Elbasy N.Á.Nazarbaev dástúrli Joldaýynda: «Qoǵam jáne azamattar memlekettik sheshimder qabyldaý prosesi men olardyń júzege asyrylýyna tikeleı qatystyrylýy qajet. Jergilikti basqarý organdary arqyly halyqqa jergilikti mańyzy bar máselelerdi óz betimen jáne jaýapkershilikpen sheshýine naqty múmkindik berý kerek», – deı kelip, qalalyq jáne aýyldyq okrýgter ákimderiniń jergilikti qaýymnyń turmys-tirshiligine qatysty mańyzdy máselelerdi jeke sheshýine múmkindik berilýmen qatar, azamattardyń oǵan tikeleı qatysýyna, jergilikti halyqtyń talap-tileginiń ýaqtyly sheshilýine de zor yqpal etetinin atap ótken bolatyn.
Elbasy N.Á.Nazarbaev dástúrli Joldaýynda: «Qoǵam jáne azamattar memlekettik sheshimder qabyldaý prosesi men olardyń júzege asyrylýyna tikeleı qatystyrylýy qajet. Jergilikti basqarý organdary arqyly halyqqa jergilikti mańyzy bar máselelerdi óz betimen jáne jaýapkershilikpen sheshýine naqty múmkindik berý kerek», – deı kelip, qalalyq jáne aýyldyq okrýgter ákimderiniń jergilikti qaýymnyń turmys-tirshiligine qatysty mańyzdy máselelerdi jeke sheshýine múmkindik berilýmen qatar, azamattardyń oǵan tikeleı qatysýyna, jergilikti halyqtyń talap-tileginiń ýaqtyly sheshilýine de zor yqpal etetinin atap ótken bolatyn.
Elbasy, sondaı-aq, «Biz selolyq ákimdikterge qosymsha ókilettikter beremiz jáne olardyń aýyldaǵy ahýalǵa yqpalyn kúsheıtemiz. Biraq, sonymen birge, qoǵamdyq baqylaýdy, jergilikti jerlerdegi ahýalǵa azamattardyń yqpalyn kúsheıtý kerek. Sondyqtan men máslıhat arqyly aýyl ákimderiniń saılanbalylyǵyn engizý týraly sheshim qabyldadym» degen edi.
Respýblıka boıynsha ótkizilgeli otyrǵan qalalyq, aýyldyq okrýg ákimderiniń saılaýy erekshe bolmaq. Osy ýaqytqa deıin jergilikti ákimderdi aýdan ákimi taǵaıyndap kelgen bolsa, endi ákim bolýǵa yntaly birneshe úmitkerler qatysatyn janama saılaý nátıjesi boıynsha taǵaıyndalady. Qala, aýyl ákimderin saılaý halyqtyń joǵary senimine ıe halyq qalaýlylary – aýdandyq máslıhat depýtattaryna júktelinip otyrǵany belgili.
Osylaısha, jurtshylyqpen tikeleı jumys isteıtin jáne máseleni jergilikti jerde sheshetin barlyq ákimdi saılaıtyn kún jaqyndap qaldy.
Qarasaı aýdany boıynsha barlyǵy 15 ákim saılanady. Onyń ishinde bireýi aýdandyq mańyzy bar qalanyń, qalǵan 14-i aýyldyq okrýgterdiń ákimderi. Búgingi kúnge aýdanda ákimder saılaýyna ázirlik jumystary tolyq aıaqtaldy. Saılaý 7 tamyzǵa taǵaıyndalǵan. Aýdandyq saılaý komıssııasynyń sheshimimen Qaskeleń qalasynyń jáne aýyldyq okrýgterdiń ákimderin saılaýǵa ázirlik jáne saılaýdy ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik jospary bekitilip, saılaý ótetin kúnge deıin atqarylýǵa tıisti jumystardyń barlyǵy júzege asyryldy.
Aýdan ákimi A.Dáýrenbaev jańa zań talaptaryna sáıkes árbir okrýgte turǵyndarmen saılaýaldy kezdesý ótkizip, ákimdikke kandıdattar týraly jergilikti turǵyndardyń, qoǵamdyq uıymdardyń oı-pikirlerimen tanysty jáne ákimdikke úmitkerlerdiń baǵdarlamalary saralandy. Saılaý ótetin kún, kúntizbelik jospar, aýdandyq saılaý komıssııasynyń quramy, kandıdattardyń tirkelýi, kandıdattar jaıynda jergilikti qoǵamdastyqpen konsýltasııalar ótkizý kestesi jergilikti «Zaman jarshysy» gazetiniń betinde jarııalandy. Aýdan máslıhatynyń depýtattary saılaý máseleleri boıynsha ózderiniń jıyndaryn ótkizip, saılaý erekshelikterimen, úmitkerler baǵdarlamalarymen tanysa otyryp, daıyndyq jumystaryna barynsha atsalysty. Ákim laýazymyna úmitkerlerdiń saılaýaldy baǵdarlamalary aýdandyq «Zaman jarshysy» gazetinde toptastyrylyp jarııalanyp turdy.
Aýyl turǵyndarynyń taǵdyry shyn máninde aýyl ákimine baılanysty. Elbasymyz aıtqan ákimder saılaýynyń eń birinshi qajettiligi osynda jatyr. Bul saılaýdyń aýylǵa bereri kóp. Ol – jergilikti jerlerde saılanbaly organdardyń bolýy, ákimderdiń qyzmetke saılanbaly jolmen kelýi, biryńǵaı emes, qoǵamdyq basqarý, ıaǵnı, jergilikti jerdegi jastar, áıelder keńesi, ardagerler uıymy, kóshe komıteti, kóp qabatty úılerdegi páter ıeleri kooperatıvteri sııaqty jergilikti deńgeıdegi qoǵamdastyqtardyń ózara bas biriktirip, olardyń alqaqotan otyryp, óz problemalaryn ózderi sheshýge umtylýy.
Aýdan ákimi Amangeldi Dáýrenbaev joǵaryda kórsetilgen 1 qala men 14 aýyldyq okrýg ákimi bolýǵa úsh-úshten kandıdat retinde ózi usynǵan 45 azamatty aldymen halyqtyń talqysyna saldy. Bul kezdesýler aldyn ala belgilenip, baspasózde jarııalanǵan kestege sáıkes 9-12 shilde aralyǵynda ótkizildi. «Biriniń bilimi tereń, júrip ótken eńbek joly osyndaı, al ekinshisiniń el-jurtpen baılanysy myqty, ózi osy topyraqtyń tól týmasy, al úshinshi myna azamat aýyl jaıyn búge-shigesine deıin jaqsy bilmese de, kózi ashyq, kókiregi oıaý, álemdik deńgeıde oılaı biledi, mynadaı oqýdy bitirip kelgen, kelesheginen úlken úmit kútýge bolady, ne deısizder?», – degen tárizdi qoǵamdastyqpen aqyldasty. Alaıda, sońǵy núkteni, árıne, 282 myń turǵyny bar aýdan halqynyń atynan máslıhat depýtattary qoıady.
Ákimder tórt jylǵa janama saılaý quqyǵy negizinde jasyryn daýys berý arqyly saılanatyny belgili. Osylaısha, olardy tóte saılaýda halyq saılaǵan, óz saılaýshylarynyń kózqarasyn nazarǵa alyp, múddesin saqtaýǵa mindetti bolyp tabylatyn aýdandyq máslıhat depýtattarynyń tańdaýshylary saılaıtyn bolady. Aýyl ákimderiniń saılanbalylyǵyn engizý jergilikti halyq úshin jergilikti bılik organdarynyń jumysyn baqylaýǵa naqty múmkindik berýdiń, memlekettik basqarý júıesin sapaly túrde ózgertýdiń tetigi bolyp tabylady. Bul – elimizdiń saıası júıesin demokratııalandyrý jáne jetildirý jolyndaǵy jańa qadam dep esepteımiz. Sonymen qatar, bul saılaý Qazaqstan saılaý júıesiniń de damýynyń mańyzdy kezeńi, aýqymdy óńirlik elektorattyq naýqandardy uıymdastyrýda jáne ótkizýde jańa tájirıbe jınaý úshin negiz bolyp tabylady.
Edil QALIEV,
Qarasaı aýdandyq máslıhatynyń hatshysy.
Almaty oblysy.
-----------------------------------
Sýrette: aýdandyq máslıhatta.
