Islam – táýelsiz elimizdiń rýhanı tiregi

Alla taǵalanyń teńdessiz syıy – Otanymyzdyń táýelsizdigin baıan­dy ete túsý úshin kózi ashyq, kókiregi oıaý árbir azamatqa artylar senim men talap zor. Bul qa­dam ókilettigi ártúrli kez kel­gen saladaǵy isti atqarýǵa tıis barsha qazaqstandyqtarǵa úl­ken jaýapkershilik júkteıdi. Mem­le­kettiń mereıin ústem etý jolynda álemdik tájirıbeniń eń ozyǵy men eń jańashylyn tańdap alý úshin eldiń árbir azamatynan bilimdilik pen biliktilik talap etiledi.

Islam dininiń qazaq topyraǵyna jetkenine 1250 jyldan asty. О́z tabıǵaty men bolmysyna barynsha jaqyn asyl dindi tanyp-bilgen babalarymyz ony sonaý VIII ǵasyrda-aq qabyldaǵan. Sodan beri ıslam jurtymyzdyń júrer joly, baǵyt-baǵdary, qorǵany, tiregi de bolyp keledi. El basyna kún týyp, ulttyń saqtalyp qalýyn tarazylar shaq týǵanda da ata dinimiz kóńilge medeý, kúsh-qýat boldy, solaı bolyp ta keledi.

SО́Z BASY

Alla taǵalanyń teńdessiz syıy – Otanymyzdyń táýelsizdigin baıan­dy ete túsý úshin kózi ashyq, kókiregi oıaý árbir azamatqa artylar senim men talap zor. Bul qa­dam ókilettigi ártúrli kez kel­gen saladaǵy isti atqarýǵa tıis barsha qazaqstandyqtarǵa úl­ken jaýapkershilik júkteıdi. Mem­le­kettiń mereıin ústem etý jolynda álemdik tájirıbeniń eń ozyǵy men eń jańashylyn tańdap alý úshin eldiń árbir azamatynan bilimdilik pen biliktilik talap etiledi.

Islam dininiń qazaq topyraǵyna jetkenine 1250 jyldan asty. О́z tabıǵaty men bolmysyna barynsha jaqyn asyl dindi tanyp-bilgen babalarymyz ony sonaý VIII ǵasyrda-aq qabyldaǵan. Sodan beri ıslam jurtymyzdyń júrer joly, baǵyt-baǵdary, qorǵany, tiregi de bolyp keledi. El basyna kún týyp, ulttyń saqtalyp qalýyn tarazylar shaq týǵanda da ata dinimiz kóńilge medeý, kúsh-qýat boldy, solaı bolyp ta keledi.

Allaǵa shúkir, elimiz turaqty damý ústinde. Qazaq jerinde san alýan ult pen ulystardyń ókili tatý-tátti ǵumyr keshýde. Osynyń bári Alash eline bergen Táńirdiń tartýy, ólshemsiz raqymy desek, sol táýelsiz eldiń tuǵyryn tuǵyrlap, týyn berik ustaıtyn el basshysyn taǵaıyndap berýi taǵy bir úlken meıirimi, nyǵmeti dep túsingenimiz abzal.

ULTTY YNTYMAQQA UIYTTY

Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev elimizdiń órkendeýine, myǵym memleket bolyp qalyp­tasýyna eren eńbek sińirip ke­ledi. Sonyń ishinde ulttyq bol­my­symyzdyń, dilimizdiń dińgegi bolyp tabylatyn asyl dinimizdiń qaıta jandanýyna, ári qaraı damýyna qosqan úlesi de úlken.

Aıtalyq, áý basta Qazaqstan musylmandarynyń derbes dinı basqarmasynyń qurylýyna tikeleı yqpal jasady. Jastardyń rýhanı bilim alýyna jol ashty. Qanshama meshit-medreselerdiń salynýyna tikeleı qoldaý kórsetti. Oblys ortalyqtaryndaǵy záýlim-záýlim eńseli meshitterdiń boı kóterýi sózimizdiń aıǵaǵy. Sondaı-aq, qazaq jastarynyń óz jerinde dinı ıslamı bilim alýy úshin irgeli oqý ordasynyń irgetasyn qalady. El musylmandarynyń Mekkege erkin túrde qajylyqqa barýyna jaǵdaı jasady. Osynyń barlyǵy «Saıasat kúnde ózgeredi, al din – máńgilik», degen qaǵıdany ustanǵan Elbasynyń asyl dinimizdiń janashyry ekenin aıǵaqtaıdy. Elbasy elimizdiń rýhanı turǵydan damýyna qatysty baısaldy sheshim­de­ri arqyly materıaldyq baqýat­tylyqpen birge rýhanı baılyqty da eshqashan esten shyǵarmaý qajettigine basymdyq berip keledi.

Qazaqstanda ıslam dinin da­my­týǵa baǵyttalǵan is-sharalar Allanyń qalaýymen, Elbasynyń tikeleı qoldaýymen júzege asýda. «Syndarly on jyl» atty kitabynda «álemdegi lańkestiktiń túpki sebebi damýdyń teńsizdiginde jatyr» dep atap kórsetken Pre­zı­dentimiz dinniń bólýshi, iritki salýshy emes, kerisinshe, eldiń eń­sesin kóteretin, memleketti rýhanı daǵdarystardan qutqaratyn, halyqty ımandylyqqa uıysty­ra­tyn faktor ekenin alǵa tartady. Elbasy bir sózinde: «Halyq Allasyna, Táńirine senip, erteńgi kúnin ar jaqtaǵy ana dú nıege ba­ratyn kúnin oılap, dúnıede mynaý búgingi kúnniń kúıbeńimen júre bermeı, Muhammed Paı­ǵam­barymyzdyń hadısterine sáıkes ómir súrse deımin», – deý arqyly halqymyzdy izgilikke úndep, uly maqsattarǵa jetelep keledi.

Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy da óziniń san-salaly qyzmetin Memleket basshysynyń ishki-syrtqy salıqaly saıasaty­na qoldaý bildire otyryp, kóp ultty, kóp konfessııaly eli­miz­diń yntymaǵy men birligin kú­sheıte túsýge baǵyttap keledi. О́ıtkeni, din adamdary qashanda beıbitshilik, ádildik, ımandylyq týyn kóterýshiler qatarynan tabylýy tıis. Alla taǵala adam balasyna beıbitshilik pen ádildikti syı etti. Olaı bolsa, Jaratýshy Iemizdiń teńdessiz syıyn, baǵasyn bilip, qasterleýge tıispiz.

Elbasy ár úsh jyl saıyn eli­miz­de ótip jatqan Álemdik jáne dástúrli din kóshbasshylarynyń bir ústel basynda ymyraǵa ke­lip, yntymaq jaıly pikir alma­sý­laryna uıytqy bola bildi. О́ıt­keni, qazirgideı almaǵaıyp za­manda órkenıetter arasyndaǵy beıbit kelisimdi saqtaý ózekti má­selelerdiń biri. Qaı dinniń óki­li bolsyn, óz tirshiliginiń tynysh­tyǵyn, turaqtylyqty qoldaıdy.

Osy turǵydan alǵanda dinder arasyndaǵy únqatysýdy damytý búkil álemdik jaýapkershilik. Al osy jaýapkershiliktiń tizginine álemge tanymal Qazaqstan atty musylman eliniń ıe bolýy kóp jaıtty ańǵartsa kerek. Birinshiden, bul elimizde basqalarǵa úlgi retinde usynýǵa bolatyn san alýan ulttar men dinder arasyndaǵy tatýlyqtyń, beıbitshil halyqtyń bar ekendigin bildiredi. Ekinshiden, eldiń basym kópshiligi ustanatyn Islam dininiń keńpeıildiligin, basqalarmen ortaq kelisimge kele alatyndyǵyn kórsetedi. Osyndaı jahandyq jıyn arqyly biz elimizdiń, dinimiz ben dilimizdiń qandaı ekendigin jalpaq jurtqa jarııa ete alamyz.

Dinder arasyndaǵy únqatysý musylmanshylyqqa da jat dúnıe emes. Alla taǵala Paıǵambarǵa (s.ǵ.s.) basqa din ókilderimen suhbat qurýǵa shaqyrǵan.

Alla taǵala bylaı deıdi: (Aıt, ýa, Paıǵambar) «Ýa, Kitap ıeleri! Qanekı, kelińder, bizge de, senderge de ortaq sózge [toqtamǵa] keleıik te, Alladan basqa esh­teńege tabynbaıyq, Oǵan esh­te­ńeni serik etip qospaıyq, bir-birimizdi Allamen birge ıe tut­paıyq» dep aıt. Eger de olar te­ris aınalsa, «Bizdiń musylman ekendigimizge kýáger bolyńdar» dep aıtyńdar» (Álı Imran súresi, 64-aıat).

Osylaısha, ıslam dini hrıs­tıandar men ıahýdılerdi esh serik qos­paı, tek Qudaıǵa ǵana tabynýǵa shaqyrady, sonymen birge, tip­ti, Alla men aqyret kúnine sen­beı­tin dinsizderge de meılinshe meıi­rimmen jáne túsinistikpen qaraýǵa nusqaıdy.

О́ŃIRLERDE 598 IMAMǴA 805 SAǴAT DÁRIS OQYLDY

2013 jyldyń aqpan aıyndaAstanada ótken Qazaqstan mu­sylmandarynyń VII quryl­taıy­nan keıin Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev dinı basqar­ma­nyń ókil ımamdarymen kezdesý ótkizdi. Memleket basshysy­ keleli kezdesýde ıslamnyń hal­qymyzdyń san ǵasyrdan beri rýhanı qundylyǵy bolyp sanalatynyn aıtyp, elimizdegi dinimizdiń durys baǵytta damýy din mamandaryna baılanysty ekenine basa nazar aýdardy jáne asyl dinimiz ıslamnyń qyzmetkerleri retinde bizderge senim artty. Elbasy ımamdardyń qoǵamdaǵy orny men jaýapkershiligi, el birligi men musylmandardyń aýyzbirshiligin nyǵaıtý jolyndaǵy rólin aıryqsha atap ótti. Prezıdent dinı basqarma men memlekettik mekemeler ara­syn­daǵy rýhanı-aǵartýshylyq, son­daı-aq, áleýmettik saladaǵy yn­tymaqtastyqty nyǵaıta túsýge jete kóńil bólý qajettigine toqtaldy.

Memleket basshysy din qaırat­ker­lerine, ımamdarǵa bylaı dedi: «Elimizdegi dástúrli ıslamnyń bir­­den-bir moıyndalǵan qurylymy – Qazaqstan musylmandary dinı basqar­masy. Dinı qatynastardy retteıtin jaqynda qabyldanǵan Zańda memleket halqymyzdyń rýhanı ómirinde ıslamnyń hanafı ba­ǵy­tynyń orny men rólin moıyndaı­ty­­ny atap kórsetildi. Bul – óte du­rys. Qazaq­stan – zaıyrly memleket. Son­dyq­tan biz­diń din salasyndaǵy saıasaty­myz kon­fessııaaralyq tatýlyq pen taǵattylyqty nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Biz­de dinı senim bostandyǵyna Konstı­tý­sııa kepildik beredi. Dinı basqarma ókilderi tek din salasynda ǵana emes, ózge salalarda da óz bilim-bilikterin arttyrýǵa tıis».

Qazirde aımaqtarda