Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq keńesiniń qosymsha qaýlysy № 2

Senbi, 25 mamyr 2013 1:43

2013 jylǵy 16 mamyr Astana qalasy

«Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 54-babyn, 61-baby 3-tarmaǵynyń 1) jáne 3) tarmaqshalaryn, sondaı-aq memlekettik basqarýdy uıymdastyrý máseleleri boıynsha basqa da birqatar normalaryn resmı túsindirý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysyna túsindirme berý týraly

Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesi, Tóraǵa I.I.Rogov, Keńes múshe­leri I.J.Baqtybaev, N.V.Belorýkov, A.N.Ja­ıylǵanova, V.A.Malınovskıı, A.M.Nur­maǵambetov, Ú.M.Stamqulov qatysqan quramda, mynalardyń:

ótinish sýbektiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń tóraǵasy S.B.Aqylbaıdyń,

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty R.Q.Sár­pekovtiń,

Senbi, 25 mamyr 2013 1:43

2013 jylǵy 16 mamyr Astana qalasy

«Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 54-babyn, 61-baby 3-tarmaǵynyń 1) jáne 3) tarmaqshalaryn, sondaı-aq memlekettik basqarýdy uıymdastyrý máseleleri boıynsha basqa da birqatar normalaryn resmı túsindirý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysyna túsindirme berý týraly

Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesi, Tóraǵa I.I.Rogov, Keńes múshe­leri I.J.Baqtybaev, N.V.Belorýkov, A.N.Ja­ıylǵanova, V.A.Malınovskıı, A.M.Nur­maǵambetov, Ú.M.Stamqulov qatysqan quramda, mynalardyń:

ótinish sýbektiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń tóraǵasy S.B.Aqylbaıdyń,

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty R.Q.Sár­pekovtiń,

Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń jaýapty hatshysy M.B.Beketaevtyń,

Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy Ǵ.B.Aq-qýovanyń,

Qazaqstan Respýblıkasy Bas Proký­ratýrasynyń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Bas Prokýrorynyń orynbasary J.Q.Asa­novtyń,

Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri agenttigi Tóraǵasynyń orynbasary Á.A.Kó­mekbaevtyń,

Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttiginiń (qarjy polısııa­sy) ókili – Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttigi (qarjy polısııasy) Apparatynyń basshysy S.Ǵ.Temirbolatovtyń,

Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń ókili – Adam quqyqtary jónindegi ulttyq ortalyqtyń basshysy V.A.Kalıýjnyıdyń qatysýymen,

óziniń ashyq otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty Tór­aǵa­synyń «Qazaqstan Respýblıkasy Kons­tıtýsııasynyń 54-babyn, 61-baby 3-tarmaǵynyń 1) jáne 3) tarmaqshalaryn, sondaı-aq memlekettik basqarýdy uıymdastyrý máseleleri boıynsha basqa da birqatar normalaryn resmı túsindirý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysyna túsindirme berý týraly ótinishin qarady.

Baıandamashy – Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń múshesi V.A.Ma­lınovskııdiń habarlaýyn, otyrysqa qatysýshylardyń sóılegen sózderin tyńdap, sarapshylar – zań ǵylymdarynyń doktory, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti zań fakýltetiniń memleket jáne quqyq teorııasy men tarıhy, konstıtýsııalyq jáne ákimshilik quqyq kafedrasynyń professory D.M.Baımahanovanyń; zań ǵylymdarynyń doktory, professor, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti zań fakýltetiniń memleket jáne quqyq teorııasy men tarıhy, konstıtýsııalyq quqyq kafedrasynyń meńgerýshisi J.D.Busyrmanovtyń; zań ǵylymdarynyń doktory, Kaspıı qoǵamdyq ýnıversıtetiniń professory E.V.Porohovtyń qorytyndylarymen; Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti (Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń dırektory, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent A.A.Sálimgereı, Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, PhD doktory J.O.Bıtabarova); E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti (ýnıversıtet rektory, zań ǵylymdarynyń doktory, professor E.Q.Kóbeev, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, professor M.Sh.Kákimova, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, professor K.S.Musálimova, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent A.V.Týrlaev); Almaty qalasy jáne Almaty oblysy boıynsha óńirlik qaıta daıarlaý jáne biliktilik arttyrý ortalyǵynyń Memlekettik jáne jergilikti basqarý ınstıtýty (ınstıtýt rektory, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, professor A.A.Toqtybekov), Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasy mamandarynyń pikirimen, sondaı-aq konstıtýsııalyq is júrgizýdiń ózge de materıaldarymen tanysyp shyǵyp, Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesi

anyqtady:

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Q.Á.Mámı 2013 jylǵy 17 sáýirde «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq Keńesi týraly» 1995 jylǵy 29 jeltoqsandaǵy №2737 Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq zańynyń 35-baby 1-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasyna sáıkes «Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 54-babyn, 61-baby 3-tarmaǵynyń 1) jáne 3) tarmaqshalaryn, sondaı-aq memlekettik basqarýdy uıymdastyrý máseleleri boıynsha basqa da birqatar normalaryn resmı túsindirý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń 2008 jyl­ǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysyna (budan ári – Konstıtýsııalyq Keńestiń 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysy) túsindirme berý týraly ótinishpen Konstıtýsııalyq Keńeske júgindi.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zań­namalyq aktilerine memlekettik organdardyń quzyretin zańnamalyq jáne (nemese) zańǵa táýeldi deńgeıde bekitý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań jobasyn Parlamenttiń qaraýy barysynda týyndaǵan máseleler ótinish joldaýǵa sebep bolǵan. Bul Zań jobasyna saı memlekettik organdar fýnksııalarynyń bir bóligi zańnamalyq retteý salasynan alyp tastalady.

Zań jobasyn Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti Konstıtýsııalyq Keńestiń 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysyn oryndaý maqsatynda ázirlegen, oǵan sáıkes memlekettik organdardyń quzyreti Respýblıka Konstıtýsııasymen, konstıtýsııalyq zańda­rymen jáne zańdarymen ǵana emes, zańǵa táýeldi aktilerimen de belgilenedi.

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Konstıtýsııalyq Keńestiń 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysyna túsindirme bergen kezde mynadaı suraqtarǵa jaýap berýdi suraıdy:

«1. Konstıtýsııanyń 61-baby 3-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasyndaǵy «memlekettik organdardy uıymdastyrý men olardyń qyzmetiniń negizderi» dep neni túsiný kerek?

2. Konstıtýsııanyń 61-baby 3-tarmaǵy 3) tarmaqshasynyń mánmátininde memlekettik organdardyń qandaı fýnksııalary zańnyń retteý nysanasyn, al qandaı fýnksııalary zańǵa táýeldi aktilerdiń retteý nysanasyn quraı alady?».

О́tinishte qoıylǵan suraqtardy qarap, Konstıtýsııalyq Keńes qosymsha mynany túsindirýdi qajet dep sanaıdy.

1. Qazaqstan Respýblıkasy Kon­stı­týsııasynyń jáne Konstıtýsııalyq Keńestiń 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysynyń normalaryna jasalǵan taldaý, «memlekettik organdardy uıymdastyrý men olardyń qyzmetiniń negizderin», birinshi kezekte, elimizdiń Konstıtýsııasynda baıandy etilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń ıdeıalary, maqsattary, mindetteri men prınsıpteri, memlekettik organdardyń quqyqtyq márte­besin reglamentteıtin qaǵıdalar men normalar quraıdy dep aıtýǵa negiz beredi.

Memlekettik organ qyzmetiniń jıyn­tyqtaǵanda mazmunyn quraıtyn onyń basshylyq jasaý salalarymen, mıssııasymen, negizgi mindetterimen, fýnksııalary jáne ókilettikterimen qatar, «memlekettik organdardy uıymdastyrý men olardyń qyzmetiniń negizderi» júıesine basymdyqqa ıe ózge máseleler kiredi. Olardyń qatarynda – memlekettik organdardy qurýmen, taratýmen jáne qaıta qurýmen, olardyń qyzmetimen, quqyqtyq aktilerdiń túrlerimen, olardyń zańdyq kúshimen, qabyldaý, kúshine ený jáne kúshin joıý tártibimen, sondaı-aq laýazymdy jáne memlekettik organdardyń múddesin bildiretin ózge de tulǵalar jaýapkershiliginiń negizgi nysandarymen, memlekettik organ­dardyń memlekettik emes uıymdarmen jáne jeke tulǵalarmen ózara is-qımyl jasaý tártibimen baılanysty máseleler.

Konstıtýsııalyq Keńestiń pikirinshe, «memlekettik organdardy uıymdastyrý negiz­deri» (Konstıtýsııanyń 61-baby 3-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasy) dep, memlekettik organdardy uıymdastyrý men olardyń qyzmetimen baılanysty Konstıtýsııada kózdelip, zańdarmen belgilengen asa mańyzdy qoǵamdyq qatynastardy retteýge baǵyttalǵan prınsıpter men normalardy túsingen jón.

Negizgi Zańnyń birqatar baptarynda uıymdastyrylýy men qyzmeti, Kon­stı­týsııamen qatar, konstıtýsııalyq zańdar men zańdarda belgilenýi tıis memlekettik organdar kórsetilgen.

Máselen, Konstıtýsııanyń qaǵıdalary men normalaryna negizdele otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy qyzmetiniń; Parlamentti uıymdastyrý men onyń qyzmetiniń negizderi, onyń depý­tattarynyń quqyqtyq jaǵdaıy; Úkimettiń quzyreti, ony uıymdastyrý men qyzmetiniń tártibi; Konstıtýsııalyq Keńesti, sondaı-aq Respýblıkanyń sot júıesin uıymdastyrý men olardyń qyzmeti konstıtýsııalyq zańdarmen aıqyndalady (Konstıtýsııanyń 46-babynyń 4-tarmaǵy, 49-babynyń 4-tarmaǵy, 64-babynyń 4-tarmaǵy, 71-babynyń 6-tarmaǵy, 75-babynyń 4-tarmaǵy, 82-babynyń 3-tarmaǵy).

Konstıtýsııanyń qaǵıdalary men normalaryn damytý maqsatynda zańdarmen Parlament Palatalarynyń komıtetterin jáne Senat pen Májilistiń birlesken komıssııalaryn qurý, olardyń ókilettikteri men qyzmetin uıymdastyrý tártibi; Joǵary Sot Keńesiniń mártebesi men onyń jumysyn uıymdastyrý; Respýblıka prokýratýrasynyń quzyreti, uıymdastyrylýy men qyzmetiniń tártibi, máslıhattardyń quzyreti, olardy uıymdastyrý men qyzmetiniń tártibi, depýtattardyń quqyqtyq jaǵdaıy; jer­gilikti atqarýshy organdardyń quzyreti, olardy uıymdastyrý men qyzmetiniń tártibi; jergilikti ózin-ózi basqarýdy uıym­dastyrý men onyń qyzmeti belgilenedi (Konstıtýsııanyń 60-babynyń 4-tarmaǵy, 82-babynyń 5-tarmaǵy, 83-babynyń 1 jáne 4-tarmaqtary, 86-babynyń 6-tarmaǵy, 87-babynyń 6-tarmaǵy, 89-babynyń 3 jáne 4-tarmaqtary).

Konstıtýsııanyń 61-baby 3-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasynan jáne Konstıtýsııalyq Keńestiń 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlysynan kelip shyǵatyny, Konstıtýsııada kórsetilmegen ózge de memlekettik organdardy uıymdastyrý men olardyń qyzmetiniń negizderi («Qazaqstan Respýblıkasynyń ishki ister organdary týraly» 1995 jylǵy 21 jeltoqsandaǵy № 2707, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qaýipsizdik organdary týraly» 1995 jylǵy 21 jeltoqsandaǵy № 2710, «Ádilet organdary týraly» 2002 jylǵy 18 naýryzdaǵy № 304 Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdary jáne t.b.); memleket qyzmetiniń aıryqsha mańyzdy túrleri ( «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy memlekettik baqylaý jáne qadaǵalaý týraly» 2011 jylǵy 6 qańtardaǵy № 377-IV, «Quqyq qorǵaý qyzmeti týraly» 2011 jylǵy 6 qańtardaǵy № 380-IV Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdary jáne t.b.); bılik ókilettigin júzege asyrýdyń nysandary men ádisteri («Normatıvtik quqyqtyq aktiler týraly» 1998 jylǵy 24 naýryzdaǵy № 213, «Memlekettik qyzmet týraly» 1999 jylǵy 23 shildedegi № 453, «Ákimshilik rásimder týraly» 2000 jylǵy 27 qarashadaǵy № 107 Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdary jáne t.b.) zańnamalyq retteý nysanasy bolyp tabylady

О́tinish nysanasynyń jekelegen máseleleri boıynsha Konstıtýsııalyq Keńestiń birqatar qaýlylary qabyldanyp, qoldanylýda (1996 jylǵy 2 jeltoqsandaǵy № 8, 1997 jylǵy 6 naýryzdaǵy № 3, 2001 jylǵy 9 shildedegi № 11/2, 2001 jylǵy 12 qarashadaǵy № 14/2, 2003 jylǵy 11 aqpandaǵy № 1, 2004 jylǵy 9 sáýirdegi № 5, 2004 jylǵy 15 sáýirdegi № 2, 2009 jylǵy 20 tamyzdaǵy № 5). Bul qaýlylarǵa sáıkes naqty memle­kettik organdardyń naqty fýnksııalaryn, ókilettikterin, basqarý nysanalaryn, quzyretiniń ara-jigin ajyratý máselelerin zańdarda belgileýge konstıtýsııalyq turǵydan jol beriledi.

Konstıtýsııalyq Keńes, Konstıtýsııada atalmaǵan memlekettik organdardy uıymdastyrý men olardyń qyzmetiniń negizderi arnaýly zańdarmen de, memleket qyzmetiniń tıisti salalaryn retteıtin zańnamalyq aktiler sheńberinde de bekitilýi múmkin ekenin negizge alady.

2. Konstıtýsııanyń 61-baby 3-tarmaǵynyń ekinshi bóligi negizinde 61-baptyń 3-tar­maǵynyń 1) – 11) tarmaqshalarynda atalmaǵan qatynastar zańǵa táýeldi aktilermen retteledi.

Konstıtýsııanyń 61-baby 3-tarmaǵynyń ekinshi bóligi jáne 44-babynyń 3), 5), 9), 18) – 20) tarmaqshalaryna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti: Respýblıkanyń memlekettik organdaryn uıymdastyrý men olardyń qyzmetiniń quqyqtyq negizderin belgileýge, olardyń fýnksııalary men ókilettikterin bekitýge, sonyń ishinde Respýblıka Úkimetiniń qurylymyn aıqyndaýǵa, Úkimet quramyna kirmeıtin ortalyq atqarýshy organdardy qurýǵa, taratýǵa jáne qaıta qurýǵa; Respýblıka Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin memlekettik organdardy qurýǵa, taratýǵa jáne qaıta qurýǵa; olardyń basshylaryn qyzmetke taǵaıyndaýdyń jáne qyzmetten bosatýdyń negizderin belgileýge; Respýblıkanyń memlekettik bıýd­jeti esebinen ustalatyn barlyq organdardyń qyzmetkerlerine arnalǵan qarjylandyrý men eńbekaqy tóleýdiń biryńǵaı júıesin bekitýge; ózine baǵynysty Respýblıka Prezıdentiniń Kúzet qyzmetin jáne Respýblıkalyq ulandy jasaqtaýǵa; Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysyn qyzmetke taǵaıyndaýdyń jáne qyzmetten bosatýdyń negizderin belgileýge, onyń mártebesi men ókilettigin anyqtaýǵa; Respýblıka Prezıdentiniń Ákimshiligin qurýǵa; Qaýipsizdik Keńesin jáne ózge de konsýltatıvtik-keńesshi organdardy, sondaı-aq Qazaqstan halqy Assambleıasy men Joǵary Sot Keńesin qurýǵa haqyly.

Respýblıka Prezıdentiniń Jarlyqtarymen sondaı-aq, memlekettik organdardy uıym­dastyrý men olardyń qyzmetiniń máseleleri zańdarmen Parlamenttiń, Úkimettiń jáne ózge de memlekettik organdardyń quzy­retine jatqyzylmaǵan máseleler boıynsha quqyqtyq turǵydan rettelýi múmkin. Respýblıka Prezıdentiniń memlekettik bılik tarmaqtarymen, jekelegen memlekettik organdarmen ózara is-qımylyn uıymdastyrý Konstıtýsııamen, konstıtýsııalyq zańdarmen jáne Memleket basshysynyń aktilerimen retteledi.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti atqarýshy bılikti júzege asyrady, atqarýshy organdardyń júıesin basqarady jáne olardyń qyzmetine basshylyq jasaıdy (Konstıtýsııanyń 64-babynyń 1-tarmaǵy, 66-babynyń 6), 7) jáne 8) tarmaqshalary.

Memlekettik organdardy uıymdastyrý men olardyń qyzmeti negizderiniń joǵaryda atalǵan elementteri Memlekettik organ týraly úlgi erejede júıeli túrde jazylǵan («Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organynyń úlgi erejesin bekitý týraly» 2012 jylǵy 29 qazandaǵy № 410 Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵy).

3. Memlekettik organnyń fýnksııalary onyń uıymdastyrylýynyń negizi men qyzmetiniń mazmunyn quraıtyn negizgi elementterdiń biri bolyp tabylady. Olar memlekettiń maqsatynan, mindetteri men fýnksııalarynan tikeleı kelip shyǵady, olarmen ózara baılanysty jáne jınaqtala kele, memlekettik bıliktiń mindetteri men maqsaty birtutas memlekettik apparatpen turaqty ári tolyq júzege asyrylyp, konstıtýsııalyq qundylyqtar qorǵalýyn qamtamasyz etedi.

Konstıtýsııalyq Keńes 2008 jylǵy 15 qazandaǵy № 8 Normatıvtik qaýlyda, Konstıtýsııanyń birqatar baptarynda memlekettik organdarǵa qatysty «fýnksııa» termıni paıdalanylýyna nazar aýdaryp, memlekettik organnyń «óz quzyretine sáıkes iske asyratyn, jarııa-quqyqtyq sıpatqa ıe, sýbektterdiń shekteýsiz sanyna qatysty qoldanylatyn, memlekettiń májbúrleýine negizdelýi múmkin» fýnksııasynyń túbegeıli sıpattamasyn aıqyndady (qaýlynyń 3-tarmaǵynyń ekinshi bóligi).

Memlekettik organnyń fýnksııasyn tıisti normatıvtik quqyqtyq aktide dál aıqyndaý onyń bastaýlarynyń biri jáne mıssııasy oryndalýyna, ókilettikteri men jaýapkershilik sheńberi durys belgilenýine kepil bolyp tabylady, al bul memlekettiń bir maqsatqa jumylyp, kelisimdi qyzmet isteýin qamtamasyz etedi.

Osylaısha, memlekettik organdardyń fýnksııalary Konstıtýsııamen, konstıtýsııalyq zańmen, zańmen, sondaı-aq Respýblıka Prezıdentiniń jarlyqtarymen, Úkimet qaýlylarymen jáne ýákiletti memlekettik organdardyń zańǵa táýeldi ózge de aktilerimen belgilenedi.

Konstıtýsııa óziniń birqatar baptarynda memlekettik organdar, Konstıtýsııada bekitilgenderimen qatar, zańdarmen ǵa­na emes, ózge quqyqtyq aktilermen de aıqyn­dalatyn ózge de fýnksııalardy oryndaıdy dep belgileıdi. Máselen, Konstıtýsııanyń 66-babynyń 10) tarmaqshasyna saı Úkimet ózine Konstıtýsııamen, zańdarmen jáne Prezıdent aktilerimen júktelgen ózge de qyzmetterdi oryndaıdy. Máslıhattardyń qaraýyna Respýblıka zańdaryna sáıkes azamattardyń quqyqtary men zańdy múddelerin qamtamasyz etý jónindegi ózge de ókilettikterdi júzege asyrý, al jergilikti atqarýshy organdardyń qaraýyna – jergilikti memlekettik basqarý múddesine saı Respýblıka zańdarymen jergilikti atqarýshy organdarǵa júkteletin ózge de ókilettikterdi júzege asyrý jatady (Konstıtýsııanyń 86-baby 4-tarmaǵynyń 5) tarmaqshasy, 87-baby 2-tarmaǵynyń 4) tarmaqshasy).

Konstıtýsııalyq Keńes, memlekettik organdardyń fýnksııalaryn zańnyń retteý nysanasyn quraýy múmkinderi qataryna jatqyzý krıterııleri, sonyń ishinde, halyq qalaýyn bildirýmen jáne memlekettik bılikti iske asyrýmen, adamnyń jáne azamattyń konstıtýsııalyq quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etýmen, Qazaqstan Respýblıkasy qyzmetiniń túbegeıli prınsıpterin júzege asyrýmen, Respýblıkanyń basqarý nysanymen, elimizdiń egemendigin, birtutastyǵyn jáne aýmaqtyq tutastyǵyn nyǵaıtýmen (Konstıtýsııanyń 1-9-baptary) baılanysty máselelerdi de qamtıdy dep sanaıdy.

Konstıtýsııalyq Keńestiń pikirinshe, Konstıtýsııada jáne zańdarda aıqyndalǵan fýnksııalardan týyndaıtyn, jáne olardy naqtylap, iske asyrýǵa baǵyttalǵan fýnksııalar zańǵa táýeldi deńgeıde belgilenýi múmkin.

Qoǵamdyq qatynastardy zańmen jáne zańǵa táýeldi aktimen reglamentteý týraly máseleni sheshken kezde mynadaı talaptar saqtalýǵa tıis. Memleket basshysynyń memlekettik organdardy qurý jónindegi konstıtýsııalyq quzyretinen (Konstıtýsııanyń 44-babynyń 3), 5), 12), 18 – 20) tarmaqshalary) kelip shyǵatyn Respýblıka Prezıdentiniń memlekettik organdardyń fýnksııalary men ókilettikterin aıqyndaý jónindegi quqyǵy shektelmeýge tıis. Úkimet óziniń Konstıtýsııamen, zańdarmen jáne Memleket basshysynyń aktilerimen belgilengen ókilettikteri sheginde ǵana memlekettik organdardyń fýnksııalaryn aıqyndaıdy (Konstıtýsııanyń 66-babynyń 6), 8), 10) tarmaqshalary).

Baıandalǵannyń negizinde, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq Keńe­si týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Kon­stıtýsııalyq zańynyń 35-baby 1-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasyn, 2 jáne 3-tarmaqtaryn jáne 41-babyn basshylyqqa alyp, Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesi

qaýly etedi:

1. Qazaqstan Respýblıkasy Kon­stıtýsııasynyń 61-baby 3-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasynda belgilengen «memlekettik organdardy uıymdastyrý men olardyń qyzmetiniń negizderi» dep memlekettik organdardyń quqyqtyq mártebesiniń mazmunyna (basshylyq jasaý salalary, mıssııalary, negizgi mindetteri, fýnksııalary men ókilettikteri), qurý, taratý, qaıta qurý jáne qyzmetin uıymdastyrý tártibine degen negizgi kózqarasty aıqyndaıtyn túbegeıli prınsıpter men normalardy túsingen jón.

2. Zańdarda memlekettik organdardyń uıymdastyrylýy men qyzmetiniń negizin quraıtyn fýnksııalar, sondaı-aq júzege asyrylýy Konstıtýsııanyń 61-baby 3-tarmaǵynda atalǵan asa mańyzdy qoǵamdyq qatynastardy qamtıtyn fýnksııalar belgilenedi. Bul, sonyń ishinde, jeke jáne zańdy tulǵalardyń quqyq sýbektiligi máselelerine, quqyq shekteý sıpatyndaǵy sharaǵa, sondaı-aq, quqyq qorǵaý, baqylaý-qadaǵalaý fýnksııalaryn jáne jekelegen qyzmet túrlerin iske asyrýǵa ruqsat berý tártibin belgileýdi qosa otyryp, memlekettik organdardyń memlekettik emes uıymdarmen jáne jeke tulǵalarmen ózara qarym-qatynasyna qatysty bolady.

3. Zańǵa táýeldi deńgeıde, iske asyrylýy Konstıtýsııanyń 61-baby 3-tarmaǵynda sanap kórsetilgen qoǵamdyq qatynastardy qamtymaıtyn fýnksııalar belgilenedi. Bul zańda bekitilgen fýnksııalardy júzege asyrý mehanızmin aıqyndaýǵa, memlekettik organdardyń ishteı uıymdastyrylýy men qyzmetine, tehnıkalyq jáne tehnologııalyq normalardy qabyldaýyna (shyǵarýyna) qatysty bolýy múmkin. Zańǵa táýeldi deńgeıde memlekettik organdardyń fýnksııalary zańǵa táýeldi tıisti akt shyǵaratyn sýbekttiń ókilettikteri sheginde ǵana belgilenedi.

4. Qazaqstan Respýblıkasy Kon­stı­týsııasynyń 74-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes qosymsha qaýly ony qabyldaǵan kúnnen bastap kúshine enedi, shaǵymdanýǵa jatpaıdy, Respýblıkanyń búkil aýmaǵynda jalpyǵa birdeı mindetti jáne Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasynyń 73-babynyń 4-tarmaǵynda kózdelgen retti eskere otyryp, túpkilikti bolyp tabylady.

5. Osy qosymsha qaýly respýblıkalyq resmı basylymdarda qazaq jáne orys tilderinde jarııalansyn.

Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq Keńesiniń Tóraǵasy I.ROGOV.