«BUU jáne áıelder» uıymy jáne Syrtqy ister mınıstrligi uıymdastyrǵan bul kezdesý 2030 jylǵa deıingi kezeńge arnalǵan turaqty damý salasynda qabyldanǵan genderlik teńdik mindettemelerin oryndaý úshin qolda bar resýrstardy jumyldyrýǵa baǵyttalǵan.
TMD sheńberinde genderlik kórsetkishterdi iske asyrýdaǵy ilgerileý áıelderdiń ekonomıkalyq jáne áleýmettik mártebesiniń regresi baıqalatyn Ortalyq Azııa elderi úshin mańyzdy.
BUU áıelder uıymynyń Eýropa jáne Ortalyq Azııa elderi boıynsha óńirlik dırektorynyń orynbasary Blerto Chelo óz quttyqtaýynda genderlik teńdiktegi kún tártibiniń 2030 jylǵa deıingi basymdyqtaryn atap ótti. «Bul quqyq jáne osy quqyqty júzege asyrý bizdiń zamanymyzdyń eń ózekti máselelerin sheshýdegi múmkindik. Áıelder men qyzdardyń múmkindikterin saqtaý arqyly biz ádildik pen ıntegrasııaǵa qol jetkize alamyz. Sondaı-aq barlyq salada jumys isteıtin bolashaq urpaǵymyz úshin qorshaǵan ortany saqtaı alatyn ekonomıkalyq orta qura alamyz», dedi Blerto Chelo.
Jaqyn kórshimiz Qyrǵyz úkimetiniń «Birlik, senim, jasampazdyq» baǵdarlamasyna genderlik maqsatty kórsetkishterdi engizipti. Al Tájikstan bolsa genderlik maqsatty kórsetkishterdi 2030 jylǵa deıingi ulttyq damý strategııasyna engizgen. Al О́zbekstannyń halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý týraly stragegııasy basym sektorlarda aıqyndalǵan. Qazaqstanda bul prosess evolıýsııalyq jolmen júrip jatyr.
2018 jyly tamyz aıynda Qazaqstan Premer-Mınıstri TMD úılestirý boıynsha ulttyq qurylym qurý týraly qaýly shyǵardy. 2019 jyly shilde aıynda Nıý-Iorktegi joǵary deńgeıdegi saıası forýmda alǵash ret erikti ulttyq sholýyn usyndy.
Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Erjan Ashyqbaev Qazaqstan Úkimeti «BUU – Áıelder» Nur-Sultan qalasyndaǵy eldik ofısimen genderlik teńdik jáne áıelderdiń quqyqtary men múmkindikterin keńeıtý boıynsha baǵdarlamalyq qyzmeti sheńberindegi syndarly ózara árekettestikti jalǵastyrýdy mańyzdy sanaıtynyn aıtty. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev alǵashqy Joldaýynda áıelder men balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen túrine qoldanatyn jazany qatańdatýdy tapsyrdy. Osyǵan baılanysty Parlament qoldanystaǵy zań jobasyna ózgerister engizdi. Sondaı-aq «Qazaqstan otbasy zorlyq-zombylyqtan taza» qanatqaqty jobasy turmystyq zorlyq-zombylyqtyń kez kelgen túrine qarsy turý týraly jańa zań jobasynyń negizine aınalatyn sııaqty.
Búginde Qazaqstannyń qarjy salasynda basshylyq qyzmettegi áıelderdiń sany 30 paıyzdan asady. Áıelder 500-den astam shaǵyn jáne orta bıznes kompanııalaryn basqarýda, ıaǵnı olardyń 43 paıyzyn qurap otyr. Osy sektorda qurylǵan barlyq jumys ornynyń úshten biri áıelderge tıesili. Memlekettik qyzmettegi áıelder úlesi – 56 paıyz, basshylyq laýazymdyq qyzmetterde 41 paıyz, dıplomatııalyq korpýsta 3 áıel elshi, BUU janyndaǵy Jeneva keńsesi Turaqty ókildiginde 1 qazaqstandyq áıel bar.
Sonymen qatar jıynda Qazaqstannyń BUU-nyń 2030 jylǵa deıingi Turaqty damý maqsattaryna qol jetkizý baǵytynda atqarǵan jumystary jóninde Syrtqy ister mınıstrliginiń baıandamasy tyńdaldy. Mınıstrdiń orynbasary Erjan Ashyqbaevtyń aıtýynsha, elimizde kez kelgen saladaǵy áıelderdiń úlesin 30 paıyzǵa jetkizý kózdelgen.
«2015 jyly BUU-nyń bas assambleıasy kezinde uıymǵa múshe elderdiń bári 17 ornyqty damý maqsatyn bekitken bolatyn. Sonyń biri genderlik saıasatqa qatysty. Mejeniń basty maqsaty qoǵamnyń jartysyn quraıtyn áıelder qaýymynyń múmkindigin paıdalana otyryp, tepe-teńdik saqtaýǵa kóńil bólý», dedi E.Ashyqbaev.
El ishinde nekesi buzylyp jatqan otbasylardyń sany alańdatarlyq. Sarapshylar jańa zaman jańa tolqyndaǵy jastar býynyn qalyptastyrǵanyn jáne ol otbasylyq qundylyqtarǵa da áserin tıgize bastaǵanyn aıtady.
«Bul is-sharanyń Qazaqstan Úkimetiniń genderlik teńdik jáne áıelderdiń múmkindikterin keńeıtý máselelerine belsendi kóńil bólýi aıasynda ótkeni qýantýda. Aǵymdaǵy jyldyń kúzinde Jenevadaǵy BUU komıtetinde Qazaqstan Áıelderge qatysty kemsitýshiliktiń barlyq nysandaryn joıý týraly konvensııa aıasyndaǵy mindettemelerin oryndaý týraly 5-shi baıandamasyn usynady, sondaı-aq Beıjiń deklarasııasy men «Beıjiń+25» is-qımyl platformasyn iske asyrý boıynsha óńirlik keńesterge qatysady» dedi Erjan Ashyqbaev
«BUU – Áıelder» qurylymynyń Qazaqstandaǵy ókili Ileın Konkıevıch ótken is-sharanyń Qazaqstan Úkimetiniń eldegi genderlik kún tártibin iske asyrýǵa degen mindettemesin rastaıtynyna senimdiligin atap ótti.
«Osy kezdesýde usynylǵan birlesken is-qımyl jospary Ortalyq Azııadaǵy genderlik teńsizdik problemasyn sheshý úshin is-qımylǵa jańa serpin beredi degen úmit bar. Jıyn qorytyndysy boıynsha genderlik meınstrımıngti ilgeriletý úshin saıasattaǵy, ekonomıkadaǵy jáne qoǵamdaǵy áıelder kóshbasshylyǵyn damytýǵa baǵyttalǵan usynymdar ázirlendi.
ALMATY
