Bul mýzeıdiń ózi Sh.Ýálıhanovtyń atymen atalady. Qazaqtyń tuńǵysh ǵalymy Shoqan Ýálıhanov Abylaı hannyń týǵan shóberesi ekeni belgili. Shoqannyń atasy Ýálı Abylaıdyń bel balasy, han ólgennen keıin onyń murageri bolyp, Orta júzdiń hany boldy. Al onyń balasy Shyńǵys Ýálıhanov qazaqtyń eýropasha alǵashqy oqyǵandarynyń biri. Ol Ombydaǵy Sibir kazaktaryna arnalǵan áskerı ýchılısheni bitirgen. 1847 jyly Shyńǵys balasy Shoqandy da Ombydaǵy sol kezde ozyq oqý oryny sanalatyn Kadet korpýsyna túsirgen. Bolashaq uly ǵalym oqý ornynyń tabaldyryǵyn attaǵanda bir aýyz oryssha bilmese, alty jyl oqyp, ony bitirip shyqqanda barlyq synyptastarynyń aldy bolǵan. Osynda oqyp júrgende Shoqan saıahatshylardyń ómiri men isi týraly jazylǵan eńbekterge asa qyzyǵýshylyqpen qarap, tanysady. Solardyń eńbekteriniń yqpalymen ol saıahatshy bolýdy armandaǵan.
Patshalyq ákimshiligi oqýdy ozyq bitirgen jas jetkinshekti áskerı qyzmetke tartyp, ony áskerı ákimshilik satylarynda qyzmetterge qoıady. Osy qyzmetterde júrip birneshe ret saıahatshy, zertteýshi retinde Orta Azııaǵa shyǵyp, ǵylymı eńbekter jazady.
Shoqan orystyń asa kórnekti progresshil qaıratkerlerimen, ǵalymdarmen, jazýshylarmen dos bolǵan. Sonyń ishinde orystyń asa kórnekti jazýshysy F.Dostoevskıımen týysqandardaı qatynas jasap turǵan. О́miriniń sońyna qaraı Shoqan qupııa tapsyrmalarmen eýropalyqtarǵa buryn-sońdy belgisiz bolyp kelgen Qashqarııaǵa saparlap baryp, óte qundy ǵylymı eńbekter jazdy. Onyń ǵylymı eńbekteri joǵary baǵalanyp, ǵalymdar ony shyǵystanýshy, tarıhshy, folklorshy, etnograf, aǵartýshy ekenin jappaı moıyndaǵan.
Shoqan mýzeıinen kelgen qyzmetkerler jınalǵandarǵa uly ǵalymnyń osynaý ómir jolymen tanystyryp, ózderi jınaǵan eksponattardy kórýge usyndy. Sonyń ishinde Ýálıhanovtar otbasynyń fotokóshirmeleri, Shoqannyń joryqta ustaǵan qobdıy, inisi Maqynyń súıekten jasaǵan sandyǵy, Aıǵanym ájesiniń qamzoly jáne t.b. jádigerler jınalǵandar arasynda úlken qyzyǵýshylyq týdyrdy.
Sóıtip, shóbere mýzeıi babasynyń mýzeıine sálem berýge kelgendeı boldy.
PETROPAVL
