Jambyldyqtardy tolǵandyratyn máseleler

Búgingi tańda ákimderdiń halyq­pen qarym-qatynasy úshin barlyq múmkindikter qaras­ty­ryl­ǵan. Halyq úshin de tıimdi múm­kindikter kóp. Qazirgi kezde túrli deńgeıdegi ákimderge tur­ǵyndardyń áleýmettik jeli arqyly shyǵyp, túrli saýaldaryn qoıýyna, máselesin aıtýyna bolady. Endi olarǵa qalaı ja­ýap berý, máselesiniń sheshilýine qa­laı yqpal etý ákimderdiń ózi­ne baılanysty. Bul oraıda Qa­zaqstan Respýblıkasynyń Pre­zıdenti Qasym-Jomart Toqaev «Syndarly qoǵamdyq dıa­log – Qazaqstannyń turaq­ty­lyǵy men órkendeýiniń ne­gi­zi» atty Joldaýynda «Aza­mat­tardyń barlyq syndarly ótinish-tilekterin jedel ári tıimdi qarastyratyn «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujy­rymdamasyn iske asyrý – bári­mizge ortaq mindet», degen bola­tyn.

Prezıdenttiń «Halyq úni­ne qulaq asatyn memle­ket» tujyrymdamasy oblys ákim­de­riniń jumysyn kór­se­te­tin qu­jat. Ári ákimderdiń jurt­shylyqpen baılanysýynyń tetigi. Halyq bolǵan soń, olar­dyń máselesi de bolmaı tur­maı­dy. Kóptiń bári birdeı emes. Má­se­len, keıbir turǵyndar óziniń áldebir máselesiniń sheshimi tabylmaýyn ákimnen kórýi múmkin. Kerisinshe, keıde biraz azamattar ótkir máselesin aıtý úshin ákimdiktiń esigin tozdyryp, ákim­men jolyǵa almaı áýrege túsip jatady. Al Jambyl obly­sy­nyń turǵyndaryn búginde qan­daı máse­leler tolǵandyrady?

Árıne, ózge óńirlerdegideı Jambyl óńirinde de jol, aýyzsý, kógildir otyn, apatty mektep sııaqty birqatar máse­le bar. Endi olardyń sheshilý máse­le­le­rin qala, aýdan ákimderi túrli jıyndarda aıtyp ta júr. Keıde biraz máseleler oń sheshimin tapsa, keıbiri sol kúıi sheshilmeı qalyp qoıady. Biraq el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Halyq únine qulaq asatyn mem­leket» tujyrymdamasyna kóshý­de­gi mindetterdi júzege asyrý aıa­synda Jambyl oblysynyń áki­mi Asqar Myrzahmetovtyń óńir tur­ǵyndarymen kezdesýinen kóp­shi­liktiń páter máselesine alań­daýly ekenin baıqadyq. Ákimniń qoǵam­dyq qabyldaýyna aldyn ala 64 adam jazylsa, onyń 55-i qabyl­daýǵa qatysty.

Máselen, Taraz qalasynyń turǵyny, zeınetker Seısekúl Tólenova óziniń jalǵyzbasty ana ekenin, ózimen birge jesir qalǵan qyzy men nemeresiniń birge turatynyn aıta kelip, endi jataqhanadan ýaqytsha turatyn bólme berilse degen tilegin jetkizdi. Ol páter jaldap ázer kún kórip júrgenin alǵa tartty. Alaıda turǵynnyń óti­ni­­shi qanaǵattandyryldy ma? Oblys boıynsha páterge muqtaj tur­ǵyndar qanshama. «Búgin biz sııaqty qarapaıym turǵyndarǵa úlken múmkindik týyp otyr. Men oblys ákimine tikeleı jolyǵyp, ózimniń máselemdi aıttym. Ýa­qyt­sha turatyn jataqhana bolsa de­gen tilegim eskerilip, máse­lem qaralatyn boldy», deıdi Seısekúl Tólenova.

Bir qýanarlyǵy, búginde Taraz qalasynda kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylar úshin 612 páterli 12 jataqhana salynýda. Onyń ishinde 9 jataqhana bıyl tapsyrylsa, qalǵan 3 jataqhana kelesi jyly paıdalanýǵa beri­le­di. Atalǵan jataqhanalardy kóp­ balaly jáne az qamtylǵan otba­sylar turǵyn úı kezegi kelgen­she satyp alý quqyǵynsyz ýa­qyt­sha panalaı alady. Bul da bolsa baspana máselesimen basy qatqan kóptegen turǵyn úshin úlken kómek. Alaıda bul barsha jambyl­dyqtardyń turǵyn úıge degen muqtajdyqtaryn óteı almaıtyny túsinikti.

Turǵyn úı máselesimen qaıy­ryl­ǵan azamattyń biri, Taraz qalasynyń turǵyny Rah­met­jan Bekjanov. Zeınetker ákim­ge baspana máselesimen kelgen. Degenmen, turǵynǵa ákim bul máseleni zań aıasynda qaras­tyryp sheshý kerektigin aıt­qan. Osy sııaqty birqatar qala tur­ǵyny turǵyn úı máselesi boıynsha qabyldaýǵa jazylypty. Onyń ishinde Uly Otan soǵysynyń ardageri, zeınetkerler, kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylar men jalǵyzbasty analar da bar eken. Búginde qoǵamda kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylardyń máseleleri ózekti. Árıne, bári úshin de birinshi kezekte baspana mańyzdy.

Máselen, Jambyl oblysy boıynsha turǵyn úı kezegine 1800-ge jýyq kóp balaly otbasy tirkelipti. Qoǵamdyq qabyldaýǵa jazylǵan Gaýhar Shakıbasova – Taraz qalasynyń turǵyny, jalǵyz­basty ana. Búginde ata-anasymen birge turatyn Gaýhar 4 jastaǵy qyzynyń bar ekenin, osydan 5 jyl buryn turǵyn úı kezegine tirkelgenin aıtady. Biz Gaýhar Shakıbasovanyń ózimen habarlasqanymyzda, ol bul másele boıynsha oblys ákiminiń qabyl­da­ýyna jazylǵanyn, alaıda ákim tur­ǵyndardy qabyldaǵan kezinde shaqy­rylmaǵanyn aıtady. «Meni eshkim qabyldaýǵa shaqyrǵan joq. Osydan 5 jyl buryn turǵyn úı keze­gine turǵanmyn. Jeke bas­panam joq. Endi qarasam sodan beri 200-deı ǵana kezek alǵa jyl­jyǵan ekenmin», deıdi ol. Ákim­niń qoǵamdyq qabyldaýyna shaqy­ryl­ma­ǵan turǵyn bul másele boıynsha tıisti basshylardan kómek kútýde. Tur­ǵy­ndardyń­ aryz-shaǵymdaryna, usynys-pikir­lerine qulaq túrip, onyń sheshimin tabý joldaryn qarastyrý búgingi kúnniń talaby. Árıne, ákimniń aldyna kelgen barlyq turǵynnyń baspana suraı berýi múmkin emes. Kóp jaǵdaıda azamattardy aýyldyń máseleleri de oılandyrady. Máselen, Jýaly aýdany, Qaırat aýylynyń turǵyny Káribaı Qurmashev aýdandaǵy 19 eldi mekendi gazdandyrý máselesin kótergen bolatyn. Al Jambyl oblystyq energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshysy Nurlan Aldamjarov bul baǵytta tıisti qarajattar qarastyrylyp, jobalyq-sme­ta­lyq qujattardyń jasalyp qoıǵanyn aıtady. Onyń aıtýynsha, bul eldi mekender kó­gil­dir otynǵa kezeń-kezeńimen qosylady. Sonymen qatar Teris aýylynyń turǵyny Oralbek Mahashov aýyldy jerlerdegi maldárigerlik jumystarynyń oıdaǵydaı emes ekenin másele retinde kóterdi. Osy sııaqty máseleler oblys ortalyǵynan bastap, aýdan, aýyldarǵa deıin bar. Tek olardyń oń sheshilýine ýaqyt pen ákimderdiń iskerligi kerek.

Jalpy, Prezıdenttiń «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy negizinde oblys boıynsha 976 azamatqa naqty jaýap berilipti. Bul qoǵamdyq qabyldaýǵa oblys ákiminen bas­tap, qala, aýdan ákimderi de qatysqan. Endi kóterilgen turǵyn úı, ınfraqurylym, qala kórki sııaq­ty máseleler qanshalyqty she­shimin tabady, ony ýaqyt kór­se­tedi.

Jambyl oblysy