaǵan “2010 – 2012 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly” Zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýge qatysty zań  jobasy aınalasynda qalyp­tasty. Bıýdjetti naqtylaý eko­no­mıka damýynyń bazalyq sse­narııi negizinde alynyp otyr.  In­flıasııa ústimizdegi jyly 6-8 paıyz deńgeıinde bolady dep boljanýda. Al respýblıkalyq bıýd­jettiń shyǵys bóligi bıyl 4 182,0 mıllıard teńge dep bel­gilense, bul Memleket basshy­sy­nyń Joldaýynan týyndaıtyn mindetterdi júzege asyrýmen baılanysty. Merzimin 1 shildeden 1 sáýirge aýystyrýǵa oraı bıýdjet salasy qyzmetkerleriniń jalaqy­sy men stıpendııalardy 25 paı­yz­ǵa arttyrý úshin 53,8 mıllıard teńge kózdelýde. Budan basqa úde­me­li ındýstrııalyq-ınnovasııa­lyq damýdyń 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlama­syna 143,8 mıllıard teńge qaras­tyrylǵan. “Samuryq-Qazyna” UÁQ arqyly serpindi ınfraqu­ry­lymdyq jobalardy iske asy­rýǵa – 62,8, “QazAgro” holdıngi arqyly agroónerkásiptik keshendi damytýǵa – 28, Astana qalasynda jańa ýnıversıtettiń 2-shi kezeńin salýǵa – 5, syrtqy saıası turaq­tylyqty ustap turýǵa jáne ha­lyq­aralyq qatynastardy damy­týǵa – 16,1, 2011 jylǵy Qysqy Azııa oıyndaryn ótkizýge daıyn­dyqqa – 44,4, Keden odaǵyna kirýmen baılanysty shyǵyndar 11,4 mıllıard teńge  bolyp bel­gilendi. Sondaı-aq, áleýmettik má­selelerge qomaqty qarjy qarastyrylǵan. Sonymen, ústimizdegi jyl­dyń respýblıkalyq bıýdjeti  189,4 mıllıard teńgege ósip, 3 378,4 mıllıard teńgeni qurap otyr. Osy rette bıýdjet tap­shylyǵy 803,6 mıllıard teńgeni nemese IJО́-niń 4,6 paıyzyn quraıdy. Úkimet basshysy Kárim Mási­mov qatysqan otyrysta depýtat­tar ózekti degen oılaryn ortaǵa saldy. Qýanysh Aıtahanov orta jáne shaǵyn kásipkerlerdiń 63 paıyzy Almatyda oryn tepken­di­gin aıta kelip, osy salaǵa bólin­gen qarjynyń 66 paıyzy saýda-sattyq pen qyzmet kórsetýge jumsalatynyna qynjylys bil­dirdi. Tek 9 paıyz qarjy ǵana ón­diriske baǵyttalady eken. Al ká­sipkerlerge uzaq merzimdi nesıe berý máselesi áli sheshimin tappaı keledi. Tasbaı Sımambaev etanol shyǵaratyn jáne kremnıı óndi­re­tin zaýyttardyń toqtap turǵan­dy­ǵyn alǵa tarta otyryp, jos­par­laý durys jolǵa qoıyl­ma­ǵan­dyǵymen bólisti. Ol Qazaqstan­nyń Damý banki 63 mıllıard teńgeni nesıege berip, qaıtara almaı otyrǵandyǵyn synǵa aldy. “QazAgro” AQ jumysyna shúı­lik­ken Qojahmet Baımahanov aýyl sharýashylyǵyna qaras­ty­ryl­ǵan qarjynyń qomaqty mól­sheri bıdaı óndirýshi úsh oblysqa bólinip, 5 mıllıon turǵyny bar ońtústikke jete bermeıtindigine ókinish bildirdi. Osy rette sóz alǵan Qýanysh Sultanov Astanada eńbek etip júr­genderdiń kóbisi syrttan kel­gender, al óńirlerdegi jumyssyz­dardy ózin ózi asyraýshy dep sa­naý arqyly ózimizdi ózimiz alda­ǵandy qoıaıyq deı kelip, Úkimet múshelerin kásipkerlikti qalaı kóterý kerektigin oılastyrýǵa sha­qyrdy.  Sonymen qatar, depý­tat­tar “Qazaqstan Respýblı­ka­synyń Ulttyq qorynan 2010-2012 jyldarǵa arnalǵan kepil­dendirilgen transfert týraly” zań jobasyn da qarap, eki zańdyq qujatty da qabyldady. Májilis maquldaǵan Qazaq­stan Respýblıkasy men Fransýz Respýblıkasy arasyndaǵy Stra­te­gııalyq áriptestik týraly shart­ty ratıfıkasııalaýǵa qatysty zańdyq qujatty qabyldaǵan de­pý­tat­tar ShYU-ǵa múshe memle­ket­terdiń terrorızmge qarsy bir­lesken oqý-jattyǵýlaryn uıym­das­tyrý men ótkizý tártibin kóz­deıtin kelisimdi de zańnamalyq turǵydan bekitip berdi. Sonymen qatar, Keden odaǵynyń kedendik shekarasy arqyly ótkiziletin taýarlardyń kedendik qunyn aıqyndaýdyń durystyǵyn ba­qy­­laý­dy júzege asyrý tártibi týra­ly, t.b. zańdyq qujattar qabyl­dandy. Osy oraıda ter­rorızmge qarsy is-qımyl máse­leleri boı­ynsha keıbir zańna­malyq akti­le­rine ózgerister men tolyqtyrý­lardy kózdeıtin zań jobasy da qabyldanǵanyn aıta ketý kerek. Plenarlyq otyrysta Bolat Jylqyshıev palatanyń Agrarlyq máseleler jáne qorsha­ǵan ortany qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy bolyp saılandy. Asqar TURAPBAIULY.