Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń qaýlysy № 372
Senbi, 18 mamyr 2013 0:54
2012 jylǵy 24 jeltoqsan Almaty qalasy
Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Banktik zaem shartynyń mindetti talaptarynyń tizbesin bekitý jáne Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń Kredıtteý jónindegi qujattamasyn júrgizý erejesin bekitý týraly» 2007 jylǵy 23 aqpandaǵy № 49 qaýlysyna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» 2011 jylǵy 28 aqpandaǵy № 18 qaýlysyna ózgerister men tolyqtyrý engizý týraly
Senbi, 18 mamyr 2013 0:54
2012 jylǵy 24 jeltoqsan Almaty qalasy
Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Banktik zaem shartynyń mindetti talaptarynyń tizbesin bekitý jáne Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń Kredıtteý jónindegi qujattamasyn júrgizý erejesin bekitý týraly» 2007 jylǵy 23 aqpandaǵy № 49 qaýlysyna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» 2011 jylǵy 28 aqpandaǵy № 18 qaýlysyna ózgerister men tolyqtyrý engizý týraly
Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerin jetildirý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Basqarmasy qaýly etedi:
1. Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Banktik zaem shartynyń mindetti talaptarynyń tizbesin bekitý jáne Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń Kredıtteý jónindegi qujattamasyn júrgizý erejesin bekitý týraly» 2007 jylǵy 23 aqpandaǵy № 49 qaýlysyna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» 2011 jylǵy 28 aqpandaǵy № 18 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 6877 tirkelgen, «Egemen Qazaqstan» gazetinde 2011 jylǵy 31 mamyrda № 226-227 (26625) jarııalanǵan) mynadaı ózgerister men tolyqtyrý engizilsin:
3-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:
«3. Sharttyń jalpy talaptary:
1) shart jasasqan kún;
2) banktik zaemnyń (budan ári – zaem) maqsaty, bir aıdan aspaıtyn merzimge berilgen zaemdy, kredıttik jeli aıasynda tólem kartochkalary boıynsha berilgen sharttardy, overdraft kredıtin, sondaı-aq onyń aıasynda zaım alý úshin zaım berý týraly shart (sharttar) jasasý qajet bolatyn kredıttik jelini ashý týraly kelisimdi qospaǵanda, bıznes-josparǵa nemese zaemnyń tehnıka-ekonomıkalyq negizdemesine jáne (nemese) zaemshynyń ótinishine sáıkes keledi;
3) zaemnyń jalpy somasy jáne valıýtasy;
4) zaemnyń merzimi;
5) syıaqy stavkasynyń túri (tirkelgen nemese qubylmaly), syıaqy stavkasynyń mólsheri jyldyq paıyzben, shartty jasaý kúnine Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki Basqarmasynyń «Qaryzdar men salymdar boıynsha shynaıy, jyldyq, tıimdi, salystyrmaly esepteýdegi syıaqy mólsherlemelerin (naqty qunyn) esepteý qaǵıdalaryn bekitý týraly» (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 7663 nómirimen tirkelgen) 2012 jylǵy 26 naýryzdaǵy № 137 qaýlysyna sáıkes senimdi jyldyq tıimdi salystyrmaly esepteýdegi syıaqy stavkasynyń mólsheri;
6) shartta qubylmaly syıaqy stavkasy kózdelgen bolsa, qubylmaly syıaqy stavkasyn esepteý tártibi;
7) ıslam bankiniń kommersııalyq kredıtti berýi kezindegi ústeme baǵasynyń túri (tirkelgen nemese taýardy satyp alý baǵasynyń paıyzdyq mánimen);
8) óteý tásili (qolma-qol aqshamen, qolma-qol aqshasyz);
9) zaemdy óteý ádisi: annýıtettik (teńdeı tólemdermen óteý) nemese saralanǵan (negizgi boryshty teńdeı úlespen óteý arqyly) ne banktiń ishki erejelerine sáıkes basqa tásilmen;
10) zaem boıynsha bereshekti óteý kezektiligi;
11) ýaqtyly ótelmegen jáne syıaqy tólenbegen jaǵdaıda turaqsyzdyq aıybyn (aıyppuldy, ósimpuldy) esepteý tártibi jáne onyń mólsheri. Jeke tulǵaǵa zaem berý kezinde turaqsyzdyq aıybynyń (aıyppuldyń, ósimpuldyń) shekti mólsheri, sondaı-aq Bankter týraly zańda kózdelgen esepteý tártibi kórsetiledi;
12) komıssııalardyń tolyq tizbesi jáne olardyń zaem berýge baılanysty alynýǵa jatatyn mólsheri;
13) zaemdy óteýdiń jáne syıaqynyń tártibi (kassa arqyly, banktik shotqa qashyqtatylǵan termınal arqyly jáne basqalar taraptardyń kelisimi boıynsha), kezeńdiligi;
14) qamtamasyz etýsiz berilgen zaemdy qospaǵanda, qamtamasyz etý (túri: kepil, turaqsyzdyq aıyby, kepildik, kepildeme, ustap qalý jáne ózge túrleri);
15) zaemshynyń shart boıynsha mindettemelerin oryndamaǵan ne tıisinshe tásilmen oryndamaǵan jaǵdaıda bank qabyldaıtyn sharalar;
16) sharttyń qoldanylý merzimi;
17) zaemshy – zańdy tulǵanyń bankke usynatyn esebiniń túrleri men merzimderi;
18) zaemshynyń (teń zaemshynyń) ol týraly málimetterdi kredıttik bıýroǵa berýge jáne kredıttik bıýronyń ol týraly bankke kredıttik esep berýge kelisiminiń, sondaı-aq taraptardyń óz mindettemelerin oryndaýyna baılanysty aqparattyń bolýyn kórsetý;
19) banktiń poshtalyq meken-jaıy men elektrondyq adresi týraly aqparat, sondaı-aq onyń resmı ınternet–resýrsy týraly derekter.»;
mynadaı mazmundaǵy 4-1-tarmaqpen tolyqtyrylsyn:
«4-1. Jeke tulǵamen jasalǵan ıpotekalyq zaem shartynda jasalǵan zaem shartynan týyndaıtyn kelispeýshilikterdi retteý úshin zaemshynyń bank ombýdsmanyna Bankter týraly zańǵa sáıkes jazbasha ótinish berý quqyǵy bolady.»;
7-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:
«7. Bankke qoıylǵan shekteýlerde tyıym salýdy kózdeıtin mynadaı talaptar bar:
1) zaemǵa qyzmet kórsetý boıynsha zaemshy – jeke tulǵamen shart jasasý kúnine bekitilgen tarıfterdi, komıssııalyq syıaqylar men basqa da shyǵystardyń mólsherin jáne esepteý tártibin bir jaqty tártipte ósirý jaǵyna ózgertýge;
2) jasalǵan shart sheńberinde komıssııanyń jańa túrlerin bir jaqty tártippen engizýge;
3) zaem berý týraly talaptarymen saqtandyrý shartyn jasasý týraly jáne (nemese) qamtamasyz etý bolyp tabylatyn múliktiń naryqtyq qunyn anyqtaý maqsatynda baǵalaý júrgizýge talaptar kózdelgen bolsa zaemshyny, kepil berýshini saqtandyrý uıymyn jáne (nemese) baǵalaýshyny tańdaý kezinde shekteýge, sondaı-aq zaemshyǵa óziniń ómiri men densaýlyǵyn saqtandyrý mindetin júkteýge;
4) myna jaǵdaılardy qospaǵanda, jasalǵan shart sheńberinde bir jaqty tártippen jańa zaemdardy berýdi toqta turýǵa:
banktiń shartta kózdelgen jańa zaemdar berýdi júzege asyrmaý quqyǵy týyndaǵan kezde;
zaemshy shart boıynsha bank aldyndaǵy óz mindettemelerin buzǵan kezde;
Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Ekinshi deńgeıdegi bankterde táýekelderdi basqarý jáne ishki baqylaý júıeleriniń bolýyna qoıylatyn talaptar jónindegi nusqaýlyqty bekitý týraly» 2005 jylǵy 30 qyrkúıektegi № 359 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 3925 tirkelgen), Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Aktıvterdi, shartty mindettemelerdi jikteý jáne olarǵa qarsy provızııalar (rezervter) qurý erejesin bekitý týraly» 2006 jylǵy 25 jeltoqsandaǵy № 296 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 4580 tirkelgen), Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi Basqarmasynyń «Kredıtteý jónindegi qujattamasyn júrgizý erejesin bekitý týraly» 2007 jylǵy 23 aqpandaǵy № 49 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde – 4602 nómirimen tirkelgen) sáıkes bank júrgizgen monıtorıngtiń nátıjesi boıynsha anyqtalǵan zaemshynyń qarjylyq jaǵdaıy nasharlaǵan kezde;
Banktiń shartty oryndaýyna yqpal etetin Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasy talaptaryn ózgergende;
5) myna jaǵdaılardy qospaǵanda, zańdy tulǵalarmen shart jasasý kúnine bekitilgen syıaqy stavkasyn bir jaqty tártippen ósirý jaǵyna ózgertýge:
shartpen kózdelgen jaǵdaılarda, zaemshynyń zaem alý jáne zaemǵa qyzmet kórsetýmen baılanysty dáıekti aqparattardy usyný boıynsha óz mindettemelerin buzýy;
Qazaqstan Respýblıkasynyń Azamattyq kodeksimen kózdelgen jaǵdaılarda, sondaı-aq shartta kózdelgen myna jaǵdaılarda banktiń mindettemelerdi mezgilinen buryn oryndaýdy talap etýge quqynyń paıda bolýy:
bankke aldyn ala jazbasha eskertýsiz, jıyntyǵynda aksıonerlik qoǵam (sharýashylyq seriktestik) aksııalarynyń on jáne odan kóp paıyzyn (qatysý úlesi) ıelenetin zaemshynyń qatysýshylary (aksıonerleri) quramynyń ózgerýi;
zaemshymen jáne (nemese) kepil berýshimen kepilge qoıylǵan múliktiń mólsherin, jaı-kúıin jáne ony saqtaý sharttarynyń oryndalýyn qujat boıynsha jáne naqty tekserýge, sondaı-aq úshinshi tulǵalardyń zaemshy (kepil berýshiniń) múlkine, onyń ishinde bankke kepilge qoıylǵan múlikke talaptar qoıýy kepil ustaýshy bolyp tabylatyn banktiń quqyn buzýy;
6) zaem alǵan kúnnen bastap bir jylǵa deıin negizgi boryshty mezgilinen buryn ishinara ótelgen nemese mezgilinen buryn tolyq ótelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, zaemdy mezgilinen buryn ótegeni úshin turaqsyzdyq aıybyn nemese aıyppul sanksııalarynyń basqa túrlerin óndirip alýǵa;
7) eger negizgi boryshty nemese syıaqyny óteý kúni demalys ne mereke kúnine túsken bolsa jáne zaemshy syıaqyny nemese negizgi boryshty tóleýdi odan keıingi jumys kúni júrgizgen jaǵdaıda turaqsyzdyq aıybyn nemese aıyppul sanksııalarynyń ózge túrlerin óndirip alýǵa».
9 – 10 tarmaqtary mynadaı redaksııada jazylsyn:
«9. Shartpen birge taraptardyń qoldary qoıylǵan zaımdy óteý kestesi beriledi, onda sharttyń nómiri men jasalǵan kúni, zaem somasy men valıýtasy, óteý kúnderi jáne negizgi boryshty, syıaqyny óteý somalary jáne olardyń jıyntyq máni kórsetilgen kezekti tólemderdiń mólsherleri, kelesi óteý kúnindegi negizgi boryshtyń qaldyqtary, sondaı-aq tólenýi tıis negizgi borysh pen syıaqynyń jalpy jıyntyq somalary jáne olardyń jıyntyq máni, zaemdy óteý kestesi jasalǵan kún kórsetiledi.
Syıaqy mólsherlemesi ózgermeli shart boıynsha zaemdy óteý kestesi onyń berilý kúnine jasalady jáne odan keıin kezekti tólemderdiń mólsherleri túzetiledi jáne shartta belgilengen tártipte zaemshyǵa (teń zaemshyǵa) málimet úshin jetkiziledi.
Eger zaemshy (teń zaemshy) jeke tulǵa bolyp tabylsa, zaemdy berý kúnine jasalǵan zaemdy óteý kestesinde sondaı-aq zaemshynyń (teń zaemshynyń) tańdaǵan ádisi týraly belgisi bar bank usynǵan óteý ádisteriniń tizbesi bolady.
Zaemnyń zaemdy óteý kestesin ózgertýge alyp keletin talaptary ózgergen kezde, zaemdy óteýdiń jańa talaptar eskerilgen jańa kestesi jasalady.
Zaemnyń kezekti bóligin berý zaemshynyń ótinishi jáne zaemdy óteýdiń qol qoıylǵan kestesi negizinde júzege asyrylatyn kredıttik jeli usynylǵan kezde, zaemdy óteý kestesinde osy qaýlynyń 3-tarmaǵynyń 5) tarmaqshasyna sáıkes málimetter bolady.
8-tarmaqtyń jáne osy tarmaqtyń talaptary bir aıdan aspaıtyn merzimge zaım berý týraly shartqa, kredıttik jeli aıasynda tólem kartochkasy boıynsha berilgen shartqa, overdraft kredıtine, sondaı-aq onyń aıasynda zaem alý úshin zaem berý týraly shart (sharttar) jasasý qajet bolatyn kredıttik jelini ashý týraly kelisimge qoldanylmaıdy.
10. Shart bank jáne zaemshy arasynda jazbasha nysanda qajet bolǵan jaǵdaıda basqa tilderdegi aýdarmasy qosa berýmen, memlekettik tilde jáne orys tilinde jasalady, al sheteldik tulǵalarmen shart jasasqan jaǵdaıda memlekettik jáne taraptarǵa qolaıly tilde jasalady.
Sharttyń mátini A4 formatty paraqtarda, «Times New Roman» shrıftiniń mólsheri 12-den kem emes, ádettegi áriparalyq, bir jolaralyq ıntervalmen jáne abzas sheginisin qoldana otyryp basyp shyǵarylady.
Jeke tulǵalar úshin osy qaýlynyń 3-tarmaǵynyń 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11) tarmaqshalarynda kórsetilgen talaptar sharttyń alǵashqy eki betinde (nemese shart bir ýaqytta eki tilde resimdeletin bolsa paraqty eki baǵanǵa bóle otyryp, alǵashqy tórt bette), 3-tarmaǵynyń 12), 13), 14), 15), 16) tarmaqshalary jáne 2-tarmaǵynyń 6) tarmaqshasy tikeleı olardan keıin kórsetilgen rettikpen kórsetiledi.
Zańdy tulǵalar úshin osy qaýlynyń 3-tarmaǵynyń 1), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11) tarmaqshalarynda kórsetilgen talaptar sharttyń alǵashqy eki betinde (nemese shart bir ýaqytta eki tilde resimdeletin bolsa paraqty eki baǵanǵa bóle otyryp, alǵashqy tórt bette), 3-tarmaǵynyń 2), 13), 14), 15), 16) tarmaqshalary jáne 2-tarmaǵynyń 6) tarmaqshasy tikeleı olardan keıin kórsetilgen rettikpen kórsetiledi.
Shart (ofert) jasaý týraly jazbasha usynys jiberý arqyly banktik zaem shartyn jasaǵan kezde oferttiń alǵashqy eki jáne keıingi betterinde osy qaýlynyń 10-tarmaǵynyń úshinshi jáne tórtinshi bólikterinde kózdelgen talaptar osy tarmaqta belgilengen rettikpen beriledi. Osy qaýlynyń 10-tarmaǵynyń ekinshi bóliginiń talaptary ofertke qoldanylady.».
2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Ulttyq Bank Tóraǵasy G.MARChENKO.
Qaýly Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2013 jylǵy 28 qańtarda Normatıvtik quqyqtyq kelisimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №8308 bolyp engizildi.