Neke qııýdyń da óz tártibi bar

Qazirgi kezde osy tizilimde kórse­til­gen rásimderge qatysty el-jurt ara­synda árqıly oı-pikirler óristep júr. Sondyqtan da keıingi kezde QMDB tarapynan bul turǵyda aı­tylǵan birqatar oıly usynys-tilek­ter eskerilip, sonyń nátıjesinde keı­bir dinı qujattarǵa birqatar óz­geris­ter engizilgen. Aıtalyq aldaǵy ýa­qytta osy ózgeristerge sáıkes keshe­gi kúni araqty sýsha simirip, keıin sa­qal qoıyp, aıaq astynan molda bola qal­­ǵandarǵa ári kóptiń biri qatarynda júr­­gen qarapaıym moldalarǵa neke qııýǵa ruqsat etilmeıdi.

Neke qııý – tek dinı rásim ǵana emes, sonymen birge halqymyzdyń ejelgi ómir súrý saltyna tán joralǵy ekeni málim. Búgingi otbasyn qurǵan jastar men ózge jastaǵy erli-zaıyptylar arasynda zańdy nekege qosa, dástúrli Islam dininiń tabıǵatyna sáıkes ne­kelerin meshitterde qıdyratyndar da az kezdespeıdi. Munyń jup bolýǵa qa­dam jasaǵandardyń ózderiniń ar-ojdany aldyndaǵy jasaǵan she­shim­deri deýge ábden bolady. Ári mundaı neke buzylmaı berik bolyp kelgeni de keshegi kúnniń shyndyǵy. Alaıda, keıingi kezde meshitte nekesi qıylǵandardyń arasynda túrli otba­sylyq kıkiljińder men ajyrasý kórinisteri tirkelip otyrǵany oılan­dyrmaı qoımaıdy. Munyń basty sebebi nede? Buǵan kim kináli? Gazet tilshisiniń ótinishine oraı atalǵan saýaldyń túp tórkini jóninde Aqtóbe oblysynyń bas ımamy Tólebı Ospan óz jaýabyn tómendegishe tujyrymdady.

– Basqarmada qabyldanǵan qujat­tarǵa sáıkes dinı rásimder sheńberinde neke qııýdyń óz tártipteri men ere­je­leri bar. El-jurt ishindegi bir­qatar qarapaıym moldalar osy tár­tipterdiń saqtalýyna mán bere ber­meıdi. Tip­ti olardyń arasynda basqarmada beki­tilgen mundaı ne­giz­der bar ekeninen habarsyzdar da kezdesedi. Sonyń saldary nekesi me­shitte qıylǵandardyń arasynda túsinbeýshilikterdiń paıda bolýyna ákelip soqtyrady. Osyndaı keleń­sizdikterdiń aldyn alý úshin keleshekte qatardaǵy moldalarǵa neke qııý qyzmetimen aınalysýǵa tyıym salynady. Ári qujattarda qarastyrylǵan ózge­risterge sáıkes budan bylaı atal­ǵan rásimdi tek meshit ımamdary ǵana atqar­maq.

Din qyzmetkerleri júrgizetin di­nı rásimder týraly aıtqanda umyt qal­dyrýǵa bolmaıtyn taǵy bir jaıt bar. Bul úlkendi-kishili as berý jıyn­dary kezinde keıbir tór­de otyrǵan moldalardyń basy da aıaǵy da joq, máni men mazmuny bul­dyr, kópshilikke tıgizetin tálimi men taǵylymy tómen uzyn­shubaq ýa­ǵyz aıtýǵa kirisip kete­tindigi. Bul ýaǵyz­dar etek jeńi jı­naqy, kókeıge qonymdy bolsa bir jón. Múldem bulaı emes ekendigi Al­laǵa da, ámbege de aıan bolsa kerek. Uzaq­qa sozylyp ketetin ýaǵyzdar duǵa das­tarqanynda otyr­ǵandardy ábden mezi qy­­lyp, ja­lyqtyryp jiberetinine de kýá bola alamyz. Sodan soń ár jerde, ár múıiste kúbir-kúbir sóz, jybyr-jybyr qozǵalys bastalyp ketip júr. Ýa­ǵyz da Quran sóziniń bir tarmaǵy desek, onyń qadyr-qasıetin bulaısha ke­tirýge bola ma eken?

Qudaıǵa shúkir, din qyzmetkerleri atqaratyn dinı rásimder tizilimi syndy qujatta kórsetilgen ózgeristerge sáıkes aldaǵy ýaqytta dúmshe derlik­teı moldalarǵa ońdy-soldy, aqty-kók­ti syldyr sýdaı ýaǵyz aıtýǵa da tyıym salynypty. Iаǵnı, aldaǵy kezde olar ýaǵyzdy tek bas ımamnyń ruqsatymen ǵana aıta alady. Dinı rásimderdiń joǵaryda aıtylǵandaı jańa tártipterin barsha jamaǵat qoldap, qýattap otyrǵan syńaıly. Reti men jóni de osy ekenine eshkim talas týǵyza almasa kerek.

AQTО́BE