Qaladaǵy 113 jyldyq tarıhy bar Heronım Lopachınskıı atyndaǵy voevodtyq kitaphanada «Uly dalanyń uly oıshyldary: Qazaqstannyń tarıhy men mádenıeti» ataýymen jumysyn bastaǵan kórme Qazaqstannyń Polshadaǵy elshiliginiń bastamasymen, sonymen qatar «Polsha-Shyǵys» jáne «Mój Kazachstan» (aýd. «Meniń Qazaqstanym») birlestikteriniń qoldaýymen ashylǵan.
Saltanatty sharaǵa Lıýblın voevodtyǵynyń vıse-marshalegi (basshysynyń orynbasary) – Zbıgnev Voıchehovskıı, Qazaqstannyń Polshadaǵy elshisiniń keńesshisi – Danııar Seıdalıev, Polshanyń 2004-2007 jj. Qazaqstan men Qyrǵyzstandaǵy elshisi, «Meniń Qazaqstanym» birlestiginiń tóraǵasy – Vladyslav Sokolovskıı, Lıýblındegi Heronım Lopachınskıı atyndaǵy voevodtyq kitaphananyń dırektory – Tadeýsh Slaveskıı, «Polsha-Shyǵys» birlestiginiń basqarma múshesi – Edvard Valevander, sonymen qatar jergilikti turǵyndar men stýdentter qatysty.
Elimizdiń tarıhy men mádenıetinen, ásem tabıǵatynan habardar etetin kórmege qazaq tarıhyn kásibı zertteýshi Vladyslav Sokolovskııdiń jeke kolleksııasy, Qazaqstannyń Polshadaǵy elshiligi usynǵan fotosýretter qoıylǵan.
Shara barysynda alǵashqy bolyp sóz alǵan Elshiniń keńesshisi Danııar Seıdalıev búginde qazaq-polıak qarym-qatynastarynyń qaryshtaı damyp kele jatqandyǵyn, oǵan ekonomıkalyq yntymaqtastyqpen qatar, Polshada bilim alyp jatqan myńnan astam qazaqstandyq stýdenttiń jáne elimizdegi sany 30 myńnan asyp jyǵylatyn etnostyq polıaktardyń da sep bolyp otyrǵandyǵyn jetkizdi. Sonymen qatar dıplomat táýelsizdik jyldaryndaǵy saıası transformasııasy da uqsas jaǵdaıda ótken qos memlekettiń qazirgi ýaqytta etene jaqyn yntymaqtastyqta ekendigin, atap aıtqanda, Polshanyń elimizdiń Ortalyq jáne Shyǵys Eýropa aımaǵyndaǵy, tıisinshe, Qazaqstannyń Polsha úshin Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy negizgi seriktesterdiń biri ekendigin tilge tıek etip, Lıýblın voevodtyq kitaphanasyna memleketimizdiń tarıhy, mádenıeti men ekonomıkasynan, týrızm áleýetinen habardar etetin qomaqty kitap qoryn syıǵa tartty.
Lıýblın voevodtyǵynyń vıse-marshalegi Zbıgnev Voıchehovskıı óz sózin túrli saıası naýqandar kezinde elimizge jer aýdarylyp, aryp-ashyp kelgen polıaktarǵa qol ushyn sozyp, barymen bólisken qazaq halqyna alǵys aıtýdan bastady. Atalǵan tarıhı faktorlardyń yqpalymen qos memleket halyqtarynyń arasynda qazirgi kúni erekshe jaqyndyqtyń, rýhanı baılanystyń bar ekendigine toqtalyp, bul sharanyń óz jerlesterin qazaq halqynyń tarıhy men mádenıetine jaqyndastyra túsetindigin aıtyp ótti.
Al Heronım Lopachınskıı atyndaǵy voevodtyq kitaphananyń dırektory sózin «Ejelden Uly Jibek jolynyń boıynda oryn tepken tarıhy irgeli, tabıǵaty ásem, mádenıeti baı qazaq eli týraly ne bilemiz?» degen saýaldan bastap, Qazaqstanda parlament depýtaty jáne memlekettik qyzmetshi retinde uzyn-sany jeti ret bolǵandyǵyn aıta kele qos memlekettiń mádenı, týrıstik saladaǵy baılanystaryn nyǵaıtýǵa atalǵan sharalardyń oń yqpalyn tıgizetindigin jetkizdi.
Sondaı-aq kórme barysynda antıkalyq avtorlardyń murasynyń keıingi Eýropa ǵalymdaryna jetýine zor yqpal etken – Ábý Nasyr ál-Farabıdiń qazaq jeriniń týmasy ekendigi aıtyldy. Altaıdan Edilge deıingi aralyqty keń jaılaǵan qazaqtyń birligin saqtap, qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan zaman ornatqan áıgili Táýke hannyń iri saıasatker, dıplomat bolýymen qatar, zamanynda ozyq zań júıesin qalyptastyrǵan reformator bolǵandyǵy tanystyryldy.
V.Sokolovskıı baıandamasynda dáýirinen oza týǵan, aldaǵy ýaqytta halyqaralyq deńgeıde 175 jyldyǵy atalyp ótkeli otyrǵan hakim Abaıdyń tulǵasy, aqyndyq, oıshyldyq, aǵartýshylyq jáne aýdarmashylyq qyrlary aıshyqtalyp, polıak tiline ózi tárjimalaǵan aqynnyń «Internatta oqyp júr, talaı qazaq balasy» atty óleńi oqyldy.
Mádenı sharaǵa kelgen kórermendi sózge tartyp, kórmeden alǵan áserlerin suraǵan edik.
Eljbeta Sendeıevıch, qala turǵyny: Elderińizde túrli beldeýlerdi qamtıtyn tabıǵaty ásem jerler kóp eken. Qandaı ádemilik, keremet! Al qoıylǵan ulttyq naqyshtaǵy buıymdardyń ereksheligin aıtyńyz... Netken muqııattylyqpen ári shyǵarmashylyq shabytpen jasalǵan deseńshi! О́z basym bizdiń halyqtarymyzdy jaqyndastyryp, tyń dúnıelerdi tanýǵa múmkindik beretin mundaı sharalardyń ótkizilýin qoldaımyn.
Irena Ivashkevıch, kásipker: Men kásipker retinde Qazaqstan aýmaǵynda issaparlarda jıi bolamyn. Qaıda bolmasyn, qazaq halqynyń tarapynan meıirimdi, qajet kezinde qol ushyn sozatyn azamattardy kezdestiremin. Sizderdiń elshilik ótkizetin barlyq sharaǵa udaıy qatysyp kelemin. Jyl ótken saıyn qos memleket arasyndaǵy qarym-qatynastyń atap aıtqanda, mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardyń nyǵaıa túskendigi qýantady.
Araılym Amanjolqyzy, Lıýblın qalasyndaǵy Ekonomıka jáne ınnovasııa ýnıversıteti, Menedjment mamandyǵynyń II kýrs stýdenti: Murageri biz bolyp tabylatyn kóshpendiler órkenıeti álemdik órkenıettiń ajyramas, quramdas bóligi. Elimizdiń tarıhy men mádenıeti baı. Sony tıisinshe halyqaralyq dárejede tanyta bilýimiz kerek. Biz, stýdentter, eldiń aınasymyz. Shetelde júrgen kezde Qazaqstannyń ókilderi retinde ózimizge eki ese jaýapkershilik alamyz. Sebebi árbir qadamymyz elimiz týraly kózqarasty qalyptastyrady. Qaı jerde, qaı elde júrseń de týǵan eldeı el bolmas! Mundaı kezdesýlerdiń elden jyraqta júrgende ótkizilýi, týǵan elińniń bir bólshegin seziný tipten erekshe, tipten ystyq bolady eken.... Mundaı sharalar bizdiń ulttyq qundylyqtarymyzdy dáripteýge zor úlesin qosady.
Osylaısha, «Uly dalanyń uly oıshyldary: Qazaqstannyń tarıhy men mádenıeti» atty kórme óz jumysyn bastady. Lıýblın qalasyndaǵy H.Lopachınskıı atyndaǵy voevodtyq kitaphanada ashylǵan kórme qazan aıynyń ortasyna deıin jalǵasady.
Jandos Áýelbekuly,
arnaıy «Egemen Qazaqstan» úshin
Lıýblın (Polsha)
