Sýretti túsirgen Asyljan TUIаQOV
Aıta keteıik, buǵan deıin Ǵumar Qarash 1845-1921 jyldar aralyǵynda ómir súrdi delinip kelgen edi. Alaıda Bashqurtstan Respýblıkasy Ortalyq memlekettik arhıvinde saqtalǵan derekte aqyn óz qolymen mıladı jyl sanaýy boıynsha 1874 jyly, hıjra boıynsha 1291 jyly dúnıege kelgenin jazǵany anyqtaldy. Bul týraly «Egemen Qazaqstan» gazeti «Ǵumar Qarash týraly tyń derekter» atty maqalasyn osydan bir jyl buryn jarııalaǵan bolatyn.
Jánibektegi aqyn toıy onyń týǵan jeri – Borsy aýylynda «Esimin ulyqtaǵan Ǵumar eli» atty mádenı-kópshilik sharamen bastaldy. Jánibek aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Amangeldi Ýálıev ǵulamanyń ómiri men qyzmeti týraly baıandama jasap, Ǵumar Qarash atyndaǵy mektep oqýshylary aqyn óleńderin mánerlep oqydy.
О́tken jyly jerlesteri jumylyp, aqynnyń zıratyna kópshiliktiń kúshimen sáýletti kesene turǵyzylǵan bolatyn. Bıylǵy mereıtoıdy da jánibektikter halyqtyq bastamaǵa, ulan-asyr dala qyzyqtaryna aınaldyryp jiberdi. «Aqbastaý» jastar qoǵamdyq birlestigi jastar spartakıadasyn uıymdastyrdy. Qazaqsha kúreske qyzdar da bilek túre kirisip, 70 kelige deıin salmaq dárejesinde jaqsybaılyq Dárııa Járdemova, 70 keliden joǵary salmaqta qyzdardan aqobalyq Jansaıa Ahmetálıeva qarsylas shydatpady. Láńgi tebýden Uzynkól aýyly eshkimge des bermese, qymyz ishýden Taý aýyly alǵa shyqty. О́giz tartystan taýlyq Nurhat Hamıev birinshi oryndy ıemdendi. Asyq atýdan Jaqsybaı aýylynda mergen qyzdar kóp eken. Al arqan tartysta Taý aýylynyń komandasy barlyq qarsylasyn jeńip ketti. Toǵyzqumalaqtan qyzdar arasynda uzynkóldik Záýresh Sydyqova, erlerden taýlyq Sáken Qundyzbaev chempıon atandy. Aýdaryspaqtan 70 kelige deıin aqobalyq Erjan Batyrashev, 70 keliden joǵary jánibektik Mıras Berikbaev bileginiń kúshin, taqymynyń myqtylyǵyn tanytty. Jamby atýdan Jánibek aýyly erekshe kózge tústi. Sóıtip, jalpykomandalyq esepte Taý, Aqoba, Jaqsybaı aýyldary komandalary júldeli oryndardy bólisip, dıplom men estelik syılyqtarǵa ıe boldy.
Ǵumar Qarash mereıtoıyna arnalǵan sharalardyń eń qyzyq tusy 100 shaqyrymdyq alaman boldy. Jalpy Aq Jaıyq óńirinde mundaı uzaq báıge buryn ótpepti. Sharanyń aldynda Jánibek aýdandyq balalar-jasóspirimder sport mektebiniń dırektory Orynbasar Ǵılymov, aýdandyq at sporty federasııasynyń prezıdenti Arsen Kenjálıev jáne at sporty federasııasy Borsy aýyldyq bóliminiń basshysy Maral Ábilov júz shaqyrymdyq báıgeniń búge-shigesin túsindirip ótti. Attardy qadaǵalaý úshin márege jetkenshe Tegisshil, Qamysty, Taý jáne Jánibek aýyldarynda tórt beket ornalasyp, feldsher, veterınarııalyq dáriger, ýchaskelik ınspektor jáne aýyldyq okrýg ákimdigi mamandary attar men shabandozdardyń densaýlyǵyn, jarystyń ádil ótýin qadaǵalap otyrdy. Báıgege Mańǵystaý oblysynan jáne Batys Qazaqstannyń Tasqala, Bókeı ordasy, Qaztalov, Jánibek aýdandarynan 22 júırik qatysty. Borsy-Jánibek arasyndaǵy júz shaqyrymdyq báıgeniń jalpy júlde qory 2 mln. teńgeni qurady. Alamanǵa qatysqan 22 attyń ishinen aldymen jetken on tulparǵa júlde berildi.
Uıymdastyrýshylar «alty saǵatqa sozylady» dep boljaǵan alaman báıgeni qamystylyq Isa Kagermanov baptaǵan, shabandoz Aslanbek Sháripov tizgindegen «Qazbek» atty júırik 4 saǵat 45 mınýtta shaýyp ótti. Sóıtip I orynǵa tigilgen 500 myń teńgeni oljalady. Bókeıordalyq Amantaı Quspanovtyń «Qaısary» II orynǵa tigilgen 250 myń teńgeni jeńip aldy. Shabandozy - Beıbarys Shaıhýllın. Al kúıgenkóldik Jasulan Temirǵalıev «Shaıtanqara» atty tulparyn ózi baptap, ózi shaýyp, júldeli III oryndy, 150 myń teńgeni jeńip aldy. Úzdik ondyqqa qaztalovtyq Raıymbek Keńesov pen Bekzat Nurtaev, jánibektik Janarbek Bıálıev, tasqalalyq Hansultan Aıapbergenov, tegisshildik Aldııar Jumaǵalıev, borsylyq Dıdar Hamenov, uzynkóldik Bedelbek Hamzınder taqymdaǵan júırikter de enip, árqaısysy 50 myń teńge aqshalaı syılyqqa ıe boldy.
Batys Qazaqstan
