Rýhanııat • 13 Qyrkúıek, 2019

Kúltóbeden II-III ǵasyrlarǵa tán buıymdar tabyldy

620 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Túrkistan qalasyndaǵy «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-má­denı qo­ryq-mýzeıine qarasty ortaǵasyrlyq Kúltóbe qala­shyǵyn­da júrgizilgen arheo­logııalyq qazba jumystary barysynda tabylǵan altyn, temir jáne qoladan jasalǵan buıymdar, qyshtar men tıyndar, organıkalyq zattar, tandyrly peshteri bar turmys­tyq bólmeler, ydys-aıaqqa arnalǵan kóptegen plıtka­lar, bala­lardyń ysqyryq oıynshyqtary ár kezeńniń kórinisin aıqyn­dap berýde.

Kúltóbeden II-III ǵasyrlarǵa tán buıymdar tabyldy

Jýyrda ǵana tabylǵan qyz-kelinshekterdiń áshe­­keı buıym­dary da ǵun kezeńiniń teh­no­­lo­gııa­synan habar be­redi. «Ádette altynnan ja­sal­ǵan já­digerler syrt­­taǵy obalardan ta­by­­lady, qalanyń ortasynda emes. Kúltóbeden tabylǵan sırek kez­desetin jádigerdiń de ereksheligi osynda. Munyń jasalý úlgisi saq dáýirinde bas­qasha bolǵan, qosym­sha tastardy áshe­keı­lep betine japsyrý bol­maǵan. Bul ǵun, sarmat kezeńderine jatatyn, II-III ǵasyrǵa tán altyndar qataryn to­lyqtyryp tur. Ár ke­zeńge tán birneshe altyn tabylyp otyr. Biz­di qy­zyqtyrǵany – suraq bel­gisine uqsas syrǵa. Ol kóbine qyp­shaqtarǵa tán bolǵan. Árbir jádi­ger ata-tegimiz ben salt-dás­túr ǵur­py­myzdan habar bere­di», dedi tarıh ǵylymdarynyń dok­tory, arheolog Muhtar Qoja bas­­pasóz máslıhatynda.

Sondaı-aq arheolo­gııalyq qaz­ba jumystary barysynda arab grafıkasynda jazylǵan, kólemi 10h20 sm. keletin kitaptar hýmdan peshtiń ishindegi qulandy qysh­tar arasynan tabylǵan. Bú­ginde Qazaqstannyń eńbek si­ńir­­gen qaıratkeri, sýretshi-res­tav­rator Qy­rym Al­tynbekov qaz­badan ta­byl­­ǵan qos kitapty qaı­t­a qalpyna keltirýge ki­­ris­ken. Kitaptyń saq­tal­­­ǵan qalyńdyǵy –

1,2 sm. Muqabasy kók tús­ti­ kón­men qap­talǵan ki­tap­­­tyń paraqtary bir-bi­ri­men jabysyp qalǵan, ashý­ǵa kelmeıdi. Jazýy oqylatyn birin­shi betinen «Biz mundaılardan emes­piz» degen sóılemniń jo­­ba­sy anyq­talypty. Ma­­man­nyń aıtýynsha, já­digerler aǵash unta­ǵynan jasalǵan sekildi. «Kóp eńbek etýi­miz kerek. Qaıta qalpyna kel­­tirip bolǵan soń ishin­degi jazý­lardy tolyq­taı oqyp, zertteý­ge múm­kindik alamyz», dedi Q.Altynbekov.

Aıta ketelik, Kúl­tó­be qalashy­ǵyndaǵy ju­mystar Qazaq ǵylymı-zert­teý ınstıtýty «ERG Kómek» korporatıvtik qory­nyń qarjylyq qol­daýy­men júrgizilýde.

Túrkistan oblysy

Sońǵy jańalyqtar