Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Sol jyldary qazaq rýhanııatynyń ardaqtylary Jubanovtar týǵan topyraqta mýzeı uıymdastyrýǵa Muǵaljar aýdandyq komsomol komıtetiniń hatshysy Qýandyq Álishev kóp eńbek sińirdi. Ýaqyt óte kele jınalǵan jádigerler tar bólmelerge syımady. Mekemeniń ataýy 1999 jyly Qudaıbergen Jubanovtyń 100 jyldyǵy qarsańynda aǵaıyndy Jubanovtar memorıaldyq mýzeıi dep ózgertilip, Ahmet Jubanovtyń 100 jyldyq toıynda arnaıy salynǵan jańa ǵımaratqa kóshti.
Osy jerdegi eń qundy dúnıelerdiń biri – 1944 jyly qaraqalpaq elinen mýzykalyq mura jınaýǵa barǵan saparynda kompozıtorǵa syıǵa berilgen jasyl shapan. Sheberdiń qolynan shyqqan, áli kúnge deıin óńin bermegen barqyt shapannyń óńiri men eki jeńi aq-qyzyl jiptermen órnektelgen. Taǵy bir nazar aýdararlyq dúnıe – Ahmet Jubanov qoltańbasyn qoıyp, syıǵa tartqan kitaptary. 1960 jyly «Qazaqtyń memlekettik kórkem ádebıet baspasynan» jaryq kórgen «Qurmanǵazy Saǵyrbaev ómiri men tvorchestvosy» kitabynyń alǵashqy betine «Alýash pen Jıenbaıǵa – aǵasynan, eskertkish. Iıýn, 1962. Almaty» dep qolyn qoısa, «Zamana bulbuldary» kitabyna «Hadısha men Berdiǵalıǵa – aǵasynan» dep jazyp, 1964 jyly qańtarda syıǵa tartqan. «Strýny stoletıı» kitabyn 1961 jyldyń qarashasynda Qalıqan men Qanıfaǵa syılaǵan. Osydan kórinip turǵandaı, Almatydaǵy Juban áýleti eldegi týystarymen baılanys úzbegen.
Qudaıbergen men Ahmettiń ataqonysy – Embiden 90 shaqyrym jerdegi Jańaturmys degen aýyl. «Jańaqonys – tarıhy tereń, búginde jurty turaqtanǵan, berekeli qonys. Jańa mektebi, mádenıet úıi salynǵan. Eski aýyldyń shetindegi áýlet qorymynda olardyń ákesi Qýan, anasy Bıbishynar men Qýannyń inisi Tápen jerlengen. Jańaturmysta Qýan atanyń qazǵan qudyǵy da bar. Sýy mol, tushy, qara jolmen árli-berli ótken jolaýshylar osy jerge aıaldap ótedi. Aýyl jurty qudyqtyń aınalasyn qorshap qoıǵan. Qýan atamyz zaman aǵymyn erte sezingen, kóziqaraqty adam bolǵan. 1910–1913 jyldary qazaq aýyldarynda bir klastyq mektepter ashýǵa ruqsat beriledi. Temir – Orqash bolysynda da eki orys-qazaq ýchılıshesin ashý josparlanǵanyn estigen Qýan ata bir mektepti óz aýylynan salýǵa Orynbordan ruqsat alyp keledi. Ol kisiniń mektep ashý jóninde jazǵan aryzy Orynbor muraǵatynda saqtalǵan. Sol kezeńde bir klastyq dep atalǵan mektepterde oqý merzimi úsh jylǵa sozylǵan. Aýyl adamdary laı men saz qosyp, balshyq ılep, kesek basyp, tóbesin qamyspen jaýyp mektep turǵyzdy. О́tken ǵasyr basynda talaı jastyń kókiregine bilim nuryn uıalatqan Qýan mektebi jóninde qarttardan surap, nobaıyn jasaýǵa kiristik, nátıjesinde, irgetasy kishkentaı qalaq tastarmen órilip, qabyrǵasy saz kirpishterden qalanǵan, tóbesi tal butaqtarymen jabylǵan Qýan mektebiniń nobaıy ekspozısııamyzǵa qoıyldy. Kelýshiler odan HH ǵasyrdyń basyndaǵy aýyl mektebin kóredi», deıdi Muǵaljar aýdandyq aǵaıyndy Jubanovtar memorıaldyq mýzeıiniń dırektory Anarhan Samıǵollaqyzy.
Aqtóbe oblysy
