Mamanııa mektebiniń mesenaty ony 55 jyldan keıin kúrdeli jóndeýden ótkizip, kólik syılap, aýylyna sý tartyp berdi
Osy arada oqyrmandy adastyrmaý úshin aıta ketken jón, keıin bul mektep 1935 jyly Aqsý aýylyna kóshirilip, Almaty oblysy Aqsý aýdanynda 1964 jyly 640 oryndyq qurylys bastalyp, 1965 jyly alǵashqy qońyraý soǵylǵan Mamanııa orta mektebi bar. Aınalasy birneshe jyldyń ishinde bul mektep 1 000 balaǵa tolady.
О́tken ǵasyrdyń basynda Ilııas Jansúgirov, Bilál Súleev sııaqty Alash zııalylary da osy mektepten saýat ashqan. Mekteptiń shejiresine úńile tússeńiz, jazýshy Kákimjan Qazybaev, akademık Júrimbek Sydyqov syndy túlekterdi tabasyz.
Sonymen bıylǵy oqý jylynda Aqsý óńirinde aıta júrerlikteı, ıgilikti istiń kýási bolyp qaıttyq. Ábden tozyp, bala oqytýǵa qaýipti bolyp qalǵan mektep qaıtadan eńsesin kóteripti. Aqsý aýylynyń oqýshylary alǵashqy qońyraý únin kúrdeli jóndeýden ótken mektepten estidi. Bul ıgi iske úlken qarajat salǵan Moldııar Nurbaev esimdi kásipker azamat bolyp shyqty. Mine, araǵa ǵasyr salyp Mamanovtardyń mektep salý isi aımaqta qaıtalanyp otyr. Mamanııa mektebin jańǵyrtyp qana qoımaı, sonaý 7 shaqyrym jerdegi Aqsý ózeninen aýylyna sý tartyp bergen azamatqa el alǵysy eresen. Mekteptiń aınalasyna kóshetter men gúlder otyrǵyzylyp, qazirdiń ózinde abattana bastapty.
«Kórpeńe qaraı kósil» degen de bar. Shama-sharqymyzǵa qarap, qurylysty bastadyq. Kerek-jaraqty aýylǵa jetkizýdiń ózi de az mashaqat týǵyzǵan joq. Aýyl men aýdandy, aýdan men qalany jalǵap jatqan joldyń jaıyn ózderińiz kórdińizder. Al mektep qurylysyna qajetti materıaldar munda joq. Ony Almatydan tasymaldaý qajet boldy. Alǵashqy jyly mekteptiń esik-terezeleri men jylý júıesin aýystyryp, kabınetterdi jabdyqtap bitkenshe qys túsip ketti. Shatyryn aýystyrý, aýlasyn asfalttaý, kógaldandyrý jumystaryn bıyl jalǵastyrdyq», deıdi Moldııar aǵamyz.
Osylaısha myna qarbalasy kóp ómirde kindik qany tamǵan jerden baılanysy ajyramaǵan kásipkermen birge saýapty oqıǵaǵa ortaqtasyp, tarıhı derekterdi sanamyzda jańǵyrtýdyń sáti túsken-di. Jáne bul sapardyń biz úshin ónegesi men taǵylymy orasan bolǵanyn aıtý da paryz.
«Aýyldan adam ketse de adamnan aýyl ketpeıdi» degen aqıqat qoı. Táýelsizdigimizdi tuǵyrly, eldigimizdi bekem ete túsetin de osyndaı bastamalar bolsa kerek. Kúrdeli jóndeýden keıin jańadan salynǵandaı saltanat qurǵan mektepte qýanyshtan júzderi bal-bul janǵan muǵalimder men oqýshylardy kórip, «Rýhanı jańǵyrý» degen osy bolar destik. Qazir Mamanııa mektebinde 232 bala bilim alyp jatyr.
Azyp-tozǵan aýyldar men oqýshysy azaıǵan mektepterdi, qalaǵa kóship ketýdi kózdeıtin jastar men úlken shaharlardan nápaqa tapqysy kelip turatyn muǵalimderdi turaqtata alatyn da osyndaı ilkimdi ister ekendigi sózsiz. Búginginiń batyrlary – áleýmettik bastamalarǵa muryndyq bolǵan azamattar, qaıyrymdylyq qadamdarynan tirshilik mánin izdegen mesenattar ekeni taǵy daýsyz.
«Bul meken – meniń kindik qanym tamǵan jer. Ata-babalarym da osynda jatyr. Otbasymmen kelip, Quran oqytyp turamyn. Men de osy mektepte oqyǵanmyn, 1967 jylǵy túlegimin. Bizdiń kezimizde bul mektepte 1 myńnan astam bala oqydy. Elge kelip-ketip júrgenimde aýyl kóship, turǵyn azaıyp, mekteptiń hali múshkil kúıge túskenin bilip, birde aýdan ákimine habarlasyp, ol kisiden ózim oqyǵan mekteptiń jaı-kúıin suradym. Mekteptiń jaǵdaıy joq, jabylatyn túri bar ekenin baıqadym. Áıelim ekeýmiz aqyldasa kele, mektepke qamqorlyq jasaýdy azamattyq paryzymyz dep sanap, jóndeý jumystaryn qolǵa aldyq. Biraz sharýa jasaldy. Atqarylar is áli jetedi, ony ýaqyt enshisine qaldyraıyq. Mektep dırektory balabaqshaǵa kómektesińiz dep otyr. Men óz basym mektep dırektoryn tanymaıdy ekenmin. Qarasam, mektepke 25 shaqyrymnan qatynap isteıdi eken. Osynda týyp-ósken balamyn ǵoı, bul jerdiń qysynyń óte qatty bolatynyn jaqsy bilemin. Sondyqtan mekteptiń jumysynyń jandanýyna jumsasyn degen nıetpen, astyna bir kólik alyp berdik. Aýylda ishetin aýyz sý bar, baqsha eksin, aǵash sýǵarsyn degen oımen sý tarttyq. Mektep jaqsy bolsa jerlesterim elge kóship keler, aýyldy kógerter degen nıettemin. Bárin ýaqyt kórsetedi», dedi kásipker Moldııar Nurbaev.
Moldııar aǵamyz mektep tabaldyryǵyn «tarydaı» bolyp attaǵan kishkentaı balǵyndardy kórip, bastapqyda sóıleı almaı tolqyp turyp qal-ǵanyn, áli de júregindegi týǵan ólkege degen saǵynyshy men meıirimin joǵaltpaǵanyn ańǵardyq. Ata-babasy máńgilik turaǵyn tapqan ólkege isker azamattyń árbir oralýy úlken oqıǵa ekendigin kórdik.
Keleshekte mektep mańynan sport keshenin salýdy kókseıtin mesenat byltyr Mamanııa mektebine Olımpıada chempıony Jaqsylyq Úshkempirov pen Álem chempıony, dańqty balýan Dáýlet Turlyhanovty da alyp kelgen.
Almatydan arnaıy barǵan BAQ ókilderine bergen suhbatynda Mamanııa mektebiniń dırektory Alpamys Qazbanbetov Moldııar Nurbaevtyń bastamasy basqa da túlekterge de ónege bola bastaǵanyn naqty mysaldarmen dáıektedi.
«Degenmen bizdiń mektep úshin Moldııar Nurbaevtyń orny bólek. Moldııar Qylshyquly qomaqty qarjyǵa 168 tereze, 10 kompıýter, 5 prınter alyp berdi. Aǵylshyn tili kabıneti men matematıka kabınetin kúrdeli jóndeýden ótkizip, mektep jıhazdarymen qamtamasyz etti. Jylý júıesin jańartyp, mekteptiń syrtqy jumystaryna úlken qarajat bóldi. Aýlamyzǵa asfalt tósep berdi. Mektepke «Nıva» kóligin syılady. Sonymen qatar mektep shatyryn tolyqtaı aýystyrdy. Balalardy tasıtyn avtobýsymyzdy jańartty», deıdi mektep dırektory Alpamys Qazbanbetov.
Aýyl mesenaty bul saýapty bastamaǵa keshendi túrde kelgenin baıandaý da bizge paryz. Kóp jyldar jóndeý kórmeı, esik-terezesi azynaǵan mektepten de basqa, Aqsý aýylynda áli de atqarylatyn sharýalar shash-etekten. «Mamanııa orta mektebi, mektepke deıingi shaǵyn ortalyǵyna» qansha rýhanı jáne materıaldyq turǵyda ınvestısııa salynsa da artyq bolmaıtyny anyq.
Aýylda balalardy sportqa baýlıtyn ortalyq ashsam degen nıet bar. Amandyq bolsa, bul keleshektiń isi. Biraq bıyl múmkindiginshe fýtbol stadıonyn jasap bersek degen oıdamyz, deıdi mesenat.
Munan da bólek almatylyq kásipker qazaq ádebıetiniń klassıgi Ilııas Jansúgirovtiń 125 jyldyǵyna oraı qurylǵan qorǵa 20 mıllıon teńge bólip, týǵan jerine aqynnyń tas músinin syıǵa tartyp otyrǵan jaıy bar. Aýdan ortalyǵynda boı kótergen bul eskertkishtiń de aınalasy abattandyrylyp, saıabaq ornaıdy.
«Men munyń barlyǵyn baılyǵym asyp-tasqandyǵynan emes, ózimniń kindik qanym tamǵan aýylymnyń adamy kóbeıse, aýylym qaıta kórkeıse, qatarǵa qosylsa, degen jalǵyz tilekpen jasap jatyrmyn. Áıtpese maǵan eshkim osynyń barlyǵyn mindettep jasatyp jatqan joq. Bul meniń adamı paryzym, dep bilemin», deıdi el aǵasy.
Almaty oblysy
